सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
वरिवस्यारहस्य (भास्करराय मखी - सरोजिनी हिन्दी व्याख्या, कामकला व श्रीविद्या मन्त्र-दर्शन)

वरिवस्यारहस्य (भास्करराय मखी - सरोजिनी हिन्दी व्याख्या, कामकला व श्रीविद्या मन्त्र-दर्शन)

Varivasyarahasya of Bhaskararaya with Sarojini Hindi Commentary

भास्करराय मखी (टीकाकार: डॉ. श्यामकान्त द्विवेदी आनन्द) द्वारा

DevanagariHindipublished530 पृष्ठ

पृष्ठ 103, कुल 530 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 103

॥ श्रीः ॥
श्रीभास्कररायमखिना प्रणीतं
वरिवस्यारहस्यम्
'प्रकाश'-संस्कृतव्याख्यानम् 'सरोजिनी'-
हिन्दीव्याख्यया च सहितम्
प्रथमोऽंशः
───※───
विद्यानां च मनूनां मनुसंख्यानां च विद्यानाम् ।
उपदेष्टा जयतितरां नरसिंहानन्दनाथगुरुः ॥ १ ॥
वरिवस्यारहस्याख्यो ग्रन्थो यः स्वेन¹ निर्मितः ।
तत्र दुर्घटशब्दानामर्थः संक्षिप्य कथ्यते ॥ २ ॥
'तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत्', 'आचार्यवान् पुरुषो वेद' इत्यादिश्रुत्या
गुरूपसदनस्य तत्त्वज्ञानजनकत्वात् प्रथमं सकलमन्त्राधिष्ठातृदेवतापररूपं गुरुं श्लेषेण
तद्दैवतं नरसिंहं च विघ्नविघाताय स्तुवन् सम्प्रदायं तदाज्ञयैव प्रवर्तयति—
प्रह्लादाभीष्टदाने विबुधसमुदयस्तूयमानापदाने-
ऽशेषक्षोणीभृदन्तः प्रविलसितपदाहोबलक्षेत्रगर्भात् ।
प्रादुर्भूते हिरण्यद्विरदमतिमदध्वान्ततन्त्रं निहन्तुं
धीरे सच्छास्त्रयोनौ मम भुवनगुरावस्तु भक्तिर्नृसिंहे ॥ १ ॥
(भगवान् नृसिंह से उनकी भक्ति की प्राप्ति हेतु निवेदन)
प्रह्लाद को स्वेच्छित पदार्थों का दान देने वाले, देव-समूह द्वारा संस्तुत विक्रम
वाले, समस्त नृपतियों के मध्य सुशोभित चरणों वाले, अहोबल संज्ञक क्षेत्र के
मध्य अहोवल की पत्नी के गर्भ से समुत्पन्न हिरण्यकशिपुरूपी मदान्ध हाथी की
हत्या करने में धैर्यवान्, श्रेष्ठ एवं शुभ शास्त्रों के मूल केन्द्र एवं समस्त भुवनों के
गुरु नृसिंह में मेरी भक्ति (सुदृढ़) हो ॥ १ ॥
१. यस्तेन (?)