अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

५५ अध्यायः।] वातव्याधिविवरणम् । ३०१
संश्वासी चैव यः पूर्व्वं पुनः स्वस्थो भृशं भवेत् ।
प्रस्विन्नाङ्गस्य तस्याशु मृगरोगं समादिशेत् ॥ ६ ॥
मृगरोगी यदा वाजी जृम्भावान् जायते मुहुः ।
मृगजृम्भं तदा तस्य व्याधिं समुपलक्षयेत् ॥ ७ ॥
गत्वा यः पूर्व्वकायेन पुनः पश्चाच्च¹ गच्छति ।
स्तब्धाङ्गो वेदनार्त्तश्च तस्याक्षेपकमादिशेत्² ॥ ८ ॥
वक्रः पश्चिमकायेन मण्डलैर्यो विचेष्टते³ ।
मन्दग्रासश्च दीनश्च भ्रमिताक्षो रजोहतः⁴ ॥ ९ ॥
पश्चात्कायेन यो वाजी भूमिं गत्वा निषीदति ।
खेदञ्चाग्रिमकायेन स्वस्थश्च परिवर्त्तते⁵ ॥ १० ॥
कृच्छादुत्थापितश्चापि पुनर्यो याति⁶ मेदिनीम् ।
कपोतकनिषादीति स ज्ञेयः कृच्छ्रजीवनः ॥ ११ ॥
[L