युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

शस्त्रयुक्तिः । १७१
सामान्याद् द्विगुणञ्चोक्तं(द्रं) कलिर्दशगुणस्ततः ।
कलेः शतगुणं भद्रं भद्राद्वज्रं सहस्रधा ॥ ३१ ॥
वज्रात् षष्टिगुणः पाण्डिर्निर्विद्भिर्गुणिगुणैः ।
ततः कोटिसहस्रेण ह्यायस्कान्तः प्रशस्यते ॥ ३२ ॥
[ इत्यादिकं रसायनोपयोगिकमेव नतु खड्गे दृष्टफलम् । ]
यदाह ।
एषां तु लौहजातीनां वज्रं खड्गाय युज्यते ॥ ३३ ॥
तथा च ।
ये खङ्गास्तीक्ष्णधारा भृशमतिगुरवः षड्गुणाढ्याः सुभेद्याः,
केचित् साङ्गा निरङ्गाः कतिचन समला निर्मलाः केचिदेव ।
ते भौमाः कुर्व्वतेऽमी धनविजयबलं षड्गुणा निर्गुणा वा ;
ते दुःखं स्तोकमुग्रं दधति वलकुलस्त्रीयशोनाशनास्ते ॥ ३४ ॥
इति खङ्ग परीक्षायां भूम्यध्यायः सप्तमः ॥
अथाष्टधा ध्वनिः ।
ध्वनिरष्टविधः प्रोक्तो यः पूर्व्वं सूत्रसंग्रहे ।
तेषामपि लिखाम्यत्र सगुणं लक्षणाष्टकम् ॥ ३५ ॥
तद्यथा ।
हंस कांस्ये तथा मेघः ढक्का काकश्च तन्विका ।
गर्द्दभः प्रस्तरश्चैव ध्वनिरष्टविधः स्मृतः ॥ ३६ ॥
पूर्व्वे चत्वारः शुभदाः परे निन्दास्पदा स्तथा ।
विचार्य्य खङ्गमानञ्च कर्त्तव्यं खङ्गकोविदैः ॥ ३७ ॥
घोरस्तार इति ख्यातो द्विविधः खङ्गकोविदैः ।
घोरः स्यात् सुखसम्पत्त्यै तार उच्चाटने मतः ॥ ३८ ॥