अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२१८ अश्ववैद्यके [६१ अध्यायः।
सौभिञ्जवर्त्तिविहितां कुर्य्यात्तस्य भिषक् क्रियाम्।
अनयापि¹ सुखी न स्यात् कुक्षौ दाहस्ततः² स्मृतः ॥ ६ ॥
लवणव्यापदुक्तस्तु³ विधिः सर्व्वः प्रकीर्त्तितः।
सुराव्यापत्परीत्तस्य मुनिभिः शास्त्रकोविदैः ॥ ७ ॥
क्षीरव्यापद्गृहीतोऽश्वो मन्दं पिवति खादति।
†निद्रालुर्व्वेदनातंश्च ध्यायी गुरुशिरा भवेत् ॥ ८॥
पिप्पल्या हस्तिपिप्पल्या तेजोवत्या तथैव च।
अतिविषेण शुण्ठ्या च युक्ता पाने सुरा हिता ॥ ९ ॥
इति श्रीमहासामन्तजयदत्तकृतेऽश्वशास्त्रे व्यापच्चि-
कित्सिते षष्टितमोऽध्यायः ॥
अथैकषष्टितमोऽध्यायः।
{विषलक्षणचिकित्सितम् ।}
स्थावरं जङ्गमञ्चैव विषं द्विविधमुच्यते ।
जङ्गमं प्राणिसम्भूतं स्थावरञ्चापि मूलजम् ॥ १ ॥
६ । हस्तिपिप्पली गजपिप्पली । तेजोवती वचा । एषां पञ्च-
माषः कल्को देयः ।
१ । प्राणिसभूतमिति सर्पादिजनितम् । मूलजं कालकूटादिजम् ।
१ । यदि तया । गः ।
२ । तदा । गः ।
३ । लवणाव्यापत्परीत्तस्य । गः ।