अनङ्गरङ्ग (महाकवि कल्याणमल्ल - कामशास्त्र एवं रति-प्रयोग संस्कृत मूल पाठ)

१२ अनङ्गरङ्गः [ चतुर्थः
दुःशीला शबलाङ्गिका पृथुकुचा कष्टैकसाध्या रता-
वत्यन्तं⁵¹ बहुभोजना⁵² च नितरां पापेषु बद्धस्पृहा ।
बिभ्रत्यैभमदोग्रगन्धमपि⁵³ सा कन्दर्पनीरं सदा
ज्ञेया भानुमिताङ्गुलीकमदनावासा बुधैर्हस्तिनी ॥२५॥
इति निर्दिष्टभेदानां व्यभिचारो ऽपि लक्ष्यते⁵⁴ ।
श्रेष्ठमध्याधमत्वेन सांकर्याच्च विशेषतः⁵⁵ ॥२६॥
इति श्रीमल्लाडखानविनोदाय महाकविकल्याणमल्लविरचिते
ऽनङ्गरङ्गे जातिविशेषपूर्वकं सुरतभेदनिरूपणं नाम
तृतीयः स्थलः ॥ ३ ॥
अथ चतुर्थः स्थलः ।
—:०:—
॥ अथाङ्गनानां समानधर्मा निरूप्यन्ते ॥
यावत्षोडशसंख्यमन्दमुदिता¹ बाला ततस्त्रिंशतं²
यावत्स्यात्तरुणीति बाणविशिखप्रख्यं³ तु यावद्भवेत् ।
सा प्रौढेत्यभिधीयते कविवरैर्वृद्धा तदूर्ध्वं⁴ स्मृता
निन्द्या कामकलाकलापविधिषु त्याज्या सदा कमिभिः⁵ ॥ १ ॥
बाला नवीनसुरते मुदिता तमिस्रे
संजायते ऽथ तरुणी महति प्रकाशे ।
प्रौढा प्रकाशतमसोः समुपैति सौख्यं
वृद्धा तु न क्वचन जीवितहारिणी⁶ सा ॥ २ ॥
बाला ताम्बूलमालाद्यैस्तरुणी भूरिभूषणैः ।
सुप्रेम्णा रज्यते⁷ प्रौढा वृद्धा त्वालापगौरवैः⁸ ॥ ३ ॥