अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१२६ अश्ववैद्यके [१२ अध्यायः ।
चिबा गवाक्षी गोडुम्बी१ सुषवी कारवेल्लिका२ ।
मार्कवो भृङ्गराजः स्यात् सुनिषण्णं विल्लचकम् ॥ ४६ ॥
काका गृध्रनखी हिंस्रा सर्पगन्धा तु नाकुली ।
कटम्बरा३ प्रसारणी गोजिह्वा दर्व्विपत्रिका४ ॥ ५० ॥
महौषधं शृङ्गवेरं नागरं विश्वभेषजम् ।
मागधी चोपकुल्या च वैदेही पिप्पली कणा ॥ ५१ ॥
शितोपला शिता चापि शर्करा परिकीर्त्तिता ।
विशेषौ द्वौ तु खण्डस्य मत्स्यण्डी फाणितौ समौ ॥ ५२ ॥
४६ । चित्रादि त्रिकं। (गोमुक्) । “चित्रा गवाक्षी गोदुग्धा
गोडुम्बा नृपवल्लभा”। इति मुक्तावली । सुषवी द्विक। (करेलाउच्छे) ।
तोयवल्ली कटिल्लञ्च । मार्कवो द्विकः (भीमराज) । सुनिषण्णं द्विकं
(शुशूणि शाक) ।
५० । काकादि त्रयं कण्टकपाणीति प्रसिद्धम् । कटम्बरा चतुष्कं।
(गन्धभादुले) । सरणा राजबला भद्रबलेति च तत्पर्यायः ।
५१ । महौषधादि चतुष्कं शुण्ठीवाचकम् । (शुँट्) । मागध्यादि
चतुष्कं पिप्पलीवाचकम् । (पिपुल) ।
५२ । शितोपलादि त्रिकं शर्करावाचकम् । खण्डस्य द्वौ विशेषौ
मत्स्यण्डीफाणितौ च । मत्स्यण्डी (मिकुरि) । फाणितः (फेणी) ।
१ । गोदुग्धा । खः । ३ । कटंबरी ।
. २ । कारविल्लकः । गः । ४ । दीर्घपत्रिका ।