विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 62, कुल 168 में से
संदर्भ में पढ़ेंद्वितीयोऽङ्कः । ५५
जानीते हि भवांश्चिनोदनपरैरेवंविधैर्धारितं
कामार्त्तं जनमङ्गनामिवयितुं नाम्नोचितं साधनम् ॥ १९ ॥ १
निपुणिका—भट्टिणि, एदस्स एव्व अण्णेसणं वट्टदि ।
देवी—पेक्खामि ।
विदूषक—भो, दिस्समाणवेसमच्छारिणा मयूरपिच्छेण वि-
प्पदोम्हि ।
राजा—सखे! दृष्टोऽसि मन्दभाग्य ।
देवी—(सहसोपसृत्य ।) अज्जउत्त, अलं आवेगेण । एदं दुव्वं
म गुञ्जरवम् ।
राजा—(ससम्भ्रमापवारितम् ।) अये, इयं देवी । (प्रकाशम् ।) स्वा-
गतं देव्यै ।
१ भट्टिनि, एतस्यैवान्वेषणं वर्तते ।
२ प्रेक्षे ।
३ भो, दृश्यमानवेषप्रच्छादिना मयूरपिच्छेन विप्रतारितोऽस्मि ।
४ आर्यपुत्र अलमावेगेन । एतदेव तद्गुञ्जरवम् ।
कि जानीथ न त्वां पुनरहमपि प्रवृत्त इति चेत्किं वा वीभित्सुं एतादृशं रङ्ग
यत्न कृतोऽप्युदरनयतिध्याहतन विपर्यकं लीजन स मम दयितायां
य च दृष्ट्वा न त्वामप्यहं कदापि मन्दारपल्लवेनेव मवत
पश्यसि जगति । पूर्व तावत्स हि तं सोऽप्यनभानोऽपि
मदन सनु न क च न तान् अयुक्तं सदभ्यवधापमानोऽपि प्रम
न त मयि नापि यतः सख्यादीति सर्वतोऽननाट्यन्न
प्येन कृतं दुरन्तं अहोदृष्ट्या प्राप्ता येन
ष र पुतादनुभवति । सविधावतु
क मम न निवर्तते च न स्वयं इतौ नावे ।
विलोकयितुं लज्जारम्भम् । अथवा अपूर्वस्या
श्च निपुणिका । १ एतस्या एव वर्तते । चर्च ।
३ विदूषकः भो विप्रलम्भनवेषच्छागप्रच्छादिना मयूरपिच्छेन विप्रलब्धो
ऽस्मि । ४ आर्यपुत्र अलमावेगेन । एतदेव तद्गुञ्जरवम् । मा पुनर् इति
ऽङ्ग स पर्यन्त उपमानाह विषादसि । आर्यपुत्र
विद