अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

६८ सार्थ अमृतानुभव
हें असो मृत्यु आणि जिणें । हे शोभती काय मेहुणे ॥ तरी
आत्मेन असणें । अज्ञानेंशी ॥ २९ ॥ अहो आत्मेन जे बाधे ।
तेंचि आत्मेनशीं नांदे ॥ ऐशीं कायशी विरुद्धें । बोलणीं इये ॥३०॥
अहो अंधारपणींची पैज । सांडूनि अंधार तेज । जाला तैं सहज ।
सूर्य निभ्रांतचि ॥ ३१ ॥ दलांकुडपणा सांडिलें । आणि आगीपण
मांडिलें ॥ तैं तेंचि आगीं जालें । इंधन कीं ॥ ३२ ॥ कां गंगा
पावत खेवो । आनपणाचा ठावो ॥ सांडी तैं गंगा हो । लाहे
पाणी ॥ ३३ ॥ तैसें अज्ञान हें अज्ञान नोहे । तरी आत्मा असकें
असों लाहे ॥ येन्हवीं अज्ञान होये । लागलेंचि ॥ ३४ ॥ आत्मे-
नशी विरोधी । म्हणोनि नुरेचि इये संबंधीं ॥ वेगळे तरी सिद्धि ।
जायेचिना ॥ ३५ ॥ लवणाची मासोळी । जन्ही होय जिव्हाळी ॥
तरी जळीं ना वेगळी । न जिये जेवी ॥ ३६ ॥
हें असो; मृत्यु आणि जिवंतपणा हें जर मेहूण म्हणून मिरवेल तर,
आत्मा आणि अज्ञान एके ठिकाणीं राहूं शकतील. २९. अहो ! जें अज्ञान
आत्मज्ञानानें नष्ट होतें, तेंच अज्ञान आत्म्याचे ठिकाणीं नांदतें हें म्हणणें
परस्पर विरुद्ध नाहीं का ? ३०. अंधारपणा टाकून अंधार तेज झाला,
तर तो निःसंशय सूर्यच झाला ! ३१. लाकूडपणा टाकून लाकूड अग्निरूप
झालें, तर तें अग्नि झालें. ३२. किंवा ओहोळ गंगेला मिळतांक्षणींच
आपला ओहोळपणा टाकून गंगारूप होतो; ३३. त्याप्रमाणें अज्ञानाचा व
आत्म्याचा संयोग होतांच अज्ञान आपला अज्ञानपणा टाकून संपूर्ण ज्ञानच
होतें; परंतु संयोग होण्यापूर्वी अज्ञान अज्ञान स्वरूपानें शिल्लक असतेंच.
३४-३५. मिठाचा मासा करून त्यांत प्राण घातला तरी पाण्यामध्यें किंवा
-पाण्याच्या बाहेर तो जिवंत राहत नाहीं. ३६.