अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

३० अध्यायः ।] नेत्ररोगविवरणम् । २०५
अभिघाताद्भवेऽश्वस्य१ नेत्ररोगः प्रकीर्त्तितः ।
शिरःशस्त्राभिघातश्च२ रक्तसन्धिश्च षण्डकः ॥ ४६ ॥
तच्चिकित्सा ।
चिकित्साञ्चैव वक्ष्यामि यथादृष्टां३ समासतः ।
येन शाम्यन्ति वाहानां रक्तजाश्चक्षुषो रुजः४ ॥ ४७ ॥
ऐन्द्रीं तालीशपत्रञ्च मञ्जिष्ठां मधुकं निशाम् ।
कालानुसारिवां मूर्वी वारिणा सह साधयेत् ॥ ४८ ॥
तेन शीतेन सिद्धेन५ नेत्रमाश्च्योतयेद् भिषक् ।
वर्त्त्यञ्जनमिदं कुर्याद् यथादृष्टमतन्द्रितः६ ॥ ४९ ॥
विभीतफलं लोध्रं काश्मर्य्याश्च फलं तथा ।
मधुकं शर्कराचैव गैरिकं सरसाञ्जनम् ॥ ५० ॥
४८ । ऐन्द्री (राखालशशामूल) । कालानुसारिवा (शिउलि-
छोप) वा (तगरपादुका) ।
४९ । आश्च्योतयेत् आसेचयेत् ।
५० । काश्मरी (गाम्भारी) ।
१ । अभिघातो भवेद् यस्य नेत्ररोगः प्रवर्त्तते । गः ।
२ । शिरोरोगाभिघातश्च रक्तं स्रवति चक्षुषः ॥ खः ।
३ । यथोद्दिष्टं । खः ।
४ । गदाः । गः ।
५ । तेन पृष्टेन शुद्धेन । खः ।
६ । वर्त्त्यञ्जनं ततः कुर्याद्यदुद्दिष्टमिदंबुधैः । खः ।
७ । तथाचैव रसाञ्जनम् । खः ।