वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

२३६ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे
इरां वहन्तो घृतमुक्षमाणा मित्रेण साकं सह संविशन्तु” इति ।
अथैनञ्छमयति व्रीहियवमतीभिरद्भिर्हिरण्यमवधाय शान्ता-
तीयेन त्रिः प्रदक्षिणं परित्रजन्प्रोक्षति अविच्छिन्नया चोदकधा-
रया “आपोहिष्ठामयो भुव” इति तृचेन । मध्येऽगारस्य स्थाली-
पाकं श्रपयित्वा “वास्तोष्पते प्रतिजानी ह्यस्मान्” इति चतसृभिः
प्रत्यृचं हुत्वाऽन्नं संस्कृत्य ब्राह्मणान् भोजयित्वा 'शिवं वास्तु
शिवं वास्तु' इति वाचयीत । इति । (आ. गृ. अ. २ खं. ९) ।
अविवादिष्णु, यत्र विवादिष्णुर्विवादिता न विद्यते तत् । अ-
विवादीति तु पाठे विवादरहितमित्यर्थः । भूमौषधिवनस्पति-
वत्, बहुतरौषधिवनस्पत्युत्पत्तियोग्यम् । परिखाय, उत्पाट्य ।
परिव्याधो, राजवृक्षविशेषः । प्रदक्षिणं शयनीयं परीत्य, शयन-
गृहं प्रदक्षिणं यथा भवति तथाकृत्वा । अप्रवदत्यः, अशब्दवत्यः।
छान्दसो नुमभावः। सर्वसमृद्धं, सर्वैः पुत्रादिभिः सम्पूर्णम् । समव-
स्रवे, प्रणालिकादेशे । भक्तशरणं, पाकशाला । सभा, गृहस्थस्य
समाजशाला, सा यदि दक्षिणाप्रवणे देशे क्रियते तदा द्यूतवती
भवत्यतो न तथा कार्येत्यर्थः । प्रमायुकाः, मरणशीलाः । वार्त्तम्,
नात्युत्कृष्टं नापकृष्टमित्यर्थः । सहस्त्रसीतम्, अपरिमितकृष्टम् ।
शान्तातीयैः, शन्न इन्द्राग्नी भवतेतिसूक्तेन । अवकाः शम्बुकाः ।
शीपालाः शैवालाः ।
विष्णुधर्मोत्तरे,
राम उवाच ।
वास्तुविद्यां समाचक्ष्व यादोगणनृपात्मज ।
हिताय मानवेन्द्राणां तथान्येषां च मानद ॥
पुष्कर उवाच ।
भूमिमादौ परीक्षेत शुभलक्षणसंयुताम् ।