अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

३ अध्यायः ।] दन्तादिविवरणम् । ५९
एकेन¹ लम्बमानेन मुष्केणैकाण्डसंज्ञकः ।
अत्यन्तरोमशाभ्यान्तु ताभ्यां जाताण्ड² उच्यते ॥१४६॥
स्कन्धे वक्षसि वाह्वोश्च अंसदेशे तथैव च ।
अन्यवर्णो भवेद्वाजी कञ्चुकी स प्रकीर्त्तितः ॥ १४७॥
यस्यान्यवर्णा रेखा स्यात्³ पादे कूर्चे च वाजिनः ।
मार्जारपादः प्रोक्तोऽसौ न धन्यः⁴ कुलनाशनः ॥१४८॥
अन्यवर्णस्य वाहस्य शिरः कृष्णं यदा भवेत् ।
चिसरो नाम सः⁵ प्रोक्तो भर्तुः कुलविनाशनः ॥१४६॥
द्विखुरं गोखुराकारं खुरैर्विन्द्याद्विचक्षणः ।
अथवा सीवनीयुक्तै⁶ र्निम्नमध्यैस्तु निर्द्दिशेत् ॥ १५०॥
१४६। ताभ्यां मुष्काभ्याम् ॥
१४८। अन्यवर्णा रेखा स्ववर्णभिन्नवर्णा रेखा ॥
१४६। अन्यवर्णस्य कृष्णभिन्नवर्णस्येत्यर्थः ॥
१५०। खुरैः गोखुराकारं गोखुरवत् द्विधाविभक्तखुरमित्यर्थः ।
त्रिवलीयुक्तैरिति पाठे भङ्गीयुक्तैः ॥
१। एकतः। खः। ४। सधनं कुलनाशनः। कः।
२। जात्यण्डमुच्यते। कः। ५। तामसः। कः।
३। यस्यान्यवर्णा रेखाः स्युः । कः । ६। त्रिवलीयुक्तैः । खः ।