सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary

जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा

DevanagariHindipublished522 पृष्ठ

पृष्ठ 142, कुल 522 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 142

१२४ अश्ववैद्यके [१९ अध्यायः।
सैरीयकः सहचरी बाणा दासी कुरुण्टका।
कुस्तुम्बुरुश्च धन्याको गोलोमी भूतकेशिका¹ ॥ ४३ ॥
श्रेयसी चैव चण्डा च रास्ना च परिकीर्त्तिता।
अर्जुनः ककुभः पार्थः क्षीरवृक्षो धनञ्जयः ॥ ४४ ॥
— — — — प्रियको जीवको मतः।
ज्योतिष्मती हैमवती तेजोवत्यप्युदाहृता ॥ ४५ ॥
४३। सैरीयको (झाँटी)। सहचरी कुरुण्टकश्च (पीतझिण्टी)।
वाणा दासी च 'नीलझिण्टी'। कुरुवको रक्तझिण्टी। कुस्तुम्बुरु धंन्या-
कम्। वेषणा उया वितानञ्च तत्पर्यायः। गोलोमी क्षुद्रक्षुपविशेषः
(गोधुमा, पाथुरी) इति भाषा। श्वेतदूर्व्वायाञ्च। गोलोमो भूत-
केशश्च पद्यते।
४४। श्रेयसी चिका (रास्ना)। श्रेयसी गजपिप्पली पाठा च।
चण्डा, कपिकच्छुः शंखपुष्पी च। अर्जुनादिः पञ्चकोऽर्जुनवृक्षपर्यायः।
४५। ज्योतिष्मत्यादि द्वयं वचापर्यायवाचकम्। “तीक्ष्णोगन्धा
जटिला मङ्गल्या विजया वचा। षड्ग्रन्थोयाच रक्षोघ्नी सिता हैमवती
च सा। मेध्या षड्ग्रन्थिका श्वेता वचा स्याद्दीर्घपत्रिका”। इति
श्वेतवचा॥ “कुलिञ्जो गन्धमूलश्च तीक्ष्णगन्धश्च वर्वरः”। इति भैरवी
वचा।
१। मितकेशिका। खः।