वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

१८० वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे
अथ प्रतीहारः ।
विष्णुधर्मोत्तरे,
प्रांशुः सुरूपो दक्षश्च प्रियवादी न चोद्धतः ।
चित्तग्राही च सर्वेषां प्रतीहारो विधीयते ॥ इति ।
गरुडपुराणेऽपि,
इङ्गिताकारतत्त्वज्ञो धनवान् प्रियदर्शनः ।
अप्रमादी प्रमाथी च प्रतीहारः स उच्यते ॥ इति ।
इति प्रतीहारः ।
अथ दूतः ।
मत्स्यपुराणे,
यथोक्तवादी दूतः स्याद्देशभाषाविशारदः ।
सूक्तः क्लेशसहो वाग्मी देशकालविभागवित् ॥
विज्ञाय देशं कालं च यद्धितं स्यान्महीक्षितः ।
वक्ता तस्या१पि यः काले स दूतो नृपतेर्भवेत् ॥ इति ।
गरुडपुराणेऽपि,
बुद्धिमान्मतिमांश्चैव परचित्तोपलक्षकः ।
कूरो यथोक्तवादी च एष दूतो विधीयते ॥ इति ।
बुद्धिः निश्चयात्मिका । मतिः, प्रज्ञा शीघ्रग्राहिणी ।
इति दूतः ।
अथ रक्षिणः ।
मत्स्यपुराणे,
प्रांशवो व्यायताः शूरा दृढभक्ता निराकुलाः ।
राज्ञा तु रक्षिणः कार्याः सदा क्लेशसहा हिताः ॥ इति ।
इति रक्षिणः ।
१ नयस्य इति मुद्रितमत्स्यपुराणे पाठः ।