युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

८४ युक्तिकल्पतरौ—
अथालङ्कार-युक्तिः ।
तद्धारण-दिनमुच्यते ।
रेवत्यश्विधनिष्ठासु हस्तादिष्वपि पञ्चसु ।
गुरुशुक्रबुधस्याह्नि वस्त्रालङ्कार-धारणम् ॥ ३९ ॥
अनिष्टेष्वपि निर्दिष्टं वस्त्रालङ्कार-धारणम् ।
उद्वाहे राजसम्माने ब्राह्मणानाञ्च सम्मते ॥ ४० ॥
शिरस्थं मुकुटं हारः कुण्डलं चाङ्गदन्तथा ।
कङ्कणं वालकञ्चैव मेखलाष्टाविति क्रमात् ॥ ४१ ॥
प्रधानभूषणान्येषु यथास्वं(१)याति निश्चयः ? ।
पद्मरागश्च वस्त्रञ्च विजयो गोविद(२)स्तथा ॥ ४२ ॥
मुक्ता-वैदूर्य्य नीलञ्च यथा मरकतं क्रमात् ।
आदित्यादि-दशाजानां सर्व्व-सम्पत्ति-दायकाः ॥ ४३ ॥
सुवर्णेनापि घटना सर्वेषामुपयुज्यते ।
प्रधान-भूषणेष्वेव मप्रधानेन निर्णयः ॥ ४४ ॥
प्रधान-भूषणं प्रायः(३)शिरसोह्यभिधीयते ।
तस्य प्रधानभूतत्वा दित्याह 'भृगु नन्दनः' * ॥ ४५ ॥
सुखदा मणयः (४) शुद्धा दुःखदा दोष-शालिनः ।
अतो मणीनां वक्ष्यामि लक्षणानि यथाक्रमम् ॥ ४६ ॥
[ इत्यलङ्कार-धृतिनियमः ॥ ]
( १ ) यथाश्वन् तानि इति (क)—(ग) पुस्तक पाठः ।
( २ ) गोविदास्तथा इति (क) पुस्तक पाठः ।
( ३ ) -प्राय इतःपरं श्लोकार्द्धं (ग) पुस्तके नास्ति ।
( ४ ) मुनयः इति (ग) पुस्तक पाठः ।

• भार्गवः शुक्राचार्य्यः शुक्रनीति-प्रणेतेति यावत् । तस्मिन्नपि शुक्रनीतौ विषयोऽयमस्ति ।