सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary

जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा

DevanagariHindipublished522 पृष्ठ

पृष्ठ 270, कुल 522 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 270

२४८ अश्ववैद्यके [३६ अध्यायः।
अभिघातात् खुरतले व्रणं यस्योपजायते।
दुष्टकर्मसङ्गाद्वा तस्य कुर्यात् प्रतिक्रियाम्॥ २४॥
कृच्छादनकपाचेण¹ मण्डूकां² तस्य शोधयेत्।
अतितीक्ष्णेन शस्त्रेण क्लिन्नमांसञ्च कर्त्तयेत्³॥ २५॥
तलजाञ्च⁴ शिरां विद्धा रोमान्ताञ्च विचक्षणः।
मोचयेच्छोणितं दुष्टं कषायैश्चोपनाहयेत्॥ २६॥
गुग्गुलुं पाययेदश्वं त्रिफलाक्वाथयोजितम्⁵।
एवं यदि न सिध्येत तदा वह्निं प्रदापयेत्॥ २७॥
दग्ध्वा तमेव पानाय गुग्गुलूं पाययेद्भिषक्।
सप्ताहं षोडशाहं वा द्वादशाहमथापिवा॥ २८॥
खादनं नैव⁶ दातव्यं दूर्व्वा च यवसे हिता।
शृतशीतञ्च पानाय उदकं तस्य कीर्त्तितम्॥ २९॥
२४। मण्डूकतापादिचिकित्सामाह अभिघातेत्यादिभिः।
२५। कृच्छादनकपाचेणेति पाठः पुस्तकद्वये साधुर्न लभ्यते।
परन्तु कृच्छादुत्पलपत्रेणेति पाठोऽत्रानुमीयते।
२६। अत्र केचिद्बहुवचनं पठन्ति।
२७। अयं श्लोकः ग-पुस्तके नास्ति।
१। कूर्च्छादनकवक्त्रेण। खः। २। मण्डूकां। खः।
३। सङ्कीर्णन्तु दृढं बुधः। गः।
४। तलजं शोणितं दुष्टं कषायैश्चापि वाहयेत्। गः।
५। गुग्गुलुं पाययेद्वैद्यः शास्त्रोक्त्या ज्ञाननिश्चयात्। गः।
६। चैव। गः।

अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ) · पृष्ठ 270, कुल 522 में से · SarvaKosh