अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२६६ अश्ववैद्यके [४५ अध्यायः।
आरग्वधकषायेण मूच्छितं¹ घृतयोजितम् ।
यावकं भोजने तस्मै स्नेहवस्तिञ्च दापयेत् ॥ २ ॥
इति श्रीमहासामन्तजयदत्तकृतेऽश्वशास्त्रे उदावर्त्त-
चिकित्सिते चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः ॥
अथ पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः ।
प्रस्कन्नरोगलक्षणचिकित्सितम् ।
गुरुर्यस्य भवेद्वक्षः स्तब्धगात्रपरिक्रमः ।
कुञ्जीभूतेन पृष्ठेन यो वाजी याति बद्धवत् ॥ १ ॥
प्रस्कन्नरोगसन्तप्तं² विद्याद्बुद्ध्या च तं भिषक् ।
चिकित्सां तस्य वक्ष्यामि भाषितां मुनिसत्तमैः ॥ २ ॥
आज्यं त्रिकुटकोपेतं पाययेत्तं विचक्षणः ।
ततः स्निग्धस्य कर्त्तव्यः शिरावेधो यथोदितः ॥ ३ ॥
१ । यावकं कुलत्थं घृतभर्जितं दापयेदित्यर्थः । गुरुर्यस्येति यः
पाठः पुस्तकद्वयेऽपि दृश्यते स न साधुः । गुरु यस्येत्येव साधुः पाठो
वक्षसः क्लीवत्वात् ।
३ । घृतस्य प्रस्थः । त्रिकटुकस्य च पादोनं पलम् ।
१ । मूच्छितां घृतयोजिताम् । याविकां । खः ।
२ । प्रस्कन्दरोगसन्तप्तं । खः ।