वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

A SANSKRIT ROMANCE १९१
म¹केतोर् इन्द्रधनुर्लता रराज। अति(तृष्णा)वेग[नि]पीतजल(नि)-
धिजलशङ्खमालाम् [इव] ब[२८४]लाकाच्छलाद् उद्वमन्न (इव)
अदृश्यत जल(धरनिकरः)। पीतहरितैः (कृष्णकेदारिकागोष्ठीषु)
समुत्पतद्भिः (जातुष²दुरोदरारैर्) इव दर्दुर(शिशुकैर्) नय-
द्यूतैर इव चिक्रीड (विद्युता समम्³ घनकालकान्तः)। रविदी-
प(कज्जलितमेघ)निकषोपले [इव] मेघसमय(स्वर्ण)कार-
(घर्षितस्वर्णरेखे) ऽव (तडित्) अशोभत। विरहिणां हृदयम्
(विदारितुम्) [२८५] करपत्रम् इव (कृतम्) कुसुमायुधस्य (क्रू-
(१११)र⁴कैतक)च्छदम् (अभासत)। [जलददारुणि लोलातडिल्लता-
करपत्रदारिते पवनवेगनिर्धूताश् चूर्णचया इव जलरेणवो
बभूवुः।] विच्छिन्नदिग्वधूहारेमुक्त(निकरा) इव खरपवन-
वेग(भ्रमिता) घन(घटा)घट्टनसञ्चूर्णिततारानिकरा इव त्रि-
भुवनविजिगीषोर् मकरध्वजस्य प्रस्थानलाजाञ्जलय इव क-
रका व्यराजन्त। (नवशाद्वलम् सेन्द्रगोपमहीमहिलाया ला-
क्षारसङ्कितम् स्तनोत्तरीयम् इवा ऽलक्ष्यत। मेघकुम्भसलि-
लैः पृथिवीनायिकां स्नापयित्वा प्रावृट्चेटिकायां गतायां स्वच्-
छम् अम्बरम् दर्शयन्ती शरच्चेटिका समाजगाम⁵।) अनन्तर-
म् (सुखम्जने) निर्भर२८६द्वाजद्विजवाचाट(विटपि)-
विटपे (पटुतरप्रभाप्रभातो ऽद्)भ्रान्तशुककुलकलम(केदा-
र)प्रवेशित(आवेश)राजहंसे कंसारातिदेहद्युतियुतले हंस-
(कुल⁷)तुलित(राज⁸)जलमुचि सान्द्रीकृत(इन्दुमहसि) कामुक(जन-
[२८७]मुदित)[मधुर]मधुतृणवीरुधि (सरस⁹)सारसरसितसा-
रकासारे [शोभन¹⁰]कशेरुकन्दलुब्धपोत्रिप्रोत्रोद्(घातसरस-
तटभाग)चकितचातके [सञ्चरन्मत्स्यपुत्रिकापत्रीपटलमधु-
रध्वनिविहितमुदि कदर्थितकदम्बे कम्बुद्विषि प्रसृतबिस-
¹ Trichinopoly ed., makara.
² Hall's manuscripts A, B, D, F, H, and the commentator Jagaddhara also have
jātuṣa; cf. the reading jātuṣāir recorded by Śivarāma, ad loc.
³ So also Hall's manuscripts C, E, and the commentator Jagaddhara.
⁴ Trichinopoly ed., krūram.
⁵ Cf. navaśādvalaṁ sēndragōpaṁ mahīmahilāyāḥ śukaśyāmalaṁ lākṣārasalāñchi-
tastanōttarīyam ivā 'lakṣyata. mēghakummasalilaiḥ pṛthivīnāyikāṁ snapayitvā
prāvṛṭcēṣṭāṅgatāyāṁ tataḥ svaccham ambaram darśayantī śarannadī samājagāma in
Hall's manuscript C; Trichinopoly ed. also has śādvalaṁ and kōpaṁ.
⁶ So also Hall's manuscripts C, F.
⁷ So also Hall's manuscripts, A, B, D, H.
⁸ So also Hall's manuscripts A, B, D, E, F, G, H.
⁹ So also Hall's manuscript D.
¹⁰ Hall's manuscripts A, C, D, E, F, H also omit śōbhana.