वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

राजयोग्यः पुरोहितः । ५९
स्यान्नास्य चक्रे भूमण्डलं केनचिदपि वैरिणा प्रतिहतं भवेदिति,
तं रहस्यस्थाने एकवृषेणेतिसाम्नाऽभिषिञ्चेत् । अन्यत्प्रागुक्तमेव ।
राजा पुरोहितायोत्कृष्टं ग्रामं दासीशतं सहस्रं गाश्च दद्यात्तदधी-
नश्च भवेत् । अत्र यादृशं पुरोहितं कुर्यात्तादृश उक्त—
आथर्वणे,
तस्मात्कुलीनं श्रोत्रियं भृग्वङ्गिरोविदं विनयाकृतिशौचा-
चारयुक्तमलोलुपं व्रतनियमचारित्रवृत्तलक्षणगुणसम्पन्नं सन्धि-
विग्रहचिकित्सकं माहेन्द्रजालभूतकर्मादिष्वभिविन्दकं जितस्था-
नासनं हिमातपवर्षसहं ह्रीधृतिकर्मार्जवशमदयानशक्तिसम्पन्नं
बृहस्पत्युशनसोः (कृतौ पारगं) स्थानाकृतिप्रमाणवर्णश्रुतवपुषा
चानुमेयं तेजस्विनं गम्भीरं सत्त्वयुक्तं गुरुं वृणुयाद्भूपतिरिति ।
विष्णुस्मृतौ,
वेदेतिहासधर्मशास्त्रेषु कुशलं कुलीनमव्यङ्गं तपस्विनं च पुरो-
हितं कुर्यात् । इति ।
गौतमे,
ब्राह्मणं च पुरोदधीत विद्याभिजनवाग्रूपवयःशीलसम्पन्नं
न्यायवृत्तं तपस्विनम् । इति ।
आथर्वणपरिशिष्टे,
तस्माद्गुरुं वेदरहस्ययुक्तं चतुर्विधे कर्मणि चाप्रमत्तम् ।
शान्तं च दान्तं च जितेन्द्रियं च कुर्यान्नरेन्द्रः प्रियदर्शनं च॥ इति।
याज्ञवल्क्ये,
पुरोहितं च कुर्वीत दैवज्ञमुदितोदितम् ।
दण्डनीत्यां च कुशलमथर्वाङ्गिरसे तथा ॥
सर्वेषु दृष्टादृष्टार्थेषु कर्मसु पुरो निहितं दानमानसतत्कारैरा-