अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१२ अध्यायः।] लङ्गितविवरणम्। २९१
कपिकच्छुवलावालपारिभद्रकसैन्धवैः।
कपिकच्छुकवाथ्यालं पादशेषव्यवस्थितम् ॥ १६ ॥
आर्द्रिसिन्धुहरिद्राणां चूर्णं दत्वा तु बुद्धिमान्।
तैलन्तु व्योषचूर्णेन रसवर्जन्तु दापयेत् ॥ १७ ॥
तस्मिन् दिने भोज्यपानं दापयेत्तु मनागपि।
पश्चात्काये१ लिङ्गितेतु अनुवासस्तु केवलः ॥ १८ ॥
सर्व्वाः प्राक्कायिकाश्चापि२ चिकित्साः परिकीर्त्तिताः।
सर्व्वेषु चैव लङ्गेषु अनुवासस्तु केवलः ॥ १९ ॥
सर्व्वेषु चैव लङ्गेषु समीपे वेधयेत् शिराम् ।
उरोलङ्गे३चिताश्चैव क्रियाः सर्व्वाः प्रकीर्त्तिताः ॥ २० ॥
चिकलिङ्गेति यः प्रोक्तो हरिर्वातकटिस्तु सः।
औपाण्डौ४ वैधयित्वा तु शिरास्तस्य विचक्षणः ॥ २१ ॥
भोजनञ्च निरुहञ्च सम्यगेव प्रदापयेत् ।
तैलै५र्वातहरैर्वैद्यस्तथा चाभ्यङ्गमेव च ॥ २२ ॥
१६। निरुहमाह कपिकच्छित्यादि ।
१ । पश्चात्कायेन लम्भेतु । खः ।
२ । अभिघातलङ्गे नस्यं हि हितं प्रोक्तायसम्भवम् । खः।
३ । उरोलङ्गादिका चैव क्रियाः प्रोक्ताः । गः ।
४ । व्यपाण्डौः । खः ।
५ । तिक्तैः । गः ।