युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

नौतियुक्तिः । २७
एवञ्च कुजादि-पतिके मेषलग्ने
जातस्य नृपतेः कुजादि-पतिकायां
दक्षिणायामपि वास्तुर्न दुष्यति इति ॥ १८० ॥
पराशरस्तु,—
यद्दशा-जनितो राजा वास्त्वारम्भस्तु (१) तद्दिशि * ।
एतेन सूर्यादि-दशा जनितस्य नृपतेः
पूर्व्वादि दिक्षु वास्तु-करणम् ।
तेन शुक्रदशायां जातस्याग्ने य्यामपि न दुष्यति ॥ १८१ ॥
अथ लक्षणम्,—
वास्तुं कुर्य्यान्महीपालः समं सुस्निग्धमृत्तिकम् ।
प्रागुदक्-प्लवनं † रम्यं रम्य-वृक्षोपशोभितम् ॥ १८२ ॥
लक्ष्मीर्दाहः क्षयो भीतिर्धन-नाशोऽर्थ-(२) शून्यता ।
सम्पदष्टिरिति प्रोक्तं पूर्व्वादि-ककुभं फलम् ॥ १८३ ॥
तथाहि प्लवनमन्यत्,—
जन्मलग्नेन दिक् पश्चाद् राज्ञां वास्तु-पुरोमतः ।
एतेन सूर्याधिपतिः तुलालग्ने जातस्य नृपतेः सूर्याधिपतेः
पूर्व्वस्याः पश्चात् पश्चिम-प्लवो हि न दुष्यति ॥ १८४ ॥
──────────────────────────
( १ ) वास्त्वारम्भञ्च इति (क) पुस्तक पाठः ।
( २ ) अर्थशून्यता इति (ख) पुस्तक पाठः ।
──────────────────────────

• दशालग्नादिकं बृहत्पराशर-बृहज्जातकाद्यनुसारेण ज्ञेयम् ।
  † पूर्व्वनिम्नमुत्तरनिम्नं वा वास्तु कार्य्यम् ।