भक्त नरसिंह मेहता: जीवन एवं पद (वैष्णव जन तो तेने कहिये - गुजराती से हिन्दी रूपान्तरण)
Bhakta Narsi Mehta: Jeevan Aur Pad
भक्त नरसिंह मेहता (सम्पादक: रामचन्द्र तिवारी) द्वारा
पृष्ठ 46, कुल 99 में से
संदर्भ में पढ़ें44 नरसी मेहता
हाड्य् छेड् करिने सौको हांकशे एवा अवतार तमे केम रे सहरमे
कर्म तणो कांकरो काढी नारण्या, माथे मरण तणी छे मोठी घाटी
भणे नरसैयो भजन करी ल्यो, पलवट वाळीने थावो माटी
( द्यायच्या वेळी (दान) हातांचा वापर करा (मुक्त हस्ते दान करा ) पुढे कांही भानगड नको.
आज आहे तसे उद्या नाही - मोठ्या राजेरजवाड्यांना काळाने फसवले आहे. मनाने, देहाने
आणि देवताना दुर्लभ, हे ओळखून, तुम्ही हरीला भजत जा - पशू पक्ष्यांच्या जन्माला याल तर
परत दानाचे पुण्य मिळणार नाही. चौऱ्यांशी लाख योनीत पुन्हा पडाल, यमदूत येतील, त्यांना
काय सांगाल ? सगळेजण तुला, तिरस्कार करून, त्रास देऊन हाकलतील असा जन्म तुला
कसा से सहन होईल ? कर्मातल्या अडचणी दूर केल्या तरी मृत्युत कटोकटी-विघ्न आहे.
नरसिंह म्हणतात, भजन करून घे (भक्ती कर) आणि कमर बांधून खंबीरपणे तयार रहा )
फक्त ज्ञानोपदेश देणारी “ज्यां लगी आतमा तत्त्व चिन्यो नही,” “एक तुं एक तु एम सौ
को स्तवे” अशी पदे थोड्या प्रमाणांत आहेत. भक्तीमूलक पदांची संख्या पुष्कळ आहे. खालील
पदांचे लक्ष्य ‘भक्तियुक्त ज्ञान’ आहे, हे पहायला मिळते.
'जाय छे जुनानी, तारी जाय छे जुनानी
हरिना भजन विना जाय छे जुवानी -
काया तारी कंचन जेवी, मोती जेवा पाणी
मुआ केडे बाळी मुकशे उडी जये काहनी
जती रेहेशे जुवानी ने पछी थाशे हाणि
छावा माना जमडा आवशे लेइ जशे ताणी-
माटे तमो माया तजी थाओने ज्ञानी
नरसैयांनो स्वामी साचो, दुनिया दीवानी
(तारुण्य जात आहे, तुझे तारुण्य संपत आहे. हरीच्या भजनाशिवाय, तुझे तारुण्य जात आहे.
तुझी काया सोन्यासारखी आहे. कीर्ती मोत्यासारखी आहे. तूं मेल्यावर तुला जाळून टाकतील
आणि तुझी जीवनकथा उडून जाईल. तुझे तारुण्य संपेल आणि नंतर नुकसान होईल. चुपचाप
यमदूत येतील आणि जबरदस्ती तुला घेऊन जातील. म्हणून तुम्ही मायेचा त्याग करून ज्ञानी
व्हा नरसिंहाचे स्वामी काय ते ‘सत्य' आहेत, बाकी हे जग वेडे मूर्ख आहे.)
भक्ती करण्याचा साधा उपदेश देणारी, पदें खूप आहेत. ‘साधु साचे भजो चरण गोविंदना’,
'हरि हरि रटण कर कठण कलिकालमां' 'ध्यान धर ध्यान धर नेत्रमां नाथ छे' 'ध्यान धर हरि
तणुं' 'समर ते श्रीहरी' 'अल्या भुल्य मा भुल्य मा भक्ती भूधर तणी' 'जुवानी ने दहाडे रे हरिने
जाण्या नही रे' 'घडपण कोने मोकल्यु'?