अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

३६ अध्यायः ।] व्रणरोगविवरणम् । २३७
नाडीव्रणे यदा शुद्धिं भेषजेन¹ न गच्छति ।
तदा वह्निः प्रदातव्यस्तथाच पित्तजे व्रणे ॥ १८ ॥
सरक्ते² तत्क्षणोद्भूते व्रणे आगन्तुके भिषक् ।
मूलकादिभिरम्लस्थैः कुर्य्यात् स्वेदं विचक्षणः ॥ १९ ॥
ततो मधुककल्कन्तु दद्यात्³ क्षौद्रघृतान्वितम् ।
बध्नीयाद्वस्त्रपट्टेन मुहुः सिञ्चेच्च सर्पिषा ॥ २० ॥
पञ्चवल्कलकल्केन सघृतेन प्रलेपयेत् ।
शुष्कग्रासं⁴ भिषग्दत्वा पाने⁵ स्तोकं जलं तथा ॥ २१ ॥
पूयभावे⁶ गते तस्मिन् पूर्व्वोक्ताः शोधनादिकाः⁷ ।
दोषजोक्ताः क्रियाः सर्व्वाः⁸ कर्त्तव्याः सावसानिकाः
॥ २२ ॥
१९ । मूलकादिभिरम्लस्थैरिति अम्लसंयुक्तैरित्यर्थः ।
२१ । अस्य उत्तरार्द्धं गपुस्तके नास्ति ।
१ । भेषजेनैव गच्छति । गः ।
२ । सरक्तलक्षणोद्भूते । खः ।
३ । दत्वा । खः ।
४ । शुष्कघासं । गः ।
५ । स्तोकं पानेन बुद्धिमान् । गः ।
६ । पयाभावे । गः ।
७ । शोधनक्रियाः । गः ।
८ । सर्व्वाश्चैव प्रवर्त्तव्या वैद्येनच वसादिकाः । गः ।