वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

१८२ वासवदत्ता
गेण तया (वासवदत्तया) सह (पुरान् निरगात्¹। ततः²) क्रमे-
ण [च] (गव्यूतिमात्रम् अध्वानं गत्वा नर³)जाङ्गलकबळन्-
(अर्थं) मिलितनिश्शङ्ककङ्ककु[242]लसंकुलेन अर्धदग्ध-
चिताचक्रसिमसिमायमान (वसाविस्र) विकटकटतृष्णाचटुलकटपू-
तनोत्ताल(तालु)रवभीषणेन शूलशिखरारोपितशङ्कित[वर्ण]क-
र्ण(नासा)च्छेद(पतित⁴)रुधिरपटल (पतनटङ्कारितकरकोटिक-
र्परकरालकोणपनृत्ततुमुलेन बम्भरालिकेलीसम्भार)भरित-
भूमिभाग(बीभत्सेन) कटाग्निदह्यमान(चटुल⁵चटात्कार)-
[243]नृ(करोटि)टङ्कार(भैरवेण विवृतोल्कामुखमुखोज्ज्वलित-
ज्वलनज्वालजटिलेन आन्त्रतन्तुकलिलकपालप्रलम्ब(94)डामर-
ढाकिनीगणकृतकुणपविभागकोलाहलेन आर्द्रसिराचितविवाह-
मङ्गलप्रतिसरपिशाचमिथुनप्रदक्षिणीक्रीयमाणचिताग्निना⁶)
शूलपाणिने ऽव कपालावलि[भस्म]शिवा(बहुभूति)भुजग(राजा)व-
रुद्धदेहेन पुरुषातिशयेने ऽवा ऽनेकमण्डलकृतसेवेन (द-
ण्डकारण्येने ऽव कबन्धाधिष्ठितेन चक्रवर्तिने ऽवा ऽनेक-
नरेन्द्रपरिवृतेन त्रिदिवेने ऽव संचरद्बलारिणा) श्मशानवाटेन
(निर्गत्य निमिष)मात्राद् एवा ऽनेकशतयोजनं (अध्वानं गत्वा
पुनर् अपि) प्रलयकालवेळाम् इव समुदितार्कसमूहां नाग[244]-
(राज्य⁷)स्थितिम् इवा ऽनन्तमूलां सुधर्माम् इव स्वच्छन्दस्थि-
त(95)कौशिकां सत्पुरुषसेवाम्⁸ इव [बहु⁹]श्रीफलाढ्यां भा-
रतसमरभूमिम् इव दूरप्ररूढार्जुनां पुलोमकुलस्थितिम् इव
सहस्रनेत्रोचित्(ऐन्द्राणीं शूर)पाल[चित्त¹⁰]वृत्तिम् इव (दर्शिता¹¹)-
गणिकारिकां सज्ज[245]नसम्पदम् इव विकसिताशोकसरळपुन्ना-
varuṇahaṁsēnē 'va mānasagatinā 'raṇyēnē 'va gaṇḍakaśōbhitēna vajrēṇē 'vē
'ndrāyudhēna in Hall's manuscript D.
¹ Hall's manuscripts A, B, C, F, H, and the commentator Narasiṁha also have
niragāt.
² So also Hall's manuscript D.
³ Hall's manuscript D also has nara; cf. nava in the commentator Narasiṁha.
⁴ Cf. chēdagala in Hall's manuscript D. ⁵ So also Hall's manuscripts E, G.
⁶ Cf. vivṛtōlkāmukhamukhōjvalajjvalanajvālājālajaṭilēnā ''ntratantraprōtakalita-
kapālakūṭapralambiprālambiḍāmaraḍākinīgaṇakṛtarūpavibhāgakōlāhalēnā ''rdrasarā-
citavivāhamaṇḍalapratisarapiśācamithunapradakṣiṇīkriyamāṇacitācakrānalēna in
Hall's manuscript D; Srirangam text and Trichinopoly ed. also have ḍakinī and
kriyamāṇa.
⁷ So also Hall's manuscript D. ⁸ Grantha ed., sēvanam.
⁹ Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G, H, and the commentators Narasiṁha and
Jagaddhara also omit bahu.
¹⁰ Hall's manuscripts A, B, F, G, H also omit citta.
¹¹ So also Hall's manuscript D.