युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१५९ युक्तिकल्पतरौ—
भूमिः स्नु हो(८)दलसमा अङ्गं तत्कण्टकोपमम् ।
धारा तीक्ष्णा रव(वर)स्तोक्ष्णो लघुमानं खरस्पृशा ॥ ९५ ॥
सुधाङ्गः खड्ग इत्येष तत्क्षते दाहहृद्भ्रमाः ।
मुखाक्षि कर्णनासानां दाहः पाकश्च जायते ॥ ९६ ॥
अयं यदि च सर्पाणां फणासूपरिविश्यते ।
फणाविदारमाप्नोति सर्पो लोटयते शिरः ।
अस्य धावन तोयेन कुष्ठरोगविनाशनम् ॥ ९७ ॥
कर्कन्धुदलपृष्ठाभा भूमिरङ्गन्तु तत्समम् ।
कर्कन्धुवज्रं जानीयात् तत्क्षते दाहनाशनम् ॥ ९८ ॥
एष खड्गाधमस्त्याज्यो जेतव्या यदि विद्दिषः ।
अङ्गं वकुलपुष्पाभं भूमिस्तत्फलसन्निभा ॥ ९९ ॥
वकुलाङ्गमिदं पूज्यं शाणे सुरभिगन्धवत् ।
तन्नास्ति जगतीमध्ये यदनेन न साध्यते ॥ १०० ॥
अङ्गं सन्मिश्रितं यस्मिन्न किञ्चिद्गतमोच्यते (६) ।
सर्वेषां दर्शनं वापि तीक्ष्णाधारः(रा) खरस्वरः ॥ १ ॥
एष काञ्जिकवज्रः स्याद्यत्नादेवोपलभ्यते ।
नैनं प्राप्यापि वर्द्धन्ते शेषाश्चिद्यादयोऽपि च ॥ २ ॥
भूमिः कृष्णा निरङ्गा चेद्धारा तीक्ष्णा दृढापि च ।
आघातं सहते घोरं रक्तं स्पर्शेन यो विशेत् ॥ ३ ॥
शाणेन वह्निं वमति ध्रुवं वाप्यति घर्षणात् ।
महिषाङ्गः स वै खड्गः पृथिव्यां नाति दुर्लभः ॥ ४ ॥
(८) स्थूला इति (क) पुस्तक पाठः ।
(९) भिद्यते इति (ख) पुस्तक पाठः ।