विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

१०० विक्रमोर्वशीये
अच्छादाविरहिदेण मोलिरअणदाए जोइदो मणी आमिससङ्किणा
गिद्धेण आक्खित्तो ।
विदूषकः—(आकर्ण्य ।) अधाहिदं अधाहिदम् । परमबहुमदो
क्खु तव वअस्स संगमणीओ णाम चूडामणी । अदो क्खु असम-
त्तेणेवत्थो एव्व तत्तभवं आसणादो उट्ठिदो । ता पासपरिवत्ती होमि ।
(इति निष्क्रान्तः ।)
प्रवेशकः ।
(ततः प्रविशति राजा सूतश्च धनुर्द्धेधकौ परिजनश्च ।)
राजा—वेधक वेधक,
आत्मनो वधमाहर्त्ता कासौ विहगतस्करः ।
येन तद्यथम् स्तेयं गोपुरेव गृहे कृतम् ॥ १ ॥
किरातः—ऐसो अग्गमुहल्लग्गहेमसूत्तेण मशिणा अणुरञ्जअन्तो
विअ आआसं भमदि ।
नोऽष्मरोविरहितेन मौलिचित्रतायां योजितो मणिरमिषशङ्किना गृध्रेणा-
क्षिप्तः ।
१ अत्याहितमत्याहितम् । परमबहुमतः खलु तव वयस्य संगमनीयो
नाम चूडामणिः । अतः प्रत्यक्षमानेपथ्य एव तत्रभवानासनत उत्थितः ।
तत्पार्श्ववर्ती भवामि ।
२ एषोऽग्रमुखग्रहममुखेण मणिनानुग्रवप्रियाकाशं भ्रमति ।
तोधिरहितव अथ हूवा आर्अरलतया योजितो मणिरमिषशङ्किना गृध्रेणा-
क्षिप्तः । गमन ताउटतडम् इति त्रिकाण्डी ॥ विदूषकः । अत्यादिश्रणा-
हितम् । अत्यहित महाभीति कर्म भीषानपेक्षिक' इति त्रिकाण्डी । परमबहु-
मतः खलु तव वयस्य संगमनीयो नाम चूडामणिः । अतः प्रत्यग्रमानेपथ्य
एव तत्रभवानासनत उत्थितः । तत्पार्श्ववर्ती भवामि । प्रवेशकलक्षणमु-
क्तम् । वेधक इति दिशाटनम् । इषिदृषक इत्यपि ॥ आत्मनो वधमाह-
र्तेति । शस्त्रहस्तः तद्यथमभयम् । गोमु पलङ्कृत ॥ १ ॥ किरातः ।
ल्नेन्मुन्तरप्रहेशगुदत्त मणितनुरञ्जवशिकदाथ भ्रमती । 'मुखकोटिलग्न- इ