वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)
Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary
महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 229, कुल 490 में से
संदर्भ में पढ़ेंदिग्भेदेन वास्तुवृद्धिफलं देवगृहादि च । २३३
करसङ्ख्याविनाशे तु नाशं गृहपतेर्विदुः ।
बीजौषधिविहीने तु भूतेभ्यो भयमादिशेत् ॥
प्राग्दक्षिणेन विन्यस्य स्तम्भं छत्रे निवेशयेत् ।
ततः प्रदक्षिणेनान्यान्यसेत् स्तम्भान् विचक्षणः ॥
यस्माद्भयकरो नॄणां योजितस्त्वप्रदक्षिणः ।
रक्षां कुर्वीत यत्नेन स्तम्भोपद्रवनाशिनीम् ॥
तथा फलवतीं शाखां स्तम्भोपरि निवेशयेत् ।
प्रागुदक्प्रवणं कुर्याद्दिङ्गूढं तु न कारयेत् ॥
स्तम्भं वा भवनं वापि द्वारं वासगृहं तथा ।
दग्धोहे कुलनाशः स्यान्न च संवर्द्धते गृहम् ॥
यदि संवर्द्धयेद्गेहं सर्वमेव विवर्धयेत् ।
पूर्वेण वर्द्धते वास्तु कुर्याद्वैराणि सर्वदा ॥
दक्षिणे वर्द्धितं वास्तु मृत्यवे स्यान्न संशयः ।
पश्चाद्विवृद्धं यद्वास्तु तदर्थक्षयकारकम् ॥
वर्द्धापितं तथा सौम्ये बहुसन्तापकारकम् ।
आग्नेये तस्य वृद्धिः स्यात्तदातिभयदं भवेत् ॥
वर्द्धितं राक्षसे कोणे वित्तक्षयकरं भवेत् ।
वर्द्धापितं तु वायव्ये वातव्याधिप्रकोपकृत् ॥
ईशाने सस्यहानिः स्याद्वास्तौ संवर्द्धिते सदा ।
ईशाने देवतागारं तथा शान्तिगृहं भवेत् ॥
महानसं तथाऽग्नेये तत्पार्श्वे चोत्तरे जलम् ।
गृहस्योपस्करं सर्वं नैर्ऋते स्थापयेद्बुधः ॥
धर्मस्थानं बहिः कुर्यात्स्नानमण्डपमेव च ।
१ सर्वदिक्षु विवर्धयेत् इति मा० पा० ।
२ वध्रस्थानमिति मा० पा० ।
३०