भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः ।
चानुरूपस्त्वकर्मोषा च ज्ञेया वर्णा वशादयः
तत्र ।
कृष्णः शल्की श्वेतकुक्षिस्तु मत्स्यो '
यः श्रेष्ठोऽसौ रोहितो वृत्तवक्त्रः । २ .
कोष्णं बल्यं रोहितस्यापि मांसं
वातं हन्ति स्निग्धमृध्नाति वीर्यम् ।
रोहितमत्स्य ।
यः पीतवर्णोऽपिं च पिच्छिलाङ्गः पृष्ठे च रेखाबहुलः स शल्कः ।
स गर्गरो गर्गरनादवश्यो जडश्च शीतः कफवातदायी ॥
गामरु ।
पृष्ठे पक्षौ द्वौ गले पुच्छके चेत् सर्पाभः स्यात् पुष्करो वृत्ततुण्डः ।
ज्ञेयः शल्की मत्स्यको भीरुरुक्तः स्निग्धो वृष्यो दुर्जरो वातकारी ॥
अहीर ।
नातिस्थूलो वृत्तवक्त्रोऽपि चास्ये धत्ते दन्तान् श्मश्रुलो दीर्घकायः ।
त्रिःसन्ध्यायां रात्रिषेपे त्रिवर्णः प्रोक्तो बालः पथ्यबल्यः सुवृष्यः ॥
बालांबु ।
पृष्ठे कुक्षौ कण्टकी दीर्घतुण्डः सर्पाभो यः सोऽप्ययं बर्बराख्यः ।
वाताटोपं सोऽपि दत्तेऽन्त्रजाड्यं स्निग्धो बल्यो दुर्जरो वीर्यकारी ।
बाभीरु ।
श्वेतं सुकायं समदीर्घवृत्तं निश्शल्ककं छागलकं वदन्ति ।
द्विकण्टकोऽसौ खलु पृष्ठवंशे कण्ठ्यस्तुपथ्यो रुचिदश्च बल्यः ॥
सगल्लु ।
१. J₁. कर्णावशादयः, Bh. कर्णा च शादयः T2. gives also the
varient reading वर्णा वशाभिधः ।
२. T₂. वृत्तचक्रः
३. Bh. has an omission बातकारी...... to दुर्जरो, probably
due to the scribe.