अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१०२ अश्ववैद्यके [५५ अध्यायः।
हनुद्वयस्य¹ विक्षेपाद्घोणाभेदाच्च बुद्धिमान् ।
नासापुटविकाराच्च अर्हितं रोगमादिशेत् ॥ १२ ॥
एषां चिकित्सा।
एते वातात्मका रोगा मन्यास्तम्भादयः स्मृताः ।
उत्कर्णक्रियाः² सर्व्वा वाहनानां तेषु कारयेत् ॥ १३ ॥
उत्कर्णकचिकित्सा च पानमेतद् विशिष्यते ।
कपोतकनिषादस्य तद्विद्याद्दृक्ष्यमाक्षिकम्³ ॥ १४ ॥
हरितान्⁴ यवभूकांश्च पिष्ट्वालम्बुषया सह ।
आलोड्य तिलतैलेन ततः पानं प्रदापयेत् ॥ १५ ॥
इति श्रीमहासामन्तजयदत्तकृतेऽश्वशास्त्रे वातव्याधि
चिकित्सिते पंचपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ।
१२ । अयं सार्द्धश्लोको ग-पुस्तके नास्ति । बलवर्द्धनं कर्म
बृंहणम् ।
१ । हनुद्वयं संप्रभिन्नं यस्य नासा च भिद्यते । नासापुटविकारैश्च
अर्हितः परिकीर्त्तितः । खः ।
२ । उत्कर्णकां क्रियां सर्व्वां दाहितामेषु । खः ।
३ । दद्यात्तदृक्ष्यमाक्षिकम् । गः ।
४ । हरितं यवभूकाञ्च काशञ्चैव विशेषतः ।