वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)
Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary
महाकवि सुबन्धु द्वारा
पृष्ठ 200, कुल 244 में से
संदर्भ में पढ़ें१८० | वासवदत्ता
धरभारम्। मातङ्गिके मानय मातङ्गशिशु(धावनम्)। श-
शिलेखे (वि)लिख ललाटपट्टे शशि(रेखाम्)। केतकिके सङ्केतय
केतकी(मण्डपदोहलम्)। शकु[२३२]निके देहि क्रीडाशकुनिभ्य
आहारम्। मदनमञ्जरि (मञ्जीरय लतामण्डपम्। कदळिके
विदळय) कदळीगृहम्। शृङ्गारमञ्जरि [सङ्]कल्पय शृङ्गार-
(रचनाम्१। सञ्जीवनिके२) वितर जीवञ्जीवकमिथुनाय (मरीचि३)-
पल्लवम्। पल्लविके पल्लवय कर्पूरधूलिभिः कृत्रिमकेतकी-
काननम्। सहकारमञ्जरि (सम्मार्जय श्रमोदकबिन्दून्) स-
हकार(सौरभ)व्यजनवातेन। मदनलेखे (वि)लिख मदन-
लेखं मलयानिलस्य। [२३३] (मकरिके मकराङ्कशोभिते) देहि
मृणाळाङ्कुरं राजहंस(शाबेभ्यः)। विलासवति विलासय (९०)
मयूर(किशोरकम्)। तमालिके (लेपय) मलयजरसेन भवन-
वाटम्। काञ्चनिके विकिर (कस्तूरिका४)द्रवं काञ्चनमण्डपि-
कायाम्। प्रवाळिके सेकय (घु)सृणरसेन [बाल]प्रवाळकाननम्।
इत्य् अन्योन्यं प्रणयपेशलाः प्रमदा(जनानाम्) आलापकथाश्
शृण्वन् कन्दर्पकेतुः मकरन्देन (समं तद् भवनम्५)
[मनस्य् अहो भवनानाम् अतिशायि सौन्दर्यम् अहो शृङ्गारकलाके-
लिकौशलं तथाह्य् अयं तत्काललीलाबहलविरलविमल[२३४]माल-
वीदशनकान्तिकान्तिदन्तिदन्तघटितो मण्डपो ऽसाव् अपि कनकाशा-
लाकाविनिर्मितयन्त्रपञ्जरसंयतः क्रीडाशुक इत्यादि परिचिन्त-
यन्] प्रविश्य व्याकरणेने ऽव सरक्तपादेन (महा)भारतेने ऽव
सुपर्वणा रामायणेने ऽव सुन्दरकाण्डचारुणा [२३५] जङ्घायु-
गळेन विराजमानां चन्दोविचितिम् इव भ्राजमानतनुमध्यां
नक्षत्रविद्याम् इव गणनीयहस्तश्रवणां न्याय(विद्याम्) इवो
ऽद्द्योतकरस्वरूपाम् (सत्कविकाव्यरचनाम्) इवा ऽलङ्कार(प्रसा-
(९१)धिताम्६) उपनिष[२३६]दम् इव (सानन्दाम् रविप्रभाम् इव
लोकम्) उद्द्योतयन्तीम् द्विजकुलस्थितिम् इव चारुचरणां वि-
न्ध्यगिरिश्रियम् इव सुनितम्बां (रोहिणीम्) इव गुरुकळत्रतयो ऽप-
शोभितां शतकोटि(मूर्तिं७) इव मुष्टिग्राह्य[तनु८]मध्यां प्रिय-
ङ्गुश्यामासखीम् इव प्रियदर्शनां ब्रह्मदत्तमहिषीम् इव
पादटिप्पण्यः (Footnotes):
- १ So also Hall's manuscripts D, E, G.
- २ So also Hall's manuscripts D, H.
- ३ So also the commentator Narasiṃha; Trichinopoly ed. and Hall's manuscripts C, D, F, G, H have marīca.
- ४ So also Hall's manuscripts F, G, H.
- ५ Hall's manuscripts A, D also have tad bhavanam.
- ६ Cf. prasādhikām in Hall's manuscript D.
- ७ So also Hall's manuscript A.
- ८ Hall's manuscripts D, E also omit tanu.