भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः । ८५
तथा —
महावल्ली.बद्धविक्का खाठ्ठी गुर्व्यग्निपित्तजित् ।
श्वेतवल्ली विषहरा प्रसूतिक्रेशनाशिनी ॥
तथा —
तीक्ष्णोष्णं दोषजङ्गल्यं कारवेल्लं विषापहम् ।
प्रसेकश्वासकासार्शःकृमिक्कुष्ठज्वराञ्जयेत् ॥
कारली ।
कर्कोटकी कटूष्णा च तिक्ता विषविनाशिनी ।
वातघ्ना पित्तहृच्चैव दीपनी रुचिकारिणी ॥
करतोली ।
कडुहुञ्ची कटूष्णा च तिक्ता च रुचिकारिणी ।
दीपनी योनिदोषघ्नी गर्भस्रावविषापहा ॥
कडुहुञ्ची ।
स्वादुपाकरसं शीतं पिच्छलं वातपित्तजित् ।
श्लेष्मलं सृष्टविण्मूत्रमनक्ष्यं गुरु बृंहणम् ॥
स्थौल्यं वृष्यं क्रिमिकरं महन्महत्तिकाफलम् ॥
थोरवांगे ।
──────────────────────────
१. J₁. कारवली ।
२. J₁. Revisor adds in the margin on this subject :—
सर्व्ररोगहरं पथ्यममृतं बृंहणं लघु ।
कर्कोटकीफलं रुच्यं मधुरं तन्त्रिदोषनुत् ॥
ब्रह्मा निर्मथ्य देवानाममृतं दत्तवान् पुरा ।
मर्त्यानामिह कर्कोटीफलं दत्त्वाऽभवत्सुखी ॥
न्तरे —
हृद्यं रोचनमग्निदीपनकरं कर्कोटकीनां फलं
चक्षुष्यं व्रणिनां हितं क्षयवतां गुल्मातुराणामपि ।
कासश्वासहरं प्रमेहदमनं शोषत्रयध्वंसनं
किञ्चित्तिक्तरसं ज्वरप्रमुदितं रोगेषु चात्तैं हितम् ॥ .