सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary

महाकवि सुबन्धु द्वारा

DevanagariHindipublished244 पृष्ठ

पृष्ठ 183, कुल 244 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 183

[dānacchēdaḥ karikapōlēṣu] dakṣiṇavāmakaraṇam diṅ(niścayē-
ṣu ¹) śarabhēdō dadhiṣu [126] śr̥ṅkhalābaṁdhō varṇagrathanāsu
utprēkṣ(ākṣēpāv) [kāvya]alaṁkārēṣu lakṣadānacyutis sāyakānām
kvipāṁ sarvavināśaḥ kōśasaṁkōcaḥ kamalākarēṣu (na janēṣu)
jāti(vi)hīnatā (mālāsu na duṣkulē) śr̥ṅgārahāni[127]r jaratkariṣu
na janēṣu durvarṇayōgaḥ (karṇikādiṣu) na kāmini[kānti²]ṣu gāṁ-
dhāravicchēdō rāgēṣu na pāuravanitāsu (mūrchādhigamō (51)
gānēṣu na prajāsu karma)bhāvō nīcasēvakēṣu na pari(dhānēṣu ³)
malināmbaratvaṁ niśāsu na janēṣu [128] calarāgatā gītēṣu na
vidagdhēṣu vr̥ṣahānir nidhuvanavilāsu na pāurēṣu bhaṁguratvaṁ
rāgavikr̥tiṣu na cittēṣu anaṁgatā kāmadēvē na parijanē ⁴ mārā-
gamō yāuvan(ōdgamēṣu) na prakr̥tiṣu dvijāghātaḥ suratēṣu na
prajāsu raśanābaṁdhō ratikalahēṣu na dānānumati[129]ṣu adha-
ra(rāgatā) taruṇīṣu na parijanēṣu (kr̥mtanam) alakēṣu ⁵ na puraṁ-
dhrīṣu nistriṁśatvam (asiṣu) na (manassu) karavāḷanāśō (yōdhēṣu
na janapadēṣu) param ⁶ (ēvaṁ vyavasthitam. tasya ⁷ ca 'bhūd
ēvaṁbhūtasya rājñō) (52) mahiṣī diggaja[kapōla]mada(rēkhē) 'vā
'naṁditāḷigaṇā [130] pārvatī 'va sukumārā (caṁdrarēkhālam-
kr̥tā ca vanarājir iva navamālikōdbhāsitā sacitrakānanā ca apsa-
rassaṁhatir iva saṁhatasukēśī samaṁjughōṣā ca) sarvāṁtaḥpu-
rapradhānabhūtā anaṁgavatī nāma ⁸. tayōś ca madhyamōpāṁtē
vayasi vartamānayōḥ katham api dāivavaśāt tribhuvanavilōbha-
nīyākr̥tiḥ pulōmatanayē 'vā 'naṁditasahasranētrā (mērugirimē-
khalē 'va sujātarūpā śaranniśē 'vō 'llasattārakā satpariṣad ivā
'cchidradvijapaṅktibhūṣitā rākṣasakulasrīr iva mālyavatsukēśaśō-
bhitā) tanayā ('bhūd) vāsavadattā nāma. atha sā rāvaṇabhuja-
(vana ⁹) ivō 'l(lasitagōtrē ¹⁰ viṁdhyācala iva ma(53)danālaṁkr̥tē
pārāvāra iva saṁjātalāvaṇyē naṁdanavana iva sadākalpa ¹¹śō-


Footnotes:

¹ So also Hall's manuscripts C, D, E, G, H.
² Hall's manuscripts D, F also omit kānti.
³ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, E, G, H.
⁴ Trichinopoly ed. and Srirangam text, parijanēṣu.
⁵ Trichinopoly ed., kamalēṣu. ⁶ Tel. ed. 61 and Grantha ed., paramam.
⁷ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, and the commentator Narasiṁha.
⁸ Grantha ed., anaṁgavatīnāmā.
⁹ So also Hall's manuscripts A, B, C, D.
¹⁰ So also Hall's manuscripts A, B, C, F.
¹¹ Tel. ed. 61 and Grantha ed., kalpaka.