सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary

महाकवि सुबन्धु द्वारा

DevanagariHindipublished244 पृष्ठ

पृष्ठ 213, कुल 244 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 213

mām [prati] cārakathit(ōdaṃtō dūrāt kirātasēnāpatir dhāvati
sma). tatō (’nyaḥ) kirātasēnāpatiḥ tādṛśa ēva (tathābhūtayā sē-
nayā) ’nvitō (mṛgayāṃ) gataḥ¹ sō ’pi (tac chrutvā dhāvati sma.
[293] athāi ”kāmiṣalubdhayōr gṛdhrayōr iva tayōr yuddham āsīt.)
tataḥ (prabhṛti) [prati]śarāsāradurdina(sthagita)dinakarakiraṇē
raṇa[294]karmaviśārada(karadūr²)ōtkṣipta(khaḍga³dhā(113)rāda-
lita)subhaṭ(āśliṣyamāṇavidyādharī)vibhramē samaradarśan(āgata)-
saṃcaradanēkanabhaścaracāraṇa(caraṇaprakaraviracitatōraṇa)ca-
kravālē [vētālasamākrāntaskandhakabandhacakrakriyamāṇacāru-
pracārē⁴] (carac)cārubhaṭakhaḍgakhaṇḍita(dvipapada)samāpta-
(piśācikā)ka[295]rṇōlukhal(ābharaṇē) kāutuk(ākṛṣṭajana⁵samudva-
lannāṃdikē) kāṃdiśīkabhīruṇi (praskannaklībajanē raṇōdyataji-
takāśini⁶) raṇakhalē (sṛgālikā)sṛgālaprārthanīyēṣv āmiṣapiṃḍēṣv
iva jihmagadaṣṭēṣv iva (śvitradurbhagēṣv iva) śarīrēṣu (nāsthāṃ)
kalayaṃtas samaṃ (dviṣatāṃ) dhanuṣāṃ ca jīv(ākarṣaṇam⁷) yō-
dhāś cakruḥ. (tatra) tyāgina iva dānavaṃtō mārgaṇasaṃpātaṃ
(sahaṃtaḥ) samṛddhavilāsina iva śṛṃgār(ōp)aśōbhitāḥ sahēma-
(kakṣyāś) ca sadarāmā iva kadaḻirājitāḥ sadvijāś ca niśā(nivahā⁸)
iva nakṣatramālōpaśōbhitāḥ (śarad)divasā [296] iva (sam)ulla-
sat(padmāḥ) mahāmṛgā babhuḥ. ut(kupitā) iva kṣamāṃ muṃca-
mtaḥ payōdhaya ivā ”varta(śōbhinaḥ) sōrmayaś ca udyān(ōd)dē-
śā iva samallikākṣāḥ (kulāla)gṛhā ivā ’bhinavabhāṃḍa(bhāriṇaḥ)
ratnākarā iva sadēvamaṇayaḥ lēkhā iva sēṃdra(vṛddhayaḥ kṣībā
iva pāna(114)bhūṣitāḥ) turaṃ(gamā) [ca] virējuḥ⁹. karṇābhyāṃ
śrutapar(āpavādā)bhyāṃ khalōdayasādhuvipattisākṣibhyām akṣi-
bhyām (asthānē ’pi namatā mūrdhnā kīrtayatā cā ’kīrtanīyān
āsyēna ca viyuktō) ’haṃ (diṣṭyē¹⁰) ’ti harṣād iva (ciraṃ nanarta)
kabaṃdhaḥ. tataḥ kṛta¹¹ ’va cakṣuḥ pidadhatā


¹ Trichinopoly ed., mṛgayārtham āgataḥ.
² Cf. dviradakaradūrōtkṣipta in Hall’s manuscript C and dviradakaradūratarōtkṣipta
in Hall’s manuscripts D, H.
³ Hall’s manuscripts C, D also have khaḍga.
⁴ Hall’s manuscripts E, F, H also omit vētāla° . . . °pracārē.
⁵ Trichinopoly ed. omits kāutukākṛṣṭajana.
⁶ Cf. praskannaklībajanē janōpaghanajitakāśini in Hall’s manuscript C.
⁷ So also Hall’s manuscripts A, B, C, D.
⁸ So also Hall’s manuscripts C, D, E, F, G, H. ⁹ Trichinopoly ed., rējuḥ.
¹⁰ So also Hall’s manuscript A, and the commentator Jagaddhara.
¹¹ Hall’s manuscripts C, G also omit kṛta.