युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)
Yuktikalpataru of Maharaja Bhoja with Commentary
महाराज भोज (सम्पादक: पण्डित ईश्वरचन्द्र शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 64, कुल 278 में से
संदर्भ में पढ़ें२६ युक्तिकल्पतरौ—
परदारेषु यो दोष स्तथा पर-पुरेषु च।
यदिच्छेच्छाश्वतीं लक्ष्मौन्तदेतत् उभयन्त्यजेत् ॥ १७४ ॥
निज-लग्नं दशामान-मिते निजकृते नरे (१) ।
नगरे यो वसेद्राजा लक्ष्मोस्तस्यैव शाश्वती १७५ ॥
इति भोजराजीये युक्ति कल्पतरौ नगरौ युक्तिः ॥
अथ वास्तुयुक्तिः।
तत्रस्थान-निर्णयः।
नदी श्मशान शैलानां वनस्य निकटे तथा।
न वास्तुकर्म कुर्वीत न इन्द्र-नगरान्तयोः ॥ १७६ ॥
तत्र दिङ्निर्णयः।
राक्षसानिल-वह्नीनां यमस्य दिशि वेश्मनः।
नारम्भं कारयेद्राजा भौरुग्दाह-क्षयप्रदम् ॥ १७७ ॥
तथाहि,—
भोगः कीर्त्तिर्धनं रोगः स्थिरता च भयङ्करः।
दाह इत्येष कथितो दिशि वास्तु-फलोद्भवः ॥ १७८ ॥
भोजे च,—
यल्लग्ने जायते राजा तस्य लग्नस्य यः पतिः।
या दिक् तस्य नृपस्तस्यां वास्त्वारम्भं समाचरेत् ॥ १७९ ॥
(१) नवे इति (ख) पुस्तक पाठः।