अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

अथ चतुर्थोऽध्यायः ।
आयुः ।
आयुर्लक्षणमश्वानामत ऊर्ध्वं प्रचक्षते¹।
शालिहोत्रादिनिर्दिष्टं² यथापूर्वं तपोधनैः ॥ १ ॥
सुसंहितास्तु³ ये वाहा ह्रस्वकर्णास्तथैव च ।
स्वरनेत्रस्वभावेषु न दीनाश्चिरजीविनः ॥ २ ॥
महाघोणा महाकाया ये चाश्वाः पृथुवक्षसः ।
तेषां दीर्घं भवेदायुः स्निग्धाङ्गा⁴ ये च सर्वदा ॥ ३ ॥
कर्णाग्रे पीडिते येषां सिन्दूराभस्य दर्शनम् ।
शोणितस्य भवेत् क्षिप्रं ते मताश्चिरजीविनः ॥ ४ ॥
न विष्किरन्ति ये वालं खग्रासाय तुरङ्गमाः ।
न वा जिघ्रन्ति ये चापि तेऽपि दीर्घायुषो मताः ॥ ५ ॥
१ । सुसंहिताः सुघठितकलेवरा इत्यर्थः ।
१ । प्रवक्ष्यते । कः । ३ । सुसंहताः । खः ।
२ । शालिहोत्रादिभिर्दिष्टं । खः । ४ । स्निग्धाङ्गाश्चैव ये सदा । खः ।