वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)
Vaiyakarana Siddhanta Kaumudi of Bhattoji Dikshita with Commentary
भट्टोजि दीक्षित (टीकाकार: वासुदेव दीक्षित एवं ज्ञानेन्द्र सरस्वती) द्वारा
इस ग्रन्थ के बारे में
वैयाकरण सिद्धान्तकौमुदी सत्रहवीं शताब्दी के वैयाकरण भट्टोजि दीक्षित की रचना है, जिसमें पाणिनि की अष्टाध्यायी के सूत्रों को उनके मूल क्रम से हटाकर विषयों के अनुसार प्रकरणों में सजाया गया है। इस व्यवस्था के कारण यह ग्रन्थ पारम्परिक पाठशालाओं में संस्कृत व्याकरण सीखने का मुख्य आधार बन गया।
यह खण्ड कौमुदी का पूर्वार्ध है। सूची के अनुसार इसमें वासुदेव दीक्षित की 'बालमनोरमा' और ज्ञानेन्द्र सरस्वती की 'तत्त्वबोधिनी' टीकाएँ हैं, जो कौमुदी पर सबसे अधिक पढ़ी जाने वाली व्याख्याएँ हैं। आरम्भिक पृष्ठों पर जयपुर के महाराज रामसिंह और माधवसिंह के प्रति कृतज्ञता के श्लोक हैं, जिनमें टिप्पणीकार अपना परिचय जयपुर निवासी महामहोपाध्याय पं० शिवदत्त शर्मा दाधिमथ के रूप में देते हैं।
पूर्वार्ध के प्रमुख प्रकरण:
- माहेश्वर सूत्र, संज्ञा और परिभाषा
- अच्, हल् और विसर्ग सन्धि
- कारक प्रकरण, प्रथमा से सप्तमी विभक्ति तक
- अव्ययीभाव, तत्पुरुष, बहुव्रीहि और द्वन्द्व समास
८३५ पृष्ठों का यह ग्रन्थ उन्नत व्याकरण-अध्येताओं के लिए है, जो सूत्र, वृत्ति और टीका को साथ-साथ पढ़ना चाहते हैं।
( १६४ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
३०३ पाघ्राध्मास्थाम्नादाण्० ७ । ३ । ७८ ६७ पुंसोऽसुङ् ७ । १ । ८९
४३३ पाणिघताडघौ शि० ३ । २ । ५५ २५५ पुगन्तलघूपधस्य च ७ । ३ । ८६
१८६ पाण्डुकम्बलादिनिः ४ । २ । ११ ३८५ पुच्छभाण्डचीवरा० ३ । १ । २०
५१४ पातौ च बहुलम् ८ । ३ । ५२ ५३५ पुत्रः पुम्भिः ६ । २ । १३२
२१६ पात्राल्लन् ५ । १ । ४६ २१६ पुत्राच्च ख ५ । १ । ४०
२१८ पात्राद्धंश् ५ । १ । ६८ १८१ पुत्रान्तादन्यतर० ४ । १ । १५९
१२५ पात्रेसमित्तादयश्च २ । १ । ४८ १६० पुत्रेऽन्यतरस्याम् ६ । ३ । २२
५०१ पाथोनदीभ्यां ड्यण् ४ । ४ । १११ ८ पुमः खय्यंपरे ८ । ३ । ६
६२ पादः पत् ६ । ४ । १३० १५५ पुमान्स्त्रिया १ । २ । ६७
२४२ पादशतस्य संख्यादे० ५ । ४ । १ ५४२ पुर च परीप्सायाम् ८ । १ । ४२
१६१ पादस्य पदाज्याति० ६ । ३ । ५२ २०३ पुराणप्रोक्तेषु ब्राह्म० ४ । ३ । १०५
१४८ पादस्य लोपोऽह० ५ । ४ । १३८ ४१० पुरि लुङ् चास्म ३ । २ । १२२
१४४ पादाद्धांशां च ५ । ४ । २५ ५४० पुरुधश्चान्ताद्विषः ६ । २ । १९०
७४ पादोऽन्यतरस्याम् ४ । १ । ८ २२७ पुरुषहस्तिभ्यामण्च ५ । २ । ३८
१६७ पानं देशे ८ । ४ । ९ ७९ पुरुषात्प्रमाणेऽन्य० ४ । १ । २४
५३० पापं च शिल्पिनि ६ । २ । ६८ ५३३ पुर प्राचाम् ६ । २ । ९९
१३६ पापःपङ्के कुत्सितैः २ । १ । ५४ ४२८ पुरोऽग्रतोऽग्रेषु सर्पः ३ । २ । १८
४२२ पाय्यसांनाय्यनिका० ३ । १ । १२९ १३० पुरोऽव्ययम् १ । ४ । ६७
१६८ पारस्करप्रभृतीनि० ३ । १ । १५७ ५४० पुवः संज्ञा याम् ३ । २ । १८५
२१८ पारायणतुरायणचा० ५ । १ । ७२ २९४ पुषादिद्युताल्लृदितः ३ । १ । ५५
२०४ पाराशर्यशिलालि० ४ । ३ । ११० २३४ पुष्करादिभ्यो देशे ५ । २ । १३५
११७ पारेमध्ये षष्ठ्या वा २ । १ । १८ ४२१ पुष्याश्लेषौ नक्षत्र ३ । १ । ११६
२२९ पार्श्वेनान्विच्छति ५ । ७ । ७५ ४३२ पूःसर्वयोर्दारिसहोः ३ । २ । ४१
१८६ पाशादिभ्यो यः ४ । २ । ४९ २४१ पूगाञ्ञ्योऽन्ना० ५ । ३ । ११२
५०६ पिन्गरात्रातरो च च्छ० ६ । ३ । ३३ ५२७ पूगेष्वन्यतरस्याम् ६ । २ । २८
१५५ पिता मात्रा १ । २ । ७० ४४० पूङः क्त्वा च १ । २ । २२
२०२ पितुर्यच्च ४ । ३ । ७९ ४४० पूङश्च ७ । २ । ५१
१८४ पितृव्यमातुलमात्ताम० ४ । २ । ३६ ४४६ पूङ्ज्यजोः शानन् ३ । २ । १२८
१७७ पितृष्वसुश्छण् ४ । १ । १३२ ५४४ पूजनात्पूजितमनु० ८ । १ । ६७
२०६ पितुःच्च ४ । ३ । १४६ ५४२ पूजायां नानंतःमू ८ । १ । ३७
१७६ पिलाया वा ४ । १ । ११८ ८१ पूत्क्रतारे च ४ । १ । ३६
८४ पुंयोगादाख्यायाम् ४ । १ । ४८ १२२ पूरणगुणसुहितार्थे० २ । २ । ११
३२७ पुंवत्कर्मधारयजाती० ६ । ३ । ४२ २३७ पूरणाद्भागे तीयादन् ५ । ३ । ४८
४८९ पुंसि संज्ञायां घः ३ । ३ । ११८ २१६ पूषाणार्डन् ५ । १ । ४८
सूची। ( १६५ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि। पृष्ठाङ्काः सूत्राणि।
१४९ पूरणाद्विभागा ५ । ४ । १४९ ५३५ प्रकृत्या भगलम् ६ । २ । १३७
१२५ पूर्वकालैकसर्वजरत्पु० २ । १ । ४९ १४५ प्रकृत्याशिषि ६ । ३ । ८३
३ पूर्वत्रासिद्धम् ८ । २ । १ २३७ प्रकृत्यैकाच् ६ । ४ । १६३
५१२ पूर्वे तु भाषायाम् ८ । २ । ९८ २२१ प्रकृष्टे ठञ् ५ । ३ । १०८
५१५ पूर्वपदात् ८ । ३ । १०६ ३६९ प्रजने वीयतेः ६ । १ । ५५
१४५ पूर्वपदात्संज्ञायामगः ८ । ४ । ३ ४८२ प्रजने एतः ३ । ३ । ७१
३० पूर्वापरावरदक्षिणो० १ । १ । ३४ ४४८ प्रजोरिनिः ३ । २ । १५६
३९८ पूर्ववत्सनः १ । ३ । ६२ २४४ प्रजादिभ्यश्च ५ । ४ । ३८
१३६ पूर्ववदश्ववडवौ २ । ४ । २७ २३१ प्रज्ञाश्रद्धाच्चाभ्यो णः ५ । २ । १०१
१२० पूर्वसदृशसमोनाथं० २ । १ । ३१ ५१२ प्रणवष्टेः ८ । २ । ८९
५२९ पूर्वादिनीः ५ । २ । ८६ ४२२ प्रयाज्योऽसंमतौ ३ । १ । १२८
३० पूर्वादिभ्यो नवभ्यो वा ७ । १ । १६ १०४ प्रतिः प्रतिनिधिप्रति० १ । ४ । ९२
३३६ पूर्वाधरावराणामसि० ५ । ३ । ३९ २०९ प्रतिकण्ठार्थेभलामं च ४ । ४ । ४०
१२६ पूर्वापरप्रथमचरम० २ । १ । ५८ २१२ प्रतिजनादिभ्यः खञ् ४ । ४ । ९९
१२३ पूर्वापराधरोत्तरमेक० २ । २ । १ १०४ प्रतिनिधिप्रतिदाने० २ । ३ । ११
१९९ पूर्वाह्नापराह्नाद्रा॑न्मू० ४ । ३ । २८ २०९ प्रतिरथमेति ठंश्च ४ । ४ । ४२
४२८ पूर्वे कतीर ३ । २ । ९९ ५२५ प्रतिबन्धिनिचिरकृच्छ्रयोः ६ । २ । ६
५१७ पूर्वे भूतपूर्वे ६ । २ । २२ २४५ प्रतियोगे पञ्चम्यास्त० ५ । ४ । ४४
५०३ पूर्वैः कृतमिनयौ च ४ । ४ । १३३ ५१२ प्रतिश्रवणे च ८ । २ । ९९
२५४ पूर्वोऽभ्यासः ६ । १ । ४ १६८ प्रतिष्कशश्च कशेः ६ । १ । १५२
१०४ पृथग्विनानानाभिस्तु० २ । ३ । ३२ ४३८ प्रतिस्तब्धनिस्त० ८ । ३ । ११४
२२२ पृथ्वादिभ्य इमनि० ५ । १ । २२२ ५४० प्रतेरंश्चाद्वयस्तत्पुरुषे ६ । २ । १९३
१६५ पृषोदरादीनि यथो० ६ । ३ । १०९ १५८ प्रतेश्चरः सप्तमीस्यात् ५ । ४ । ८२
१६२ पेषंवासवाहनाविषु च ६ । ३ । ५८ ४३७ प्रतेश्च ६ । १ । २५
१७० पैलादिभ्यश्च २ । ४ । ५९ ५०४ प्रत्यपूर्वविश्वेमात्थ्या० ५ । ३ । १११
१२७ पोतायुक्ततिस्तोका० २ । १ । ६५ ४२१ प्रत्यपिभ्यां ग्रहेः ३ । १ । ११८
४१८ पोरदुपधात् ३ । १ । ९८ १३ प्रत्यभिवादे शूद्रे ८ । २ । ८३
२०१ पौरोडाशपुरोडाशा० ४ । ३ । ७० २४ प्रत्ययः ३ । १ । १
४४२ प्यायः पी ६ । १ । २८ ३६ प्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्ष० १ । १ । ६२
२३८ प्रकारवचने जाती० ५ । ३ । ६९ ७५ प्रत्ययस्थात्कात्पूर्वस्या० ७ । ३ । ४४
३३५ प्रकारवचने थाल् ५ । ३ । २३ ३६ प्रत्ययस्य लुक्श्लुलुपः १ । १ । ६१
२४७ प्रकारे गुणवचनस्य ८ । १ । १२ १९७ प्रत्ययोत्तरपदयोश्च ७ । २ । ९८
३९२ प्रकाशनस्थेयाख्ययोश्च १ । ३ । २३ ३९८ प्रत्याङ्भ्यां श्रुवः १ । ३ । ५९
०५ प्रकृत्यान्तःपादम० ६ । १ । ११५ १०० प्रत्याङ्भ्यां श्रुवःपूर्व० १ । ४ । ४०
( १६६ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
४७८ प्रथने वावशब्दे ३ । १ । ३३ | २५२ प्रहासे च मन्यो० १ । ४ । १०६
३१ प्रथमचरमतयाल्पाधं० १ । १ । ३३ | ११२ प्राक्कडारात्समासः २ । १ । ३
३१ प्रथमयोः पूर्वसवर्णः ६ । १ । १०२ | २१३ प्राक् क्रीताच्छः ५ । १ । १
११४ प्रथमानिर्दिष्टं स० १ । २ । ४३ | २७० प्राक्सितादड्व्यवा० ८ । ३ । ६३
५८ प्रथमायाश्च द्विवचने० ७ । २ । ८८ | २३८ प्रागिवात्कः ५ । ३ । ७०
५३० प्रथमोऽचिरोपसंप्रसां ६ । २ । ५६ | २३७ प्रागेकादशभ्यो ऽछ० ५ । ३ । ४९
१९१ प्रधानप्रत्ययार्थवचन० १ । २ । ५६ | २११ प्राग्वितात्यू् ४ । ४ । ७५
१६७ प्रनिरन्तःशरेक्षुपलक्षा० ८ । ४ । ५ | २३४ प्राग्दिशो विभक्तिः ५ । ३ । १
२०२ प्रभवति ४ । ३ । ८३ | १६९ प्राग्दीव्यतोऽण् ४ । १ । ८३
४४१ प्रभौ परिवृढः ७ । २ । २१ | ५ प्राग्रीश्वरान्निपाताः १ । ४ । ५६
४८२ प्रमदसंमदौ हर्षे ३ । ३ । ६८ | २१४ प्राग्वतेष्ठञ् ५ । १ । १८
४९५ प्रमाणे च ३ । ४ । ५१ | २०७ प्राग्वहतेष्ठक् ४ । ४ । १
२३६ प्रमाणे द्वयसज्दघ्न० ५ । २ । ३७ | ७८ प्राचां ष्फ तद्धितः ४ । १ । १७
२०९ प्रयच्छति गर्ह्यम् ४ । ४ । ३० | १९६ प्राचां कटादेः ४ । २ । १३९
४२१ प्रयाजानुयाजौ यज्ञाङ्गे ७ । ३ । ६२ | ५३१ प्राचां क्रीडायाम् ६ । २ । ७४
५०१ प्रैषैरोहिष्येऽव्यथिष्ये ३ । ४ । १० | १९९ प्राचां ग्रामनगराणाम् ७ । ३ । १८
२२१ प्रयोजनम् ५ । १ । १०९ | २०० प्राचां नगरान्ते ७ । ३ । २४
४२२ प्रयोज्यानियोज्यौ श० ७ । ३ । ६८ | १८१ प्राचामवृद्धात्फि० ४ । १ । १६०
१७६ प्रवाहणस्य ढे ७ । ३ । २८ | २३९ प्राचामुपादेरड्वु० ५ । ३ । ८०
५३६ प्रवृद्धादीनां च ६ । २ । १४७ | २२३ प्राणभृज्जातिवयो० ५ । १ । १२९
२३८ प्रशंसायां रूपप् ५ । ३ । ६६ | २०६ प्राणिरजतादिभ्यो० ४ । ३ । १५४
१२८ प्रशंसावचनैश्च २ । १ । ६६ | २३० प्राणिस्याद्दाता लज० ५ । २ । ९६
२३७ प्रशस्यस्य श्रः ५ । ३ । ६० | १६७ प्रतिपदिकान्तनु० ८ । ४ । ११
४१० प्रश्ने चासन्नकाले ३ । २ । ११७ | ८९ प्रातिपदिकार्थलिङ्ग० २ । ३ । ४६
४२७ प्रष्ठोऽग्रगामिनि ८ । ३ । ९२ | ५ प्रादयः १ । ४ । ५८
५११ प्रसमुपोदः पादपूरणे ८ । १ । ६ | ५३९ प्रादस्वाङ्गं संज्ञायाम् ६ । २ । १८४
१४७ प्रसंख्यां जानुनोर्ज्ञुः ६ । ४ । २२९ | ४०० प्राद्वहः १ । ३ । ८१
११२ प्रसितोत्सुकाभ्यां तृती० २ । ३ । ४४ | १३१ प्राध्वं बन्धने १ । ४ । ७८
१६८ प्रस्कण्वहरिश्चन्द्रा० ६ । १ । १५३ | १२४ प्राप्तापन्ने च द्विती० २ । २ । ४
४३८ प्रस्त्योऽन्यतरस्याम् ८ । २ । ५४ | १९९ प्रायभवः ४ । ३ । ३९
१९५ प्रस्थपुरवहन्ताच्च ४ । २ । १२२ | १६० प्रावृट्शरत्कालदिवां जे ६ । ३ । १५
५३२ प्रस्थेऽवृद्धमककर्या० ६ । २ । ८७ | १९८ प्रावृष एण्यः ४ । ३ । १७
१९४ प्रस्थोत्तरपदपलदा० ४ । २ । ११० | १९८ प्रावृषष्ठप् ४ । ३ । २६
२१० प्रहरणम् ४ । ४ । ५७ |
, it is ङीष्: "बहुव्रीहेरध्नसो ङीष्" or डीष्! Here printed with 'ड' instead of 'ङ': "डीष्" or "डीप्"? It looks like "डीष्"!
And the middle word: "बहुव्रीहेरध्नसो" - 'ध' has 'न' below it ('ध्न')! "बहुव्रीहेरध्नसो ङीष्" (printed "डीष्").
Line 21: ८५ बहुव्रीहेश्चान्तोदात्तात् ४ । १ । ५२
Line 22: ५२५ बहुव्रीहौ प्रकृत्या पूर्वपदम् ६ । २ । १
Line 23: ५३३ बहुव्रीहौ विश्वं सं० ६ । २ । १०६
Line 24: १४५ बहुव्रीहौ सक्थ्य० ५ । ४ । ११३
Line 25: १४५ बहुव्रीहौ संख्येये ड० ५ । ४ । ७३
Line 26: २५ बहुषु बहुवचनम् १ । ४ । २१
Line 27: ५३९ बहोर्नञ्वदुत्तरपद० ६ । २ । १७५
Line 28: २३८ बहोर्लोपो भू च बहोः ६ । ४ । १५८
Line 29: १७८ बह्वच इजः प्राच्यभर० २ । ४ । ६६ (Wait, "इजः" or "इञः"?
्वदिचरिहुतमिजनिभ्यस्तोसुन्(Panini 3.4.16). In the image:भावलक्षणे स्थेण्कृ० ३ । ४ । १६`.
Let's check R18:
३९७ भासनोपसंभाषा० १ । ३ । ४७ (Panini 1.3.47 भासनोपसंभाषाज्ञानयत्नविमत्युपमन्त्रणेसु वदः - भासनोपसंभाषा० १ । ३ । ४७)
Let's check R22:
४२१ भिद्योद्ध्यौ नदे ३ । १ । ११५ (Panini 3.1.115 भिद्योद्ध्यौ नदे)
Let's check R23:
४४९ भियः क्रुकन्क्रुकनौ ३ । २ । १७४ (Panini 3.2.174 भियः क्रुकन्क्रुकनौ)
Let's check R24:
३२९ भियोऽन्यतरस्याम् ६ । ४ । ११५ (Panini 6.4.115 भियोऽन्यतरस्याम्)
Let's check R25:
३६८ भियो हेतुभये षुक् ७ । ३ । ४० (Panini 7.3.40 भियो हेतुभये षुक्)
Let's check R26:
`१०२ भी
्याय्ये'? The च and न्य are close: 'भ्रातरि चन्याय्ये'. And the number: ४ । १ । १६४, wait, is it १६४ or १२४? It looks like १६४).
Line 25:
१७९ भ्रातुर्व्वञ्च ४ । १ । १४४ (Wait, 4.1.144 is 'भ्रातुर्व्यञ्च'? In scan: भ्रातुर्व्वञ्च or भ्रातुर्व्यञ्च? It is printed with double व: 'भ्रातुर्व्वञ्च' or 'भ्रातुर्व्यञ्च'? Look at 'र्व्व': र-रेफ over व, with another व under it: 'र्व्वञ्च' or 'र्व्यञ्च'? In old Devanagari, व is doubled after r: 'र्व्वञ्च' or 'र्व्यञ्च'? Ashtadhyayi 4.1.144: 'भ्रातुर्व्यञ्च'. Here it's printed 'भ्रातुर्व्यञ्च' or 'भ्रातुर्व्वञ्च'? Looks like 'भ्रातुर्व्यञ्च' or 'भ्रातुर्व्वञ्च', let's look at the letter: it has a loop and then a vertical line, wait, look at line 27: भ्रोर्व्वुञ्च - wait, 4.1.125 is 'भ्रोर्वुक्'? No, 4.1.125: 'द्व्यण्मगधा...'? Wait, what sutra
१७० ) अष्टाध्यायीसूत्राणि-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
४९१ मयतोरेदन्यतर० ६ । ४ । ७० ५१० मीनातेर्निगमे ७ । ३ । ८१
१२८ मयूरव्यंसकादयश्च २ । १ । ७२ ५३८ मुखं स्वाङ्गम् ६ । २ । १६७
५०३ मये च ४ । ४ । १३८ २ मुखनासिकावचनो० १ । १ । ८
१६८ मस्करमस्करिणौ वे० ६ । १ । १५४ ३७२ मुञ्चोऽकर्मकस्य० ७ । ४ । ५७
३३५ मस्जिनशोर्झलि ७ । १ । ६० ३८५ मुण्डमिश्रश्लक्ष्णल० ३ । १ । २१
१७९ महाकुलादञ्खञौ ४ । १ । १४१ २०८ मुद्रादण् ४ । ४ । २५
५२८ महान्त्रीह्यपराह्नगृष्टी० ६ । २ । ३८ ४८३ मूर्ती घनः ३ । ३ । ७७
१८४ महाराजप्रोष्ठपदा० ४ । २ । ३५ २११ मूलमस्यावर्हि ४ । ४ । ८८
२०३ महाराजाट्ठञ् ४ । ३ । ९७ ४२० मृजेर्विभाषा ३ । १ । ११३
१८५ महेन्द्राद्घाणौ च ४ । २ । २९ ३२५ मृजेर्वृद्धिः ७ । २ । ११४
२५९।४१४ माङि लुङ् ३ । ३ । १७५ ४९१ मृदमृद्गुधकुषक्लिश० १ । २ । ७
२१४ माणवचरकाभ्यां खञ् ४ । ३ । १०७ २४४ मृदस्तिकन् ५ । ४ । ३९
१५४ मातरपितरावुदीचाम् ६ । ३ । ३२ ४४० मृषास्तितिक्षायाम् १ । २ । २०
१६१ मातुःपितुर्भ्यामन्यत० ८ । ३ । ८५ ४३३ मेहातिभयेषु कृञः ३ । २ । ४३
१७६ मातुश्छत्संख्यासम्भ० ४ । १ । ११५ २५६ मेर्निः ३ । ४ । ८९
१६१ मातृपितृभ्यां स्वसा ८ । ३ । ८४ १६ मोऽनुस्वारः ८ । ३ । २३
१७७ मातृष्वसुश्छ ४ । १ । १३४ ५० मो नो धातोः ८ । २ । ६४
५२६ मात्रोपज्ञोपक्रमच्छा० ६ । २ । १४ १७ मो राजि समः क्वौ ८ । ३ । २५
२०९ माथोत्तरपदपदव्यनु० ४ । ४ । ३७ ३४४।३९८ म्रियतेर्लुङ्लिङोश्च १ । ३ । ६१
२३० मादुपधायाश्च मते० ८ । २ । ९ २८३ म्वोश्च ८ । २ । ६५
२३७ मानपश्वङ्गेभ्यः कन्छ० ५ । ३ । ५१ ६८ यः सौ ७ । २ । ११०
२०६ माने वयः ४ । ३ । १६२ ८८ यङश्चाप् ४ । १ । ७४
३११ मानवधदान्शान्त्यो० ३ । १ । ६ ३७४ यङि च ७ । ४ । ३०
५०३ मायायामण् ४ । ४ । १२५ ३७५ यङोऽचि च २ । ४ । ७४
५३२ मालादीनां च ६ । २ । ८८ ३७६ यङो वा ७ । ३ । ९४
२१९ मासादद्वयसि यत्ख० ५ । १ । ८१ ३२ यचि भम् १ । ४ । १८
४३२ मितनखे च ३ । २ । ३४ ४१३ यक्ष्यमाणयोः ३ । ३ । १४८
३५५ मितां ह्रस्वः ६ । ४ । ९२ ४४९ यजजपदशां यङः ३ । २ । १६६
१६६ मित्रे चर्षौ ६ । ३ । १३० ५०८ यजध्वैनमिति च ७ । १ । ४३
३९९ मिथ्योपपदात्कृञो० १ । ३ । ७१ ४८४ यजयाचायतविच्छप्र० ३ । ३ । ९०
६ मिदचोऽन्त्यात्परः १ । १ । ४७ ४२२ यजयाचरुचप्रवचन्नैश्च ७ । ३ । ६६
२९५ मिदेर्गुणः ७ । ३ । ८२ ५०५ यजुष्युरः ६ । १ । ११७
५३७ मिश्रं चानुपसर्गम० ६ । २ । १५४ ५१४ यजुष्येकेषाम् ८ । ३ । १०४
३३३ मीनातिमिनोतिदी० ६ । १ । ५० ४९८ यजेश्च करणे २ । ३ । ६३
सूची । ( १७१ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
५१६ यज्ञकर्मण्यजपन्यूङ्ख० १ । २ । ३४
२१८ यज्ञर्त्विग्भ्यां घखञौ ५ । १ । ७१
४७८ यज्ञे समि स्तुवः ३ । ३ । ३१
१७४ यजञोश्च २ । ४ । ६४
७८ यञश्च ४ । १ । १६
१७४ यञिञोश्च ४ । १ । १०१
१११ यतश्च निर्धारणम् २ । ३ । ४१
५१९ यतोऽनावः ६ । १ । २१३
२२७ यत्तदेतेभ्यः परिमा० ५ । २ । ३९
२२२ यथातथायथापुरयोः० ७ । ३ । ३१
४९४ यथातथयोरसूयाप्र० ३ । ४ । २८
२२४ यथासुखसंमुखस्य० ५ । २ । ६
४१५ यथाविध्यनुप्रयोगः० ३ । ४ । ४
१७ यथासंख्यमनुदे० १ । ३ । १०
[L17
? No, ८९! (८ and ९) -> ७ । २ । ८९
२१८ योजनं गच्छति ५ । १ । ७४
२२४ योषधादुरुपोत्तमा० ५ । १ । ११२
२२२ र ऋतो हलादेर्लघोः ६ । ३ । १६१ or ६ । ४ । १६१? In Ashtadhyayi it is 6.4.161, and here the middle digit is ४: ६ । ४ । १६१.
२४४ रके ५ । ४ । ३२
२०९ रक्षति ४ । ४ । ३३
५०२ रक्षोयातूनां इननी ४ । ४ । १२१ (Wait, 4.4.121: रक्षोयातूनां ... Wait, in Ashtadhyayi 4.4.121 is 'रक्षोयातूनां बलिनि तृण्'? No, wait! What is 4.4.121? Let's check: 4.4.120 'अहंशुभमोर्युयुषोः', 4.4.121 'रक्षोयातूनां बलिनि'? Wait, could this book have 'रक्षोयातूनां हननी'? Or 'इननी'? In the image: "रक्षोयातूनां इननी ४ । ४ । १२१". Let's write exactly what is printed: "रक्षोयातूनां इन
लिटः कानन्वा ३ । २ । १०६ (४४४।४९९)
What is line 1 of Column 2?
Wait!
"५०१ लि ङ् स्य सि चो ड् ३ । १ । ८५" ???
Wait! On page 501, what sutra is there?
Page 501 is Vedic (छान्दस) or तिङन्त?
Wait, page 500 has: "लिङर्थे लेट् ३ । ४ । ७"!
Page 501 is right after page 500, which is लेट् लकार (Vedic)!
In Vedic लेट्:
3.1.85 is "व्यत्ययो बहुलम्"!
What sutra in 3.1 is on page 501?
3.1.34: सिब्बहुलं लेटि!
3.1.85: व्यत्ययो बहुलम्!
Wait, what sutra is:
"लि ङो ल ण् सि चो ङ्"?
Wait, look at 3.1.85:
Is there a sutra: "लिङ्यभ्यासस्य"? No.
Let's read the letters in line 1 of column 2:
लि
ङ्
(or ल्)
Then:
ध्य or व्य or च्य?
Wait: लि ङ् व्य च्छि ङ् ३ । १ । ८५ ??
Wait! 3.1.85 is
( १७४ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
५०० लेटोऽडाटौ ३ । ४ । ९४ | २६९ वदव्रजहलन्तस्याचः ७ । २ । ३
२१६ लोकसर्वलोकाट्ठञ् ५ । १ । ४४ | ५३९ वनं समासे ६ । २ । १७८
२५६ लोटो लङ्वत् ३ । ४ । ८५ | १६६ वनगिर्योः संज्ञायाम् ० ६ । ३ । ११७
२५५ लोट् च ३ । ३ । १६२ | १६६ वनं पुरगामिश्रका ० ८ । ४ । ४
५४३ लोट् च ८ । १ । ५२ | ७४ वनो र च ४ । १ । ७
४११ लोडर्थलक्षणे च ३ । ३ । ८ | १४९ वन्दिते भ्रातुः ५ । ४ । १५७
३६७ लोपः पिवतेरीच्चाभ्यास० ७ । ४ । ४ | ३१८ वमोर्वा ८ । ४ । २३
९ लोपः शाकल्यस्य ८ । ३ । १९ | ४२८ वयसि च ३ । २ । १०
२९० लोपश्चास्यान्तर० ६ । ४ । १०७ | १४८ वयसि दन्तस्य दतृ ५ । ४ । १४१
५०८ लोपस्त आत्मनेपदेषु ७ । १ । ४१ | २३३ वयसि पूरणात् ५ । २ । १३०
५४२ लोपे विभाषा ८ । १ । ४५ | ७९ वयसि प्रथमे ४ । १ । २०
३३० लोपो यि ६ । ४ । ११८ | ५०३ वयस्यानु मूर्ध्नो म० ४ । ४ । १२७
१४७ लोपो व्योर्वलि ६ । १ । ६६ | १९१ वरणादिभ्यश्च ४ । २ । ८२
२३१ लोमादिपामादिपि ५ । २ । १०० | २०१ वर्गान्ताच्च ४ । ३ । ६३
३८४ लोहितादिडाज्भ्यः ३ । १ । १३ | ५३५ वर्गादियश्च ६ । २ । १३१
२४४ लोहितान्मणौ ५ । ४ । ३० | १६८ वर्चस्केऽवस्करः ६ । १ । १४८
४१३ ल्यपि च ६ । १ । ४१ | २२२ वर्णदृढादिभ्यः ष्यञ् ५ । १ । १२३
४९३ ल्यपि लघुपूर्वात् ६ । ४ । ५६ | ८१ वर्णादनुदात्तात्तोपधा० ४ । १ । ३९
४८८ ल्युट् च ३ । ३ । ११५ | २३४ वर्णाद्ब्रह्मचारिणि ५ । २ । १३४
४३७ ल्वादिभ्यः ८ । २ । ४४ | २४४ वर्णे चानित्ये ५ । ४ । ३१
३२२ वच उम् ७ । ४ । २० | १२८ वर्णो वर्णेन २ । १ । ६९
३१४ वचिस्वपियजादी० ६ । १ । १५ | ५२५ वर्णो वर्णेष्वेते ६ । २ । ३
४२१ वचोऽशब्दसंज्ञायाम् ७ । ३ । ६७ | १९३ वर्णी ब्रुक् ४ । २ । १०३
४९२ वञ्चिलुञ्च्युतश्च १ । २ । २४ | ४११ वर्त्तमानसामीप्ये वर्त्त० ३ । ३ । १३१
४५२ वञ्चेर्गतौ ७ । ३ । ६३ | १५० वर्त्तमाने लट् ३ । २ । १२३
१७५ वतण्डाच्च ४ । १ । १०८ | ४९४ वर्षप्रमाण ऊलोपश्चा० ३ । ४ । ३२
२१५ वतोरिद्वा ५ । १ । २३ | २२९ वर्षस्याभविष्यति ७ । ३ । १६
२२७ वतोरिथुक् ५ । २ । ५३ | १९८ वर्षाभ्यष्ठक् ४ । ३ । १८
५०४ वत्सरान्ताच्छश्छन्दसि ५ । १ । ९१ | ३९ वर्षाभ्वश्च ६ । ४ । ८४
१९९ वत्सबालाभिज्ठिठ० ४ । ३ । ३६ | २१९ वर्षाल्लुक् च ५ । १ । ८८
२३१ वत्सांशाभ्यां कामबले ५ । २ । ९८ | १६६ वले ६ । ३ । ११८
२४० वत्सोक्षाश्वर्षभेभ्यश्च ० ५ । ३ । ९१ | २११ वशं गतः ४ । ४ । ८६
४१९ वदः सुपिक्यप् च ३ । १ । १०६ | ३१५ वश्चास्यान्तरस्याम् ६ । १ । ३१
सूची । ( १७६ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
४२९ वसतिक्षुधोरिट् ७ । २ । ५२
५०२ वसन्ताच्च ४ । ३ । २०
१८८ वसन्तादिभ्यष्ठक् ४ । २ । ६३
४९ वसुसंसुध्वंस्वनडु० ८ । २ । ७२
५०३ वसोः समूहे च ४ । ४ । १४०
६६ वसोः संप्रसारणम् ६ । ४ । १३१
२४१ वस्तेर्डञ् ५ । ३ । १०१
२०८ वस्त्रक्रयविक्रयाद्वन् ४ । ४ । १३
२१७ वस्त्रद्रव्याभ्यां ठन्कनौ ५ । १ । ५१
४४२ वस्त्रेकाजाद्धसाम् ७ । २ । ६७
४९९ वहश्च ३ । २ । ६४
४३२ वहाश्रे लिहः ३ । २ । ३२
४१९ वह्यं करणम् ३ । १ । १०२
१८१ वाकिनादीनां कुकूच ४ । १ । १५८
३८४।४०१ वा क
( १७६ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१७६ विकर्णशुङ्गच्छगला० ४ । १ । ११७ ११२ विभाषा ङसि १ । ४ । ७२
४४४ विकुशामपरिम्बः ८ । ३ । ९६ १३० विभाषा कृत्रि १ । ४ । ९८
५१२ विचार्यमाणानाम् ८ । २ । ९७ ४२१ विभाषा कृञ्प्रतीः ३ । १ । १२०
३४१ विज् इट् १ । २ । २ ४८८ विभाषाख्यानगरे० ६ । ३ । ११०
४१९ विजुपे छन्दसि ३ । २ । ५३ ४७५ विभाषा गमहनवि० ७ । २ । ६८
४३४ विड्डोनुडन विक० ६ । ४ । ४१ १०४ विभाषा गुणेऽस्त्रियाम् २ । ३ । २५
४३९ वित्तो भोगप्रत्यययोः ८ । २ । ५८ १२६ विभाषा छन्दसि २ । १ । १४३
३२४ विदांकुर्वन्त्वित्यन्यतर० ३ । १ । ४१ ४९३ विभाषाग्रन्थश्रथण्वेषु ३ । ४ । ९४
४४८ विदिभिदिच्छिदः ३ । २ । १६२ ३०७ विभाषा चाषटेश्वा० २ । ४ । ७८
२०२ विदूराण्ण्यः ४ । ३ । ८४ ४०० विभाषाऽञ्चेः ष्णुकञोः ३ । १ । ५०
४४६ विदेः शतुर्वसुः ७ । १ । ३६ ३३ विभाषा जिक्योः ६ । ४ । १२६
३२४ विदो लटो वा ३ । ४ । ८३ १३५ विभाषा जङ्गलस्य० ६ । ३ । ४९
२०२ विद्यायोनिसंबन्धे० ४ । ३ । ७७ ०७९ विभाषा णिज्प्रुव्वोः ७ । १ । ६९
२५६ विधिनिमन्त्रणा० ३ । ३ । १६१ ३५८ विभाषा चेः ७ । ३ । ५८
२११ विध्यत्यधनुषा ४ । ४ । ८३ ५१७ विभाषा छन्दसि १ । २ । ३६
४३२ विधवरूपीस्तुरः ३ । २ । ३५ ५३८ विभाषा छन्दसि ६ । २ । १६४
२२६ विनञ्भ्यां नानावै० ५ । २ । २७ ५१० विभाषा छन्दसि ७ । ४ । ४४
२४४ विनयादिभ्यष्ठक् ५ । ४ । ३४ ३१ विभाषा जशि १ । १ । ३३
४४९ विन्दुरिच्छुः ३ । २ । १६९ २७३ विभाषाञ्चेरदिक्स्त्रि० ५ । ४ । ८
२१८ विन्मतोर्लुक् ५ । ३ । ६५ २२४ विभाषा तिलमाषोमा० ५ । २ । ४
३९१ विपराभ्यां जेः १ । ३ । १९ ३१ विभाषा तृतीया० ७ । २ । ९७
४२१ विपूयविनीयजित्या० ३ । १ । ११७ ५३८ विभाषा तृनसृती० ६ । २ । १६१
१५३ विप्रतिषिद्धं चानधि० २ । ४ । १३ ४१ विभाषा दिक्समासे० १ । १ । २८
२३ विप्रतिषेधे परं कार्यम् १ । ४ । २ ४१ विभाषा द्वितीयतृ० ७ । ३ । ११५
४५० विप्रसंभ्यो डुमंज्ञा० ३ । २ । १८० ४१४ विभाषा धातो सं० ३ । १ । १५५
२५ विभक्तिश्च १ । ४ । १०४ ३०७ विभाषा धेट्श्वशाः ३ । १ । ४९
५०७ विभाषार्जिश्वेन्दसि ६ । ४ । १६२ ५३० विभाषाऽध्यक्ष ६ । २ । ६७
११६ विभाषा २ । १ । ११ ४९३ विभाषाऽङ्यः ६ । ४ । ५७
४१३ विभाषा कर्थाने० ३ । ३ । १४१ २३६ विभाषा पावरम्बाभ्याम् ५ । ३ । १९
४११ विभाषा कदाकर्त्याः ३ । ३ । ५ ४९३ विभाषा पारेः ६ । १ । ४४
४०१ विभाषाकर्मकात् १ । ३ । ८५ १६२ विभाषा पुरुष ६ । ३ । १०६
२१५ विभाषा कार्षापण० ५ । १ । २९ १९८ विभाषा पूनाह्नापरा० ४ । ३ । २४
२९४ विभाषा कुमुदम्प० ४ । २ । ३० ५२२ विभाषा पृथादीनाञ्च ८ । २ । ९३
सूची । ( १७७ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१८४ विभाषा फाल्गुनीश्रव० ४ । २ । २३
२४३ विभाषा बहुव्रीहाविप्र० ५ । ४ । २०
४४० विभाषा भावादिक० ७ । २ । १७
५१८ विभाषा भाषायाम् ६ । १ । १८१
४३८ विभाषाम्यवपूर्वस्य ६ । १ । २६
१९७ विभाषा मनुष्ये ४ । २ । १४४
१९७ विभाषा रोगातपयोः ४ । ३ । १३
३३३ विभाषा लीयतेः ६ । १ । ५१
३२३ विभाषा लुङ्लुङोः २ । ४ । ५०
२३६ विभाषाऽवरस्य ५ । ३ । ४१
१६० विभाषा वर्षशरशरद्य० ६ । ३ । १६
३१७ विभाषा विप्रलापे १ । ३ । ५०
२०८ विभाषा विवधात् ४ । ४ । १७
१५२ विभाषा वृक्षमृगतृ० २ । ४ । १२
५१९ विभाषा वणिवन्धा० ६ । १ । २१५
३६७ विभाषा वेष्टिवेष्ट्योः ७ । ४ । ९६
१४८ विभाषा श्यावारो० ५ । ४ । १४४
३१६ विभाषा श्वेः ६ । १ । ३०
८१ विभाषा सपूर्वस्य ४ । १ । ३४
१५३ विभाषा समीपे २ । ४ । १५
४१० विभाषा साकाङ्क्ष ३ । २ । ११४
२४६ विभाषा साति का० ५ । ४ । ५२
२३८ विभाषा सुपो बहुच्पु० ५ । ३ । ६८
३१३ विभाषा सृजिदशोः ७ । २ । ६५
१३९ विभाषा सेनासुरा० २ । ४ । २५
१६० विभाषा स्वसृपत्योः ६ । ३ । २४
२१३ विभाषा हविरपूपादि० ५ । १ । ४
६२ विभाषितं विशेषवच्च० ८ । १ । ७४
५४३ विभाषितं सोपसर्ग० ८ । १ । ५३
२८६ विभाषितः ८ । ३ । ७९
५४० विभाषोपपृक्तं ६ । २ । १९६
१६४ विभाषोदरे ६ । ३ । ८८
४०० विभाषोपपदेन प्रती० १ । ३ । ७७
३९८ विभाषोपपन्ने १ । २ । १६
१२
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१०७ विभाषोपसर्गे २ । ३ । ५९
३२१ विभाषोर्णोः १ । २ । ३
१९५ विभाषोशीनरेषु ४ । २ । ११८
१६७ विभाषौषधिवनस्प० ८ । ४ । ६
२२८ विमुक्तादिभ्योऽण् ५ । २ । ६१
६ विरामोऽवसानम् १ । ४ । ११०
४९७ विशाखयोश्च १ । २ । ६२
२२१ विशाखाषाढाद० ५ । १ । ११०
४९५ विशिषतिपादिक्क० ३ । ४ । ५६
१५२ विशिष्टलिङ्गो नदीदे० २ । ४ । ७
१२६ विशेषणं विशेष्ये० २ । १ । ५७
१९१ विशेषणानां चाजातेः १ । २ । ५२
५७ विश्वस्य वसुराटोः ६ । ३ । १२८
१८७ विषयो देशे ४ । २ । ५२
१६८ विष्किरः शकुनौ ० ६ । १ । १५०
६३ विष्वग्देवयोश्च टेर० ६ । ३ । ९२
१८४।९ विसर्जनीयस्य सः ८ । ३ । ३४
२४३ विसारिणो मत्स्ये ५ । ४ । १६
५२७ विस्पष्टादीनि गुणव० ६ । २ । २४
५३४ वीरवीर्यौ च ६ । २ । १२०
१८९ वुञ्छण्कटजिलसे० ४ । २ । ८०
५०४ वृकज्येष्ठाभ्यां ति० ५ । ४ । ४१
२४१ वृकाद्धैण्यण् ५ । ३ । ११५
४८१ वृक्षासनयोर्विष्किरः ८ । ३ । ९३
४८१ वृणोतेराच्छादने ३ । ३ । ५४
३९६ वृत्तिसर्गतायनेषु क्रमः १ । ३ । ३८
२३७ वृद्धस्य च ५ । ३ । ६२
१९४ वृद्धाच्छः ४ । २ । ११४
१८० वृद्धाट्ठकन्सौवीरेषु० ४ । १ । १४८
१९५ वृद्धात्प्राचाम् ४ । २ । १२०
१९६ वृद्धादकेकान्तखो० ४ । २ । १४१
१४३ वृद्धिनिमित्तस्य च० ६ । ३ । ३९
५ वृद्धिरादैच् १ । १ । १
१० वृद्धिरेचि ६ । १ । ८८
( १७८ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१९४ वृद्धिर्यस्याचामादि० १ । १ । ७३ | ४८२ व्यधजपोरनुपसर्गे ३ । ३ । ६१
१८१ वृद्धेत्कोसलाजादा० ४ । १ । १७१ | १७९ व्यन्सपले ४ । १ । १४५
१५४ वृद्धोयूना तल्लक्ष० १ । २ । ६५ | ४९७ व्यवहिताश्च १ । ४ । ८२
२९६।४०१ वृद्धेभ्यः प्राचाम् १ । २ । ९२ | १०७ व्यवहृपणोः समर्थयोः २ । ३ । ५७
१२७ वृन्दारकनागकुञ्ज० २ । १ । ६२ | ५३८ व्यथादिष्वोऽन्तरम् ६ । २ । १६६
८१ वृषाकप्यग्निकुसि० ४ । १ । ३७ | ४१३ व्यद्वच ६ । १ । ४३
५१८ वृषादीनां च ६ । १ । २०८ | ४०० व्याङ्परिभ्यो रमः १ । ३ । ८३
३१० वृत्तो वा ७ । २ । ३८ | २०० व्याहरति मृगः ४ । ३ । ५१
३९६ वेः पादविहरणे १ । ३ । ४१ | ४७९ व्युपयोः शेतेः पर्याये ३ । ३ । ३९
३९५ वेः शब्दकर्मणः १ । ३ । ३४ | २२० व्युष्टादिभ्योऽण् ५ । १ । ९७
२२६ वेः शालच्छङ्कटचौ ५ । २ । २८ | २२ व्योर्लघुप्रयत्नतरः० ८ । ३ । १८
३१२ वेः स्कन्देरप्रिद्यागम् ७ । ३ । ७३ | ४८२ व्रजपजोर्भावे क्यप् ३ । ३ । ९८
३४९ वेः स्वस्त्र तनेर्यम् ८ । २ । ७० | ४१२ व्रजे ३ । २ । ८०
३१५ वेञः ६ । १ । ४० | ४२ व्रश्चभ्रस्जसृजमृज० ८ । २ । ३६
३१५ वेञो वायः २ । ४ । ४१ | १७३ । २४१ व्रातरथजोरस्त्रियाम् ५ । ३ । ११३
२०८ वेतनादिभ्यो जीवति ४ । ४ । १२ | २२५ व्रातेन जीवति ५ । २ । २१
३९४ वेत्तेर्विभाषा ७ । १ । ७ | २२४ व्रीहिशाल्यर्थेढक् ५ । २ । २
५६ बेरपृक्तस्य ६ । १ । ६७ | २०६ व्रीहेः पुरोडाशे ४ । ३ । १४८
५०२ वेशन्ताद्धिमवद्द्रथ० ४ । ४ । ११२ | २३२ व्रीह्यादिभ्यश्च ५ । २ । ११६
५०३ वेशोयंश आदेर्भगा० ४ । ४ । १३१ | २११ शकटादण् ४ । ४ । ८०
२७० वेश्च स्वनो भोजन ८ । ३ । ६९ | ४७६ शकटप्रशाखाबट० ३ । ४ । ६५
५०० वैतोऽन्यत्र ३ । ४ । ९६ | ५०१ शक्ति यमुलकमुलौ ३ । ४ । १२
१४९ वैयाकरणाख्यायां च० ६ । ३ । ७ | ४१४ । ४३३ शक्ति लिङ् च ३ । ३ । १७२
५४४ वैश्वानोति च च्छन्दसि ८ । १ । ६४ | ४१८ शक्तिग्रहोश्च ३ । १ । ९९
४१२ वोताप्योः ३ । ३ । १४१ | २१० शक्तियष्ट्योरीकक् ४ । ४ । ५९
८३ वोतो गुणवचनात् ४ । १ । ४४ | ४३३ शक्तौ हस्तिकवाटयोः ३ । २ । ५४
१४४ वोपसर्जनस्य ६ । ३ । ८२ | २०२ शण्डिकादिभ्यो ञ्यः ४ । ३ । ९२
३६८ वो विधूनने जुक् ७ । ३ । ३८ | २१५ शतमानविंशतिकस० ५ । १ । २७
४४७ वो कषलसकत्थ ३ । २ । १४३ | २३२ शतसङ्ख्यान्ताच्च० ५ । २ । ११९
४७८ वौ क्षुभ्रुवः ३ । ३ । २५ | २१५ शताच्च ठन्यतावशते ५ । १ । २१
३९७ व्यक्तवाचां समुच्चारणे १ । ३ । ४८ | ५२४ शतुरनुमो नद्यजादी ६ । १ । १७३
२०८ व्यञ्जनैरुपसिक्ते ४ । ४ । २६ | २२७ शदन्ताद्विंशतेश्च ५ । २ । ४६
२१, १०० व्यत्ययो बहुलम् ३ । १ । ८५ | ३०३ । ३९८ शदेः शितः १ । ३ । ६०
३१४ व्यो लिटि ६ । ४ । ६८ | ३६८ शतेरगतौ तः ७ । ३ । ४२
or "शिवादियोऽण्". Let's look closely: शि वा दि यो ऽ ण्. It's a print error for शिवादिभ्योऽण्. Let's transcribe what's printed: शिवादियोंऽण्).
Line 12 right:
२०२ शिशुक्रन्दयमसभ० ४ । ३ । ८८
Line 13 right:
४१ शि सर्वनामस्थानम् १ । १ । ४२
Line 14 right:
३२० शीङः सार्वधातुके० ७ । ४ । २१
Line 15 right:
३२० शीङो रुट् ७ । १ । ६
Line 16 right:
२२८ शीतोष्णाभ्यां कारिणि ५ । २ । ७२
Line 17 right:
५०५ शीर्षश्छन्दसि ६ । १ । ६०
Line 18 right:
२१८ शीर्षच्छेदाद्यच्च ५ । १ । ६५
Line 19 right:
२१० शीलम् ४ । ४ । ६१
Line 20 right:
१८५ शुकाद्घन् ४ । २ । २६
Line 21 right:
२०२ शुण्डिकादिभ्योऽण् ४ । ३ । ७६
Line 22 right:
१७६ शुभ्रादिभ्यश्च ४ । १ । १२३
Line 23 right:
४३८ शुषः कः ८ । २ । ५१
Line 24 right:
४१
( १८० ) अष्टाध्यायीसूत्राणि-
पृष्ठाङ्काः । सूत्राणि । \qquad\qquad पृष्ठाङ्काः । सूत्राणि ।
२३१ शेवलसुपरिविशाल० ५ । ३ । ८४ \qquad\qquad ३३५ श्लिष आलिङ्गने ३ । १ । ४६
५०५ शेवेच्छन्दसि बहुलम् ६ । १ । ७० \qquad\qquad ३२९ श्लौ ६ । १ । १०
२५१।४०० शेषात्कर्त्तरि परस्मै० १ । ३ । ७८ \qquad\qquad २०८ श्वगणाद्वञ् ४ । ४ । ११
१४९ शेषाद्विभाषा ५ । ४ । १५४ \qquad\qquad ३१६ श्वयतेरः ७ । ४ । १८
११३ शेषे ४ । २ । ९२ \qquad\qquad ५४ श्वयुवमघोनामदिते ६ । ४ । १३३
२५२ शेषे प्रथमः १ । ४ । १०८ \qquad\qquad १५५ श्वशुरः श्वश्र्वा १ । २ । ७१
४१३ शेषे लृङ्लुटौ ३ । ३ । १५१ \qquad\qquad १९८ श्वसस्तुट् च ४ । ३ । १५
५८ शेषे लोपः ७ । २ । ९० \qquad\qquad १९८ श्वसोवसीयः श्रेयसः ५ । ४ । ८०
५४१ शेषे विभाषा ८ । १ । ४१ \qquad\qquad २०८ श्वादोरिञ् ७ । ३ । ८
५४२ शेषे विभाषा ८ । १ । ५० \qquad\qquad ४३९ श्विदितो निष्ठायाम् ७ । २ । १४
२६० शेषे विभाषा कखादा० ८ । ४ । १८ \qquad\qquad ७८ षः प्रत्ययस्य १ । ३ । ६
३३ शेषो घ्यसखि १ । ४ । ७ \qquad\qquad २२७ षट्कतिकतिपयचतुरां० ५ । २ । ५१
१३९ शेषो बहुव्रीहिः २ । २ । २३ \qquad\qquad ५३५ षट् च काण्डादीनि ६ । २ । १२५
८३ शोणात्प्राचाम् ४ । १ । ४३ \qquad\qquad ४९ षट्चतुर्भ्यश्च ७ । १ । ५५
२०३।५०२ शौनकादिभ्यश्छ० ४ । ३ । १०६ \qquad\qquad ५२४ षटित्रिचतुर्भ्यो हला० ६ । १ । १७९
३२५ श्नशोरल्लोपः ६ । ४ । १११ \qquad\qquad ३६ षड्भ्यो लुक् ७ । १ । २२
३४६ श्नान्नलोपः ६ । ४ । २३ \qquad\qquad ४२ षढोः कः सि ८ । २ । ४१
३२७ श्नाभ्यस्तयोरातः ६ । ४ । ११२ \qquad\qquad २१९ षण्मासाण्ण्यच्च ५ । १ । ८३
४२६ श्याद्व्यधालिस्रुष्व० ३ । १ । १४१ \qquad\qquad ४९२ षत्वतुकोरसिद्धः ६ । १ । ८६
१८७ श्येनतिलस्य पाते जे ६ । ३ । ७१ \qquad\qquad १७९ षष्ठ्यङ्गवृत्तराज्ञासणि ६ । ४ । १३५
४३७ श्योऽस्पर्शे ८ । २ । ४७ \qquad\qquad २१९ षष्ठिकाः षष्टिरात्रेण० ५ । १ । ९०
५२७ श्रज्यावमकन्यापव० ६ । २ । २५ \qquad\qquad २२८ षष्ठ्यादेश्चासंख्यादेः ५ । २ । ५८
१९९ श्रविष्ठाफल्गुन्यनु० ४ । ३ । ३४ \qquad\qquad २३७ षष्ठाष्टमाभ्यां च ५ । ३ । ५०
२१० श्राणामांसाद्दिलाटिटन् ४ । ४ । ६७ \qquad\qquad १२१ षष्ठी २ । २ । ८
२२९ श्राद्धमनेन भुक्तमि० ५ । २ । ८५ \qquad\qquad १११ षष्ठी चानादरे २ । ३ । ३८
११७ श्राद्धे शरदः ४ । ३ । १२ \qquad\qquad ५३० षष्ठी प्रत्येनास ६ । २ । ६०
४७८ श्रिणीभुवोऽनुपसर्गे ३ । ३ । २४ \qquad\qquad ४९७ षष्ठीयुक्तश्छन्दसि वा १ । ४ । ९
५०९ श्रीग्रामण्योश्छन्दसि ७ । १ । ५६ \qquad\qquad १०५ षष्ठी शेषे २ । ३ । ५०
३०९ श्रुवः शृ च ३ । १ । ७४ \qquad\qquad ६ षष्ठी स्थानेयोगा १ । १ । ४९
५०७ श्रुशृणुपृक्कूवृभ्य० ६ । ४ । १०२ \qquad\qquad १०५ षष्ठी हेतुप्रयोगे २ । ३ । २६
१२७ श्रेण्यादयः कृतादिभिः २ । १ । ५९ \qquad\qquad १०६ षष्ठ्यतसर्थप्रत्ययेन २ । ३ । ३०
२२९ श्रोत्रियश्छन्दोऽधीते ५ । २ । ८४ \qquad\qquad १६० षष्ठ्या आक्रोश ६ । ३ । २१
३०८ श्र्युकः किति ७ । २ । ११ \qquad\qquad ५१४ षष्ठ्याः पतिपुत्रपृष्ठ० ८ । ३ । ५३
९९ श्लाघह्नुङ्स्थाशांपां० १ । ४ । ३४ \qquad\qquad २३७ षष्ठ्या रूप्य च ५ । ३ । ५४
सूची । ( १८१ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
२४५ षष्ठ्या व्याश्रये ५ । ४ । ४८ | १२६ संख्यापूर्वो द्विगुः २ । १ । ५२
४९० षात्पदान्तात् ८ । ४ । ३५ | २१५ संख्याया अतिशद० ५ । १ । २२
८२ षिद्गौरादिभ्यश्च ४ । १ । ४१ | २२७ संख्याया अवयवे० ५ । २ । ४२
४८६ षिद्भिदादिभ्योऽङ् ३ । ३ । १०४ | २४३ संख्यायाः क्रियाभ्या० ५ । ४ । १७
१५ ष्टुना ष्टुः ८ । ४ । ४१ | २१९ संख्यायाः संवत्सर० ७ । ३ । १५
२८६ ष्ठिवुक्लमुचां शिति ७ । ३ । ७५ | २१७ संख्यायाः संज्ञासंघसू० ५ । १ । ५८
५५ ष्णान्ता षट् १ । १ । २४ | ५३८ संख्यायाः स्तनः ६ । २ । १६३
१६२ ष्यङः संप्रसारणम् ६ । १ । १३ | २२७ संख्याया गुणस्य० ५ । २ । ४७
१०० स उत्तस्य ३ । ४ । ९८ | २३६ संख्याया विधार्ये धा ५ । ३ । ४२
२२१ स दर्पा त्राण्योः ५ । २ । ७८ | २४६ संख्यायाश्च गुणान्ता० ५ । ४ । ७९
२९७।३१९ सः स्यार्धधातुके ७ । ४ । ४९ | ११७ संख्या वंश्येन २ । १ । १९
३०३ सः सिपिदश्चिदसी० ८ । ३ । ६२ | ३३ संख्याविसर्जनीयपूर्व० ६ । ३ । ११०
३३७ संयसश्च ३ । १ । ७२ | ८० संख्याव्ययादेर्डीप् ४ । १ । २६
१७९ संयोगादिश्च ६ । ४ । १६६ | १४८ संख्यासुपूर्वस्य ५ । ४ । १४०
४३७ संयोगादेरातो धा० ८ । २ । ४३ | २४५ संख्येचैकवचनाच्च० ५ । ४ । ४३
७ संयोगात्तस्य लोपः ८ । २ । २३ | १८७ संमासे प्रयोजन० ४ । २ । ५६
६ संयोगे गुरु १ । ४ । ११ | २०४ संघांकलक्षणेष्व० ४ । ३ । १२७
२०० संवत्सराग्रहायणीभ्यां० ४ । ३ । ५० | ४७९ संवे चानौत्तराधर्ये ३ । ३ । ४२
२१८ संवत्सरात्प्रत्नः ५ । १ । ७३ | ४८५ संघोद्धौ गणप्रशंसयोः ३ । ३ । ८६
२०८ संसृष्टे ४ । ४ । २२ | १४३ संज्ञापूरण्योश्च ६ । ३ । ३८
२०७ संस्कृतम् ४ । ४ । ३ | १२४ संज्ञायाम् २ । १ । ४४
१८४ संस्कृतं भक्षाः ४ । २ । १६ | ४८८ संज्ञायाम् ३ । ३ । १०९
८८ संहितशफलक्षणवा० ४ । १ । ७० | ४९४ संज्ञायाम् ३ । ४ । ४२
९ संहितायाम् ६ । १ । ७२ | ८८ संज्ञायाम् ४ । १ । ७२
१६५ संहितायाम् ६ । ३ । ११४ | २०४ संज्ञायाम् ४ । ३ । ११७
५४१ सख्यं चाक्रान्तात् ६ । २ । १९८ | ५३८ संज्ञायाम् ६ । २ । १५९
८६ सख्यशिश्वीति भाषा० ४ । १ । ६२ | २३० संज्ञायाम् ८ । २ । ११
३४ सख्युरसंबुद्धौ ७ । १ । ९२ | २०९ संज्ञायां ललाटकुक्कु० ४ । ४ । ४६
२२३ सख्युर्यः ५ । १ । १२६ | १९८ संज्ञायां शरदो वुञ् ४ । ३ । २७
५४४ सगतिरपि तिङ् ८ । १ । ६८ | १८३ संज्ञायां श्रवणाश्वत्था० ४ । २ । ५
५०२ सगर्भसयूथसनुता० ४ । ४ । ११४ | ४८५ संज्ञायां समजति० ३ । ३ । ९९
१८९ संकलादिभ्यश्च ४ । २ । ७५ | २०६ संज्ञायां कन् ४ । ३ । १४७
१४४ संख्ययाव्ययासन्ना० २ । २ । २५ | २३८ संज्ञायां कन् ५ । ३ । ७५
५२८ संख्या ६ । २ । ३५ | २४० संज्ञायां कन् ५ । ३ । ८७
( १८४ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
| पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । |
|---|---|---|---|
| १३८ | संज्ञायां कन्थोशीनरेषु २ । ४ । २० | ३२१ | सन्यङोः ६ । १ । ९ |
| ५३२ | संज्ञायां गिरिनि० ६ । २ । ९४ | २८४ | सन्यतः ७ । ४ । ७९ |
| २४० | संज्ञायां च ३ । ३ । ९७ | २८९ | संल्लिटोर्जेः ७ । ३ । ५७ |
| १३१ | संज्ञायां च ६ । २ । ७७ | २८४ | सन्यल्लघुनि चङ्परे० ७ । ४ । ९३ |
| २११ | संज्ञायां जन्या ४ । ४ । ८२ | २४६ | सपत्ननिष्प्रादित्य० ५ । ४ । ६१ |
| २११ | संज्ञायां धेनुष्या ४ । ४ । ८९ | २२९ | सपूर्वाच्च ५ । २ । ८७ |
| ५३६ | संज्ञायामनाचिता० ६ । २ । १४६ |
सूची । ( १८४ )
| पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । |
|---|---|---|---|
| ४२१ | समानकर्तृकयोः पूर्व० ३ । ४ । २१ | ६४ | संबुद्धौ शाकल्य० १ । १ । १६ |
| ४७६ | समानकर्तृकेषु तुमुन् ३ । ३ । १५८ | ८९ | सम्बोधने च २ । ३ । ४७ |
| २१२ | समानतीर्थे वासी ४ । ४ । १०७ | ४४६ | सम्बोधने च ३ । २ । १२५ |
| १६३, ५०६ | समानस्यच्छन्दस्य० ६ । ३ । ८४ | २१७ | संभवत्यवहरति पचति ५ । १ । ५२ |
| २१२ | समानोदरे शयि० ४ । ४ । १०८ | ४१४ | संभावनेऽलमिति० ३ । ३ । १५४ |
| २२१ | समापनात्सपूर्वपदा० ५ । १ । ११२ | १९९ | संभूते ४ । ३ । ४१ |
| २१९ | समायाः खः ५ । १ । ८५ | ३९६ | संमाननोत्सञ्जनाच्च० १ । ३ । ३६ |
| ४९५ | समासतौ ३ । ४ । ५० | २५ | सरूपःणामेकशेष० १ । २ । ६४ |
| ५२५ | समासस्य ६ । १ । २२३ | ३०८ | सर्तिया रूपतिभ्यश्च ३ । १ । ५६ |
| २४१ | समासाच्च तद्वि० ५ । ३ । १०६ | ४३२ | सर्वकूलाभ्रकषो० ३ । २ । ४२ |
| ११८ | समासान्ताः ५ । ४ । ६८ | ५३२ | सर्वं गुप्वकास्थ्ये ६ । २ । ९१ |
| १६४ | समासेऽङ्गुलेः संगः ८ । ३ । ८० | २२४ | सर्वचर्मणः कृतः ख० । ५ । २ । ६ |
| ४९२ | समासेऽनञ्पूर्वे० ७ । १ । ३७ | ७८ | सर्वत्र लोहितादि० ४ । १ । १८ |
| २ | समाहारः स्वरितः १ । २ । ३१ | १२४ | सर्वत्र विभाषा गोः ६ । १ । १२२ |
| ४२८ | समि ख्यः ३ । २ । ७ | ८ | सर्वत्र शाकल्यस्य ८ । ४ । ५१ |
| ४७९ | समि मुष्टौ ३ । ३ । ३६ | १९८ | सर्वत्राण तलोपश्च ४ । ३ । २२ |
| ४७८ | समि युद्रुदुवः ३ । ३ । २३ | ५०३ | सर्वदेवात्तातिल ४ । ४ । १४२ |
| ४१५ | समुच्चयेऽन्यतरस्याम् ३ । ४ । ३ | ३४ | सर्वनामस्थाने चा० ६ । ४ । ८ |
| ४१५ | समुच्चये सामान्यवच्च० ३ । ४ । ५ | ३८ | सर्वनाम्नः स्मै ७ । १ । १४ |
| ४०० | समुदाभ्यो यमोऽग्र० १ । ३ । ७५ | ४१ | सर्वनाम्नः स्याड्ढू ० ७ । ३ । ११४ |
| ४८२ | समुद्रोरजःपशुषु ३ । ३ । ६९ | १०५ | सर्वनाम्नस्तृतीया च २ । ३ । २७ |
| ५०२ | समुद्राच्चाद्वः ४ । ४ । ११८ | २१३ | सर्वपुरुषाभ्यां णढञौ ५ । १ । १० |
| ४१४ | समूलाकृतजीवेषु ३ । ४ । ३६ | २१६ | सर्वभूमिपृथिवीभ्यां० ५ । १ । ४१ |
| २४३ | समूहवच्च बहुषु ५ । ४ । २२ | २४७ | सर्वस्य द्वे ८ । १ । १ |
| ३९४ | समो गमृच्छिभ्याम् १ । ३ । २९ | ५१८ | सर्वस्य सुपि ६ । १ । १९१ |
| ५०४ | संपरीपूर्वात्ख च ५ । २ । ९२ | २३४ | सर्वस्य सोऽन्यतरस्यां० ५ । ३ । ६ |
| ३४८ | संपरिभ्यां करोतौ० ६ । १ । १३७ | २८ | सर्वादीनि सर्वनामानि १ । १ । २७ |
| २२० | संपादिनि ५ । १ । ९९ | २३५ | सर्वैकान्यकिंयत्तदः ५ । ३ । १५ |
| ४४७ | संपृचानुरुधाङ्क्य० ३ । २ । १४२ | २६५ | सवाभ्यां वामौ ३ । ४ । ९१ |
| ३९७ | संप्रतिभ्यामनाख्याने १ । ३ । ४६ | ५२७ | सविधसनीडसमर्याद० ६ । २ । २३ |
| १६२ | संप्रसारणस्य ६ । ३ । १३९ | २१ | सस्रुषो रुः ८ । २ । ६६ |
| ४८ | संप्रसारणाच्च ६ । १ । १०८ | ५११ | ससूवेति निगमे ७ । ४ । ७४ |
| २२६ | संप्रोदश्च कटच् ५ । २ । २९ | २४४ | सस्नौ प्रशंसायाम् ५ । ४ । ४० |
| ४० | संबुद्धौ च ७ । ३ । १०६ | २२८ | सस्येन परिजातः ५ । २ । ६८ |