अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

७ अध्यायः ।] दोषादिविवरणम् । ७५
चित्तं यो नैव जानाति तुरङ्गस्य समासतः ।
न वहन्ति हयास्तस्य दण्डपातेन¹ ताड़िताः ॥ १६ ॥
ह्रेषिते वलिते² भीते तथाचोन्मार्गगामिनि ।
कुपितेऽद्भ्रान्तचित्ते वा षट्सु दण्डं निपातयेत् ॥ १७ ॥
ह्रेषिते ताड़येन्मूर्ध्नि जानुभ्यां वलिते³ तथा ।
निद्रो जिताशनः । हयकालवलप्राणहृद्यकामास्त्वयोगवित् । शी-
तोपचारसारज्ञो रणक्रीड़ासु शिक्षितः । वाजिनां हृदयज्ञस्य स्थाने
दन्तनिपातवित् ॥ अदुष्टदमने दत्तः सर्व्वक्लेशसहः शुचिः । घासे
धन्ये तु पानीये परव्यूहावलोकने । त्रिषु अज्ञानप्रदेशेषु निर्गमे कुम्भ-
खोऽस्त्ववित्” इति ॥
१७ । हेषितादिषु षट्सु कालेषु दन्तनिपातनमुक्तं । भोजस्तु
द्वादशसु कालेषु कशादिताड़नमाह,—“