अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२२० अश्ववैद्यके [३२ अध्यायः ।
अभिघातसमुद्भूते क्रियां वक्ष्यामि साम्प्रतम् ॥१०॥
लङ्गिते मुनिभिः प्रोक्तं वाजिनां हितकाम्यया ।
उरसोऽभ्यञ्जनं कार्य्यं शतधौतेन सर्पिषा ॥ ११ ॥
पञ्चवल्कलकल्केन लेपं दद्यान्मुहुर्मुहुः ।
एवं प्रतिदिनं कुर्य्यात् सप्ताहञ्चापि¹ सप्तकम् ॥ १२ ॥
निश्चलस्य तुरङ्गस्य पञ्चाहं वा चतुर्गुणम् ।
भ्रामयित्वा समं वैद्यस्ततः² सम्यक् निरूपयेत् ॥ १३ ॥
तृतीये सप्तके पूर्णे तुरङ्गं शास्त्रकोविदः ।
अशुद्धौ पूर्व्वमुद्दिष्टं शिरावेधादिकक्रमम् ॥ १४ ॥
कुर्य्यादृष्टतले वाहे वह्निदाहावसानिकम्³ ।
अभिघातलङ्गिते वै न हितं क्रमणं भवेत् ॥ १५ ॥

११ । अभिघातोत्थचिकित्सितमाह । अभिघातेत्यादि ।
१२ । लेपं दद्यात् लङ्गितावयवे इति शेषः ।
१३ । चतुर्गुणं पञ्चाहं विंशतिदिनमित्यर्थः ।
१४ । शिरावेधादिकं क्रमं शिरावेधप्रभृति अनुष्ठानं तदध्या-
योक्तमित्यर्थः ।
१५ । घृष्टतले वाहे सुयन्त्रिते अश्वे इत्यर्थः । वह्निदाहावसा-
निकं अग्निदाहपर्यन्तम् ।

१ । सप्तकञ्चाङ्घ्रि सप्तकम् । गः ।
२ । महावैद्यः । गः ।
३ । वह्निदाहोवसानिकम् । खः ।