अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२५४ अश्‍ववैद्यके [४० अध्यायः।
सर्पिषा सहितं तस्मै¹ यवान्नं भोजने² हितम् ।
शीतलञ्च जलं पाने ग्रासे दूर्व्वाच शस्यते ॥ १५ ॥
पित्तज्वरसमाकारौ रोगशेषौ निरामकौ ।
रोगे पित्तज्वरे प्रोक्ता तयोस्तां³ कारयेत् क्रियाम् ॥ १६ ॥
क्रोधादिभिः श्रमाच्चैव कट्वम्ललवणाशनात् ।
अनयोः सम्भवः प्रोक्तो ग्रीष्मवातातपसेवनात्⁴ ॥ १७ ॥
श्लेष्मज्वरनिदानं ।
हेतुभिः श्लेष्मजननैः सेवितैः श्लेष्मसम्भवः ।
तेन तन्द्रा भवत्यस्य अरुचिर्गात्रसादनम् ॥ १८ ॥
उष्माभिलाषो वाहानां नासास्त्रावश्च जायते ॥ १९ ॥
तच्चिकित्सा ।
मरिचञ्चैव पाठाञ्च मुस्तकं कटुरोहिणीम् ।
१६ । पित्तज्वरो निरामज्वरश्चेत्युभावेव क्रोधादिसम्भवौ अत-
स्तच्चिकित्सापि निरामज्वरस्य पित्तज्वरोक्ता एव ज्ञेया ।
१८ । श्लेष्मजननैः खादादिद्रव्यातिशयभोजनरूपैरित्यर्थः ।
१८ । गात्रसादनं शरीरावसादः ।
१ । तस्मिन् । गः ।
२ । भोजयेत् । गः ।
३ । तयोः कुर्य्यात् क्रियां बुधः । खः ।
४ । निर्वातसेवनात् । गः ।