वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)
Vaiyakarana Siddhanta Kaumudi of Bhattoji Dikshita with Commentary
भट्टोजि दीक्षित (टीकाकार: वासुदेव दीक्षित एवं ज्ञानेन्द्र सरस्वती) द्वारा
इस ग्रन्थ के बारे में
वैयाकरण सिद्धान्तकौमुदी सत्रहवीं शताब्दी के वैयाकरण भट्टोजि दीक्षित की रचना है, जिसमें पाणिनि की अष्टाध्यायी के सूत्रों को उनके मूल क्रम से हटाकर विषयों के अनुसार प्रकरणों में सजाया गया है। इस व्यवस्था के कारण यह ग्रन्थ पारम्परिक पाठशालाओं में संस्कृत व्याकरण सीखने का मुख्य आधार बन गया।
यह खण्ड कौमुदी का पूर्वार्ध है। सूची के अनुसार इसमें वासुदेव दीक्षित की 'बालमनोरमा' और ज्ञानेन्द्र सरस्वती की 'तत्त्वबोधिनी' टीकाएँ हैं, जो कौमुदी पर सबसे अधिक पढ़ी जाने वाली व्याख्याएँ हैं। आरम्भिक पृष्ठों पर जयपुर के महाराज रामसिंह और माधवसिंह के प्रति कृतज्ञता के श्लोक हैं, जिनमें टिप्पणीकार अपना परिचय जयपुर निवासी महामहोपाध्याय पं० शिवदत्त शर्मा दाधिमथ के रूप में देते हैं।
पूर्वार्ध के प्रमुख प्रकरण:
- माहेश्वर सूत्र, संज्ञा और परिभाषा
- अच्, हल् और विसर्ग सन्धि
- कारक प्रकरण, प्रथमा से सप्तमी विभक्ति तक
- अव्ययीभाव, तत्पुरुष, बहुव्रीहि और द्वन्द्व समास
८३५ पृष्ठों का यह ग्रन्थ उन्नत व्याकरण-अध्येताओं के लिए है, जो सूत्र, वृत्ति और टीका को साथ-साथ पढ़ना चाहते हैं।
( १४४ ) . अष्टाध्यायीसूत्राणां–
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
४३५ कर्तर्युपमाने ३ । २ । ७९ ५१८ कर्षीत्वतो द० ६ । १ । १५९
३८१ कर्तुः क्यङ् सलोपश्च ३ । १ । ११ २०४ कलापिनोऽण् ४ । ३ । १०८
९० कर्तुरीप्सिततमं कर्म १ । ४ । ४९ २०३ कलापिवैशम्पायना० ४ । ३ । १०४
९७ कर्तृकरणयोस्तृतीया २ । ३ । १८ २०० कलाप्यश्वत्थयवबुसा० ४ । ३ । ४८
१२० कर्तृकरणे कृता बहु० २ । १ । ३२ १८२ कलेर्ढक् ४ । २ । ८
१०७ कर्तृकर्मणोः कृति २ । ३ । ६५ १७७ कल्याण्यादीनामि० ४ । १ । १२६
४९० कर्तृकर्मणोश्च भूकृ० ३ । ३ । १२७ १६५ कवं चोष्णे ६ । ३ । १०७
३९६ कर्तृस्थे चाशरीरे क० १ । ३ । ३७ ५१० कव्यध्वरपृतनस्यर्चि० ७ । ४ । ३९
४९४ कर्त्रोर्जीविपुरुषयोर्न० ३ । ४ । ४३ ४९९ कव्यपुरीषपुरीष्येषु० ३ । २ । ६५
२२१ र्मण उकञ् ५ । १ । १०३ ४९४ कषादिषु यथाविध्य० ३ । ४ । ४६
९८ कर्मणा यमभिप्रैति० १ । ४ । ३२ ३८४ कष्टाय क्रमणे ३ । १ । १४
२२६ कर्मणि घटोऽठन्च ५ । २ । ३५ १८ कस्कादिषु च ८ । ३ । ४८
१२२ कर्मणि च २ । २ । १४ २३८ कस्य च दः ५ । ३ । ७२
४८८ कर्मणि च येन् सं० ३ । ३ । ११६ १८४ कस्येत् ४ । २ । २५
४९४ कर्मणि दृशिविदोः ० ३ । ४ । २९ २३२ काण्डाण्डादीरन्नीर० ५ । २ । १११
९० कर्मणि द्वितीया २ । ३ । २ ७९ काण्डान्तात्क्षेत्रे ४ । १ । २३
४३१ कर्मणि भृतौ ३ । २ । २२ १८ कानाम्रेडिते ८ । ३ । १२
४३६ कर्मणि हनः ३ । २ । ८६ १६५ का पथ्यक्षयोः ६ । ३ । १०४
४३६ कर्मणीनि विक्रियः ३ । २ । ९३ १९३ कापिष्ठ्याः ष्फक् ४ । २ । ९९
३८५ कर्मणो रोमन्थतपो० ३ । १ । १५ ४१३ कामप्रवेदनेऽक० ३ । ३ । १५३
४३६ कर्मण्यम्याख्यायाम् ३ । २ । ९२ ३८१ काम्यच्च ३ । १ । ९
४२६ कर्मण्यण् ३ । २ । १. ५३६ कारकाद्दत्तश्रुतयो० ६ । २ । १४८
४८४ कर्मण्यधिकरणे च ३ । ३ । ९३ ९० कारके १ । ४ । २३
४९३ कर्मण्याक्रोशे कृ० ३ । ४ । २५ १५९ कारनाम्नि च प्राचां० ६ । ३ । १०
२४७ कर्मधारयवदुत्तरेषु ८ । १ । ११ १६८ कारस्करो वृक्षः ६ । १ । १५६ ( ग १५३ )
५२९ कर्मधारयेऽनिष्ठा ६ । २ । ४६ १६३ कारे सत्यागदस्य ६ । ३ । ७०
२०४ कर्मन्दकृशाश्वादि० ४ । ३ । १११ ५२८ कार्तकौजपादयन्यञ् च् ६ । २ । ३७
९५ कर्मप्रवचनीययुक्ते० २ । ३ । ८ २१० कार्नस्ताच्छील्ये ६ । ४ । १७२
९५ कर्मप्रवचनीयाः १ । ४ । ८३ २२९ कालप्रयोजनाद्रोगे ५ । २ । ८१
४०६ कर्मवत्कर्मणा तुल्य० ३ । १ । ८७ ४१२ कालविभागे चान० ३ । ३ । १३७
२२० कर्मवेषाद्यत् ५ । १ । १०० ४७६ कालसमयवेलासु० ३ । ३ । १६७
४८० कर्मव्यतिहारे ण० ३ । ३ । ४३ १२० कालाः २ । १ । २८
२१० कर्माध्ययने वृत्तम् ४ । ४ । ६३ १२४ कालाः परिमाणिना २ । २ । ५
२४४ कालाच्च ५ । ४ । ३३
सूची । ( १४५ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । -
११७ कालाद्वन् ४ । ३ । ११
२१९ कालात् ५ । १ । ७८
१९९ कालात्साधुपुष्प्यत्प० ४ । ३ । ४३
२२१ कालाद्यत् ५ । १ । १२०
९७ कालाध्वनोरत्यन्त० २ । ३ । ५
१८५ कालेभ्यो भववत् ४ । २ । ३४
१९१ कालोपसर्जने च० १ । २ । ५७
२०३ काश्यपकौशिका० ४ । ३ । १०३
१९५ काश्यादिभ्यष्ठ० ४ । २ । ११६
२४० कासूगोणीभ्यां ष्टरन् ५ । ३ । ९०
१६८ कास्तीराजस्तुन्दे० ६ । १ । १५५
२८२ कास्प्रत्ययादामम० ३ । १ । ३५
२४० कियत्तदो निर्धारणे० ५ । ३ । ९२
५४२ किंवृत्तं च चिदुत्तरम् ८ । १ । ४८
४१३ किंवृत्ते लिङ्लृटौ ३ । ३ । १४४
४१९ किंवृत्ते लिप्सायाम् ३ । ३ । ६
२३४ किसर्वनाम बहुभ्यो० ५ । ३ । २
४१३ किंकिलावस्त्यर्थेषु लृट् ३ । ३ । १४६
५४२ किं क्रियाप्रश्नेऽनुप० ८ । १ । ४४
१२७ किं क्षेपे २ । १ । ६४
५३० कितः ६ । १ । १६५
१६९ किति च ७ । २ । ११८
२५८ किदाशिषि ३ । ४ । १०४
५० किमः कः ७ । २ । १०३
१५८ किमः क्षेपे ५ । ४ । ७०
२२७ किमः संख्यापरि० ५ । २ । ४१
२३६ किमश्च ५ । ३ । २५
२२७ किमिदंभ्यां वो घः ५ । २ । ४०
२३७ किमेत्तिङव्ययघादा० ५ । ४ । ११
२३२ किमोऽत् ५ । ३ । १२
३४४ किरतौ लवने ६ । १ । १४०
३७० किरश्च पञ्चभ्यः ७ । २ । ७५
२१० किसरादिभ्यः ष्ठन् ४ । ४ । ५३
१०
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१३० कुगतिप्रादयः २ । २ । १८
२४० कुटीशमीशुण्डा० ५ । ३ । ८८
५३५ कुण्डं वनम् ६ । २ । १३६
२३४ कु तिहोः ७ । २ । १०४
२४० कुत्वा डुफच् ५ । ३ । ८९
५४४ कुत्सने च सुप्यगो० ८ । १ । ६९
१२६ कुत्सितानि कुत्सनैः २ । १ । ५३
२३८ कुत्सिते ५ । ३ । ७४
१८ कुप्वोः ≍ क ≍ पौ च ८ । ३ । ३७
१६७ कुमति च ८ । ४ । १३
१३४ कुमहद्द्रव्यमान्ये० ५ । ४ । १०५
१२८ कुमारश्रमणादिभिः २ । १ । ७०
४३३ कुमारशीर्षायोर्णिनिः ३ । २ । ५९
५२७ कुमारश्च ६ । २ । २६
५३२ कुमार्यां वयसि ६ । २ । ९५
१९२ कुमुदनडवेतसेभ्यो० ४ । २ । ८७
१४८ कुम्भपदीषु च ५ । ४ । १३९
५२८ कुरुगार्हपतरिक्तगु० ६ । २ । ४२
१८१ कुरुनादिभ्यो ण्यः ४ । १ । १७२
१८० कुर्वादिभ्यो ण्य० ४ । १ । १५१
१९३ कुलकुक्षिग्रीवाभ्यः श्वा० ४ । २ । ९६
१७७ कुलटाया वा ४ । १ । १२७
२०७ कुलत्थकोपधादण् ४ । ४ । ४
१७९ कुलात्खः ४ । १ । १३९
२०४ कुलालादिभ्यो वुञ् ४ । ३ । ११८
२१७ कुलिजाल्लुक्खौ च ५ । १ । ५५
२२९ कुल्माषादञ् ५ । २ । ८३
२४१ कुशाग्राच्छः ५ । ३ । १०५
४०९ कुषिरञ्जोः प्राचां श्यन् ३ । १ । ९०
२०९ कुसीददशैकादशाष्ठ० ४ । ४ । ३१
५३३ कुसूलकूपकुम्भशालं० ६ । २ । १०२
१६८ कुस्तुम्बुरूणि जातिः ६ । १ । १४३
२६३ कुहोश्चुः ७ । ४ । ६२
( १४६ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्कः सूत्राणि । पृष्ठाङ्कः सूत्राणि ।
५३४ कूलतीरतूलमूलशा० ६ । २ । १०२ ८० केवलमाम्रकभाजपे० ४ । १ । ३०
५३२ कूलसूदस्थलका० ६ । २ । १२९ २३२ केशाद्वोऽन्यतर० ५ । २ । १०९
१९७ कृकणपर्णाद्वारद्वाजे ४ । २ । १४५ १८६ केशाश्वाभ्यां य० ४ । २ । ४८
४४१ कृच्छ्रगहनयोः कषः ७ । २ । २२ १६४ कोः कत्तत्पुरुषेऽचि ६ । ३ । १०१
१०६ कृञः प्रतियत्ने २ । ३ । ५३ १८९ कोपधाच्च ४ । २ । ७९
४८५ कृञः श च ३ । १ । १०० २०५ कोपधाच्च ४ । ३ । १२७
२४६ कृञो द्वितीयतृतीय० ५ । ४ । ५८ १९६ कोपधादण् ४ । २ । १३२
४२८ कृञो हेतुताच्छील्या० ३ । २ । २० १९९ कोशाड्ढञ् ४ । ३ । ४२
२६१ कृञ्चानुप्रयुज्यते लिटि ३ । १ । ४० १८४ कौमारापूर्ववचने० ४ । २ । १३
१९९ कृतलब्ध क्रीतकुशलाः ४ । ३ । ३८ ७९ कौरव्यमाण्डूकाभ्यां च ४ । १ । १९
२०४ कृते ग्रन्थे ४ । ३ । ११६ १८० कौशल्यकार्मुकी० ४ । १ । १५५
२४ कृतद्धितसमासाश्च १ । २ । ४६ २५१ क्ङिति च १ । १ । ५
४१७।४४६ कृत्यचः ८ । ४ । २९ ४३७ क्तक्तवतू निष्ठा १ । १ । २६
१२८ कृत्यतुल्याख्या अजात्या २ । १ । ६८ १०८ क्तस्य च वर्त्तमाने २ । ३ । ६७
४१८।४८८ कृत्यल्युटो बहुलम् ३ । ३ । ११३ ८९ क्तादल्पाख्यायाम् ४ । १ । ५१
४१७ कृत्याः ३ । १ । ९५ ४९० क्तिच्वतौ च सं० ३ । ३ । १७४
१०९ कृत्यानां कर्तरि वा २ । ३ । ७१ ५२९ क्ते च ६ । २ । ४२
५०१ कृत्यार्थे तवैकेन्के० ३ । ४ । १४ १२२ क्तेन च पूजायाम् २ । १ । १२
४९० कृत्याश्च ३ । ३ । १७१ १२७ क्तेन नञ्विशिष्टे० २ । १ । ६०
१२० कृत्यैरधिकार्थवचन २ । १ । ३३ १२५ क्तेनाहोरात्रावयवाः २ । १ । ४५
१२४ कृत्यैर्ऋणे २ । १ । ४३ ५३० क्तेन नित्यार्थे ६ । २ । ६१
५३८ कृत्योकेष्णुच्चार्वीदयश्च ६ । २ । १६० ४४४ क्तोऽधिकरणे च ध्रौ० ३ । ४ । ७६
१०७ कृत्यार्थप्रयागे का० २ । ३ । ६४ २०८ क्तेननिर्वृत्तम् ४ । ४ । २०
५६ कृदतिङ् ३ । १ । ९३ १३२ क्त्वा च २ । १ । २२
७३ कृन्मेजन्तः १ । १ । ३९ ७३ क्त्वातोसुन्कसुनः १ । १ । ४०
२९६ कृपो रो लः ८ । २ । १८ ५०८ क्त्वापिच्छन्दसि ७ । १ । ३८
२४५ कृम्वस्तियोगे संपद्यक० ५ । ४ । ५० ४९१ क्त्वि स्कन्दिष्यन्दोः ६ । ४ । ३१
४९८ कृमृहन्दिभ्यश्छन्दसि ३ । १ । ५९ ५०८ क्त्वो यक् ७ । १ । ४७
५११ कृपेरश्छन्दसि, ७ । ४ । ६४ १४२ क्यङ्मानिनोश्च ६ । ३ । ३६
२७६ कृसृभृवृस्तुद्रुस्रुश्रुवो० ७ । २ । १३ ३८० क्यचि च ७ । ४ । ३३
४७८ कृ धान्ये ३ । ३ । ३० २४५ क्यस्योश्च ६ । ४ । १५२
१०७ केकयमित्रयुप्रलयानां० ७ । ३ । २ ३८० क्यस्य विभाषा ६ । ४ । ५०
१४१ केडगः ७ । ४ । १३ ४४९।४९९ क्याच्छन्दसि ३ । २ । १७०
१८६ केदाराद्यञ् ४ । २ । ४० २०१ क्रतुयज्ञेभ्यश्च ४ । ३ । ६८
सूची । ( १४७ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१८७ क्रतूक्थादिसूत्रान्ताढक् ४ । २ । ६०
४२२ क्रतौ कुण्डपाय्यसं० ३ । १ । १३०
५३४ क्रत्यादयश्च ६ । २ । ११८
२८६ क्रमः परस्मैपदेषु ७ । ३ । ७६
४९२ क्रमश्च क्त्वि ६ । ४ । १८
१८८ क्रमादिभ्यो वुन् ४ । २ । ६१
९ क्रय्यस्तदर्थे ६ । १ । ८२
४३४ क्रव्ये च ३ । २ । ६९
२०० क्रियार्थोपपदस्य च क० २ । ३ । १४
४१५ क्रियासमभिहारे लोट्० ३ । ४ । २
३६९ क्रीङ्जीनां णौ ६ । १ । ४८
३९१ क्रीडोऽनुसंपरिभ्यश्च १ । ३ । २१
२०६ क्रीतवत्परिमाणात् ४ । ३ । १५६
८४ क्रीतात्करणपूर्वात् ४ । १ । ५०
( १४८ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
४१८ गदमदचरयमश्चा० ३ । १ । १०० | १३ गुरोरनृतोऽनन्त्यस्या० ८ । २ । ८६
५३६ गन्तव्यपण्यं वाणिजे ६ । २ । १३ | ४८६ गुरोध हलः ३ । ३ । १०३
३५५ गन्धनावक्षेपणसेवन० १ । ३ । ३२ | ३९१ गुधिवञ्च्योः प्रलम्भने १ । ३ । ६९
१४८ गन्धस्येदुत्पूतिसुसु० ५ । ४ । १३५ | १७७ गृष्ट्यादिभ्यष्ठन् ४ । १ । १३६
४९७ गमः कौ ६ । ४ । ४० | २१२ गृहपतिना संयुक्ते ञ्यः ४ । ४ । ९०
४३२ गमश्च ३ । २ । ४७ | ४२६ गेहे कः ३ । १ । १४४
३०४ गमहन्जनखनघसां० ६ । ४ । ९८ | ५०९ गोः पादान्ते ७ । १ । ५७
३१३ गमेरिट् परस्मैपदेषु ७ । २ । ५८ | ४८९ गोचरसंचरवहव्र० ३ । ३ । ११९
२०० गम्भीराञ्ञ्यः ४ । ३ । ५८ | ५३१ गोतन्नित्यवं पाले ६ । २ । ७८
१७४ गर्गादिभ्यो यञ् ४ । १ । १०५ | ४० गोतो णित् ७ । १ । ९०
१९६ गर्त्तोत्तरपदाच्छः ४ । २ । १३७ | २०३ गोत्रक्षत्रियाख्येभ्यो० ४ । ३ । ९९
४१३ गर्हायां लडपि० ३ । ३ । १४२ | २२४ गोत्रचरणाच्छ्लाघा० ५ । १ । १३४
४१३ गर्हायां च ३ । ३ । १४९ | २०४ गोत्रचरणाद्बुञ् ४ । ३ । १२६
१५२ गवाश्वप्रभृतीनि च २ । ४ । ११ | १७९ गोत्रस्त्रियाः कुत्स० ४ । १ । १४७
१५९ गव्युतिभ्यां स्थिरः ८ । ३ । ९५ | २०२ गोत्रादङ्कवत् ४ । ३ । ८०
४२६ गस्थकन् ३ । १ । १४६ | १७३ गोत्राद्यून्यस्त्रियाम् ४ । १ । ९४
१३६ गहादिभ्यश्च ४ । २ । १३८ | ५३० गोत्रान्तेवासिमाणव० ६ । २ । ६०
३२३ गाङ्कुटादिभ्योऽञ्णित्० १ । २ । १ | १८२ गोत्रावयवात् ४ । १ । ७९
३२३ गाङ् लिटि २ । ४ । ४९ | १७३ गोत्रे कुञ्जादिभ्य० ४ । १ । ९८
२३१ गाण्डव्यजगत्ससंज्ञा० ५ । २ । ११० | १७० गोत्रेऽलुगाचि ४ । १ । ८९
२५९ गातिस्थाघुपाभूभ्यः ० २ । ४ । ७७ | १८६ गोत्रोक्षोष्ट्रोरभ्रराज० ४ । २ । ३९
१८८ गाथिविदाथिकेशि० ६ । ४ । १६५ | २१६ गोद्वयचोऽसंख्या० ५ । २ । ३२
५२५ गाधलवणयोः प्रमाणे ६ । २ । ४ | १७७ गोधाया ढ्रक् ४ । १ । १२९
४२८ गापेष्ठुक् ३ । २ । ८ | २०६ गोपयसोर्यत् ४ । ३ । १६०
११९ गिरेश्च सेन कस्य ५ । ४ । ११२ | २०७ गोपुच्छाद्वञ् ४ । ४ । ६
२१२ गुडादिभ्यष्ठञ् ४ । ४ । १०३ | १९६ गोयवाग्वोश्च ४ । २ । १३६
२३२ गुणवचनब्राह्मणा० ५ । १ । १२४ | १२६ गोरतद्धितलुकि ५ । ४ । ९२
३२१ गुणोऽपृक्ते ७ । ३ । ९१ | ५३१ गोविडालसिंहैस्सह० ६ । २ । ७२
३७३ गुणो यङ्लुकोः ७ । ४ । ८२ | २०६ गोश्च पुरीषे ४ । ३ । १४५
३०८ गुणोऽर्तिसंयोगाद्योः ७ । ४ । २९ | २२८ गोषदादिभ्यो वुन् ५ । २ । ६२
२८२ गुपूधूपविच्छिपणि० ३ । १ । २८ | २२५ गोष्ठात्खन्भूतपूर्वे ५ । २ । १८
४९८ गुपेश्चन्दसि ३ । १ । ५० | १६८ गोष्पदं सेवितासेवि० ६ । १ । १४५
३११ गुप्तिज्किद्भ्यः सन् ३ । १ । ५ | ११४ गोस्त्रियोरुपसर्जनस्य १ । २ । ४८
| ५२८ गौः सादसादिसार० ६ । २ । ७१
सूची । (१४९)
| पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । |
|---|---|---|---|
| १६३ | ग्रन्थान्ताधिके च ६ । ३ । ७९ | ३४ | ङसिङसोश्च ६ । १ । ११० |
| ५०९ | ग्रसितस्कभितस्त० ७ । २ । ३४ | २९ | ङसिङ्योः स्मात्स्मिनौ ७ । १ । १५ |
| ४८१ | ग्रहवृदृनिश्चिगमश्च ३ । ३ । ५८ | ७ | ङिच्च १ । १ । ५३ |
| ३१५ | ग्रहिज्यावयिव्यधिव० ६ । १ । १६ | ४२ | ङिति ह्रस्वश्च १ । ४ । ५ |
| ३५२ | ग्रहोऽलिटि दीर्घः ७ । २ । ३७ | ५८ | ङेः प्रथमयोरम् ७ । १ । २८ |
| ५३० | ग्रामः शिल्पिनि ६ । २ । ६२ | ३७ | ङेराम्नद्याम्नीभ्यः ७ । ३ । ११६ |
| १३४ | ग्रामकौटाभ्यां च त० ५ । ४ । ९५ | २७ | ङेर्यः ७ । १ । १३ |
| १९७ | ग्रामजनपदैकदेशाद० ४ । ३ । ७ | १७ | ङणोः कुक्टुक्शर ८ । ३ । २८ |
| १८६ | ग्रामजनबन्धुभ्यस्तल् ४ । २ । ४३ | १६२ | ङ्यापोः संज्ञाछन्दसो० ६ । ३ । ६३ |
| ३०१ | ग्रामाद्यर्थ्यनुपूर्वात् ४ । ३ । ६१ | २४ | ङ्याप्प्रातिपदिकात् ४ । १ । १ |
| १९३ | ग्रामाच्चखञौ ४ । २ । ९४ | ५२४ | ङ्याश्छन्दसि बहुल० ६ । १ । १७८ |
| ५३१ | ग्रामेऽनिवसन्तः ६ । २ । ८४ | ३१८ | चक्षिङः ख्याञ् २ । ४ । ५४ |
| १५६ | ग्राम्यपशुसङ्घेष्वतरुणे० १ । २ । ७३ | २८४ | चङि ६ । १ । ११ |
| २०० | ग्रीवाभ्योऽण् च ४ । ३ । ५७ | ५१७ | चङ्यन्यतरस्याम् ६ । १ । २१८ |
| २०० | ग्रीष्मवसन्तादन्यतर० ४ । ३ । ४६ | ४२० | चजोः कुघिण्यतोः ७ । ३ । ५२ |
| २०० | ग्रीष्मावरसमादुञ् ४ । ३ । ४९ | १७७ | चटकाया ऐरक् ४ । १ । १२८ |
| ३७४ | ग्रो यङि ८ । २ । २० | ५१८ | चतुरः शसि ६ । १ । १६७ |
| ४४७ | ग्लाजिस्थश्च स्नुः ३ । २ । १३९ | ४९ | चतुरनडुहोरामुदात्तः ७ । १ । ९८ |
| १६० | घकालतनेषु कालनाम्नः ६ । ३ । १७ | ११० | चतुर्थी चाशिष्यायु० २ । ३ । ७३ |
| ५०२ | घच्छौ च ४ । ४ । ११७ | १२१ | चतुर्थी तदर्थार्थब० २ । १ । ३६ |
| १८७ | घञः सास्यां क्रिये० ४ । २ । ५८ | ५२९ | चतुर्थी तदर्थे ६ । २ । ४३ |
| ४८२ | घञपोश्च २ । ४ । ३८ | ९८ | चतुर्थी संप्रदाने २ । ३ । १३ |
| ४७७ | घञि च भावकरणयोः ६ । ४ । २७ | ४९७ | चतुर्थ्यर्थे बहुलं छ० २ । ३ । ६२ |
| ३३९ | वनिलचौ च ५ । ३ । ७९ | १२८ | चतुष्पादो गर्भिण्या २ । १ । ७१ |
| १६१ | घरूपकल्पचेलड्ब्रुव० ६ । ३ । ४३ | १७७ | चतुष्पाद्भ्यो ढञ् ४ । १ । १३५ |
| ५०७ | घसिभसोर्हलि च ६ । ४ । १०० | ५४३ | चनचिदिवगोत्रादि० ८ । १ । ५७ |
| ३२३ | घुमास्थागापाजहाति० ६ । ४ । ६६ | १६३ | चरणे ब्रह्मचारिणि ६ । ३ । ८६ |
| ४४१ | घुषिरविशब्देने ७ । २ । २३ | १८६ | चरणेभ्यो धर्मवत् ४ । २ । ४६ |
| २४ | घेडिति ७ । ३ । १११ | २०७ | चरति ४ । ४ । ८ |
| ५१० | घोर्लोपो लेटि वा ७ । २ । ७० | ३७४ | चरफलोश्च ७ । ४ । ८७ |
| ५३२ | घोषादिषु च ६ । २ । ८५ | ४२८ | चरेष्टः ३ । २ । १६ |
| ३२५ | घ्वसोरेद्धावभ्यास० ६ । ४ । ११९ | २१४ | चर्मणोऽञ् ५ । १ । १५ |
| १७ | ङमो ह्रस्वादचि ङमु० ८ । ३ । ३२ | ४९४ | चर्मोदरयोः पूरेः ३ । ४ । २१ |
| ६१९ | ङयि च ६ । १ । २१२ |
( १६० ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
| पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः | सूत्राणि । |
|---|---|---|---|
| ४४८ | चलनशब्दार्थादक० ३ । २ । १४८ | २०४ | छगलिनो ढिनुक् ४ । ३ । १०९ |
| ५४३ | चवायोगे प्रथमा ८ । १ । ५९ | १८५ | छ च ४ । २ । २८ |
| ५ | चादयोऽसत्त्वे १ । ४ । ५७ | २१० | छत्रादिभ्यो णः ४ । ४ । ६२ |
| ५४४ | चादिलोपे विभाषा ८ । १ । ६३ | २१४ | छदिरुपधिवलेर्ढञ् ५ । १ । २५ |
| ५४३ | चादिषु च ८ । १ । ५८ | ४९९ | छन्दसि गत्यर्थेभ्यः ३ । ३ । १२९ |
| ३७५ | चायः की ६ । १ । २१ | ५०४ | छन्दसि घस् ५ । १ । १०६ |
| ५०५ | चायः की ६ । १ । ३५ | ५०४ | छन्दसि च ५ । १ । ६७ |
सूची । ( १६१ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
५३२ छात्र्यादयः शालायाम् ६ । २ । ८६ ८६ जातेरस्त्रीविषयाद० ४ । १ । ६३
४८९ छादेर्घेऽद्वयुपसर्गस्य ६ । ४ । ९६ १४४ जालेद्वश्च ६ । ३ । ४१
१३८ छाया बाहुल्ये २ । ४ । २२ २४३ जात्यन्ताच्छ बन्धुनि ५ । ४ । ९
१९ छे च ६ । १ । ७३ १३७ जात्याख्यायामेक० १ । २ । ५८
२१८ छेदादिभ्यो नित्यम् ५ । १ । ६४ ५४२ जात्वपूर्वम् ८ । १ । ४७
४५ जश्शसोः शिः ७ । १ । २० ८३ जानपदकुण्ड० ४ । १ । ४२
६५ जक्षित्यादयः षट् ६ । १ । ६ ४९२ जान्तनशां विभाषा० ६ । ४ । ३२
२०० जङ्गलधेनुवलजान्तस्य० ७ । ३ । २५ १४७ जायाया निङ् ५ । ४ । १३४
१९५ जनपदतद्वद्ध्योश्च ४ । २ । १२४ ४८९ जालमानायः ३ । ३ । १२४
१८१ जनपदशब्दात्क्ष० ४ । १ । १६८ १०७ जासिनिप्रहणनाट० २ । ३ । ५६
२०३ जनपदिनां जनपदव० ४ । ३ । १०० ३६८ जिग्रतेर्वा ७ । ४ । ६
१९१ जनपदे लुप् ४ । २ । ८१ ४४८ जिहाक्षीविश्रो० ३ । २ । १५७
४९९ जनसनखनक्रमगमो० ३ । २ । ६७ २०१ जिह्वामूलाङ्गुलेश्छः ४ । ३ । ६२
३३१ जनसनखनां सञ्झलोः ६ । ४ । ४२ ४४४ जीर्यतेरतृन् ३ । २ । १०४
१०२ जनिकर्तुः प्रकृतिः १ । ४ । ३० १७२ जीवति तु वंश्ये० ४ । १ । १६३
५०७ जनिता मन्त्रे ६ । ४ । ५३ २४० जीविकार्थे चापण्ये ५ । ३ । ९९
३३३ जनिवध्योश्च ७ । ३ । ३५ १३१ जीविकोपनिषदावौ० १ । ४ । ७९
३७४ जपजभदहदशभञ्ज० ७ । ४ । ८६ ४४८ जुचङ्क्रम्यदन्द्र० ३ । २ । १५०
२०६ जम्ब्वा वा ४ । ३ । १६५ ५१९ जुषार्पिते च च्छ० ६ । १ । २०९
१४७ जम्भा सुहरिततृण० ५ । ४ । १२५ ३२७ जुसि च ७ । ३ । ८३
५१८ जयः करणम् ६ । १ । २०२ ३२९ जुहोत्यादिभ्यः श्लुः २ । ४ । ७५
३१ जराया जरसन्यतरस्याम् ७ । २ । १०१ ४९२ जॄवृश्चोः क्त्वि ७ । २ । ५५
४४८ जल्पभिक्षुकुट्टलुण्ट० ३ । २ । १५५ २७५ जूस्तम्भुम्रुचुम्लु० ३ । १ । ५८
२८ जसः शी ७ । १ । १७ १९९ जे प्रोष्ठपदानाम् ७ । ३ । १८
३३ जसि च ७ । ३ । १०९ ३३३ ज्ञाजनोर्जा ७ । ३ । ७९
३३० जहातेश्च ६ । ४ । ११६ ३९८ ज्ञाश्रुस्मृदृशां सनः १ । ३ । ५७
४९२ जहातेश्च क्त्वि ७ । ४ । ४३ १०६ ज्ञोऽविदर्थस्य करणे २ । ३ । ५१
४४९ जागरूकः ३ । २ । १६५ २३७ ज्य च ५ । ३ । ६१
३२७ जाग्रोऽविचिण्ण० ७ । ३ । ८५ ४९३ ज्यश्च ६ । १ । ४९
२०६ जातरूपेभ्यः प० ४ । ३ । १५३ २३७ ज्यादादीयसः ६ । ४ । १६०
५३९ जातिकाळसुखा० ६ । २ । १७० १६४ ज्योतिरायुषः स्तोमः ८ । ३ । ८३
२३९ जातिनाम्नः कन् ५ । ३ । ८१ १६३ ज्योतिर्जनपदरा० ६ । ३ । ८५
१५२ जातिरप्राणिनाम् २ । ४ । ६ २३२ ज्योत्स्नातामिस्रा० ५ । २ । ११४
१३ जापैयदोलिङ् ३ । ३ । १४७ ३७९ ज्वरत्वरस्रिव्यथि० ६ । ४ । २०
( १६२ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्कः सूत्राणि ।
४२४ ज्वलितिकसन्ते० ३ । १ । १४० | १७६ ढक्च मण्डूकात् ४ । १ । ११९
११९ झयः ५ । ४ । ११ | ५०२ ढश्छन्दसि ४ । ४ । १०६
२३० झयः ८ । २ । १० | १७७ ढे लोपोऽकद्र्वाः ६ । ४ । १४७
१६ झयो होऽन्यतरस्याम् ८ । ४ । ६२ | २९२ ढो ढे लोपः ८ । ३ । १३
९ झरो झरि सवर्णे ८ । ४ । ६५ | २३ ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घो० ६ । ३ । १११
१२।१५ झलां जशोऽन्ते ८ । २ । ३९ | ४८० णचः स्त्रियामञ् ५ । ४ । १४
७ झलां जश् झशि ८ । ४ । ५३ | २७१ णडुत्तमो वा ७ । १ । ९१
२७१ झलो झलि ८ । २ । २६ | ३५२ णिच्च १ । ३ । ७४
५१८ झल्युपोत्तमम् ६ । १ । १८० | ५३१ णिनि ६ । २ । ७९
२७१ झषस्तथोर्धोऽधः ८ । २ । ४० | २८४ णिश्रिद्रुस्रुभ्यः कर्तरि० ३ । १ । ४८
२६५ झस्य रन् ३ । ४ । १०५ | ३९८ णेरणौ यत्कर्म णौ० १ । ३ । ६७
२५८ झेर्जुस् ३ । ४ । १०८ | ४४२ णेरध्ययने वृत्तम् ७ । २ । २६
३५२ झोऽन्तः ७ । १ । ३ | २८४ णेरनिटि ६ । ४ । ५१
२०६ ञितश्च तत्प्रत्ययात् ४ । ३ । १५५ | ४१७ णेर्विभाषा ८ । ४ । ३०
४४४ जीतः क्तः ३ । २ । १८७ | ४४७ णेश्छन्दसि ३ । २ । १३७
५१८ ञ्नित्यादिर्नित्यम् ६ । १ । १९७ | २७१ णो नः ६ । १ । ६५
२४२ ज्यादयस्तद्राजाः ५ । ३ । ११९ | ३६९ णौ गमिरबोधने २ । ४ । ४६
२७ टाङसिङसामिना० ७ । १ । १२ | २८४ णौ चङ्युपधाया ह्रस्वः ७ । ४ । १
७ ट्याचि ४ । १ । ९ | ३६९ णौ च संश्चङोः २ । ४ । ५१
-७७ टिड्डाणञ्द्वयस० ४ । १ । १५ | ३६६ णौ च संश्चङोः ६ । १ । ३१
२६१ टित आत्मनेपदाना० ३ । ४ । ७९ | ४२२ ण्य अवश्यके ७ । ३ । ६५
४६ टेः ६ । ४ । १४३ | १८८ ण्यक्षत्रियार्षञितो० २ । ४ । ५८
२२२ टेः ६ । ४ । १५५ | ४८६ ण्यासश्रन्थो युच् ३ । ३ । १०७
४८४ द्वितोऽथुच् ३ । ३ । ८९ | ४२६ ण्युद् च ३ । १ । १४७
१९२ ठकञौ च ४ । २ । ८४ | ४२३ ण्वुल्तृचौ ३ । १ । १३३
२०२ ठगायस्थानेभ्यः ४ । ३ । ७५ | २५१ तङानावात्मनेपदम् १ । ४ । १००
१८६ ठञ्कवचिनश्च ४ । २ । ४१ | २०२ तत आगतः ४ । ३ । ७४
१७९ ठस्येकः ७ । ३ । ५० | ११९ तत्पुरुषः २ । १ । २२
२३९ ठाजादावूध्र्वं द्विती० ५ । ३ । ८३ | १२७ तत्पुरुषः समाना० १ । २ । ४२
१७ डः सि धुट् ८ । ३ । २९ | १३२ तत्पुरुषस्याङ्गुलेः० ५ । ४ । ८६
३६ डति च १ । १ । २५ | १६० तत्पुरुषे कृति व० ६ । १ । १४
७५ डाबुभाभ्यामन्यतर० ४ । १ । १३ | ५२५ तत्पुरुषे तुल्यार्थतृतीया० ६ । २ । २
४८४ द्वितः क्रिः ३ । ३ । ८८ | ५३४ तत्पुरुषे शालायां० ६ । २ । १२३
१७७ डकि लोपः ४ । १ । १३३ | १३८ तत्पुरुषोऽनञ्कर्म० २ । ४ । १९
तद्वहति रथयुगप्रास० ४ । ४ । ७६
५०३ तद्वानासामुपधानो० ४ । ४ । १२५
३२४ तनादिकृञ्भ्य उः ३ । १ । ७९
३४७ तनादिभ्यस्तथासोः २ । ४ । ७९
५०७ तनित्यस्त्योश्छन्दसि ६ । ४ । ९९
२९२ तनूकरणे तक्षः ३ । १ । ७६
४०३ तनोतेर्यकि ६ । ४ । ४४
३७१ तनोतेर्विभाषा ६ । ४ । १७
२२८ तंत्रादचिरापहृते ५ । २ । ७०
२३१ तपःसहस्राभ्यां वि० ५ । २ । १०२
५. तपरस्तत्कालस्य १ । १ । ७०
४०८ तपस्तपःकर्मकस्यैव ३ । १ । ८८
४०३ तपोऽनुतापे च । ३ । १ । ६५
५०८ तसनतनथननाश्च ७ । १ । ४५
२१९ तमधीष्टो भृतो
( १५४ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
२३७ तरप्तमौ घः १ । १ । २२
१९७ तवक ममकावेकवचने ४ । ३ । ३
५९ तवममौ ङसि ७ । २ । ९६
५२९ तवै चान्तश्चयुगपत् ६ । २ । ५१
४१७ तव्यत्तव्यानीयरः ३ । १ । ९६
१४१ तसिलादिष्वाकृत्व० ६ । ३ । ३५
२०४ तसिंश्च ४ । ३ । ११३
२३५ तसेश्च ५ । ३ । ८
२३० तसौ मत्वर्थे १ । ४ । १९
२५६ तस्थस्थमिपां तां० ३ । ४ । १०१
२६ तस्माच्छसो नः पुंसि ६ । १ । १०३
६ तस्मादित्युत्तरस्य १ । १ । ६७
१२९ तस्मान्नुडचि ६ । ३ । ७४
२७१ तस्मान्नुड् द्विहलः ७ । ४ । ७१
१९७ तस्मान्नाणि च युष्माका० ४ । ३ । २
६ तस्मिन्निति निर्दिष्टे० १ । २ । ६६
२२० तस्मै प्रभवति सं० ५ । १ । १०१
२१३ तस्मै हितम् ५ । १ । ५
५०८ तस्य तात् ७ । १ । ४४
२२० तस्य च दक्षिणा यज्ञा० ५ । १ । ९५
२०९ तस्य धर्म्यम् ४ । ४ । ४७
२१६ तस्य निमित्तं संयो० ५ । १ । ३८
१८९ तस्य निवासः ४ । २ । ६९
११ तस्य परमाम्रेडितम् ८ । १ । २
२२५ तस्य पाकमूले पी० ५ । २ । २४
२२७ तस्य पूरणे डट् ५ । २ । ४८
२२२ तस्य भावस्त्वतलौ ५ । १ । ११९
८ तस्य लोपः १ । ३ । ९
२१६ तस्य वापः ५ । १ । ४५
२०५ तस्य विकारः ४ । ३ । १३४
२०१ तस्य व्याख्यान इति० ४ । ३ । ६६
१८६ तस्य समूहः ४ । २ । ३७
२ तस्यादित उदात्तम० १ । २ । ३२
१७१ तस्यापत्यम् ४ । १ । ९२
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
२०४ तस्येदम् ४ । ३ । १२०
२१६ तस्येश्वरः ५ । १ । ४२
४४६ ताच्छील्यवयोवच० ३ । २ । १२९
५२९ तादौ च निति कृ० ६ । २ । ५०
२५१ तान्येकवचनद्विव० १ । ४ । १०२
४७५ ताभ्यामन्यत्रोणादयः ३ । ४ । ७५
२०६ तालादिभ्योऽण् ४ । ३ । १५२
२२९ तावतिथं ग्रहणमिति० ५ । २ । ७७
२५५ तासस्त्योर्लोपः ७ । ४ । ५०
२९७ तासि च क्लृपः १ । ३ । ९३
५२५ तास्यनुदात्तेन्निद्ददु० ६ । १ । १८६
१७८ तिककितवादिभ्यो द्व० २ । ४ । ६८
१८० तिकादिभ्यः फिञ् ४ । १ । १५४
२५१ तिङस्त्रीणि त्रीणि० १ । ४ । १०१
२३७ तिङश्च ५ । ३ । ५६
५४४ तिङि चोदात्तवति ८ । १ । ७१
५४१ तिङो गोत्रादीनि कु० ८ । १ । २७
५४१ तिङ्ङतिङः ८ । १ । २८
२५२ तिङ्क्षित्सार्वधातु० ३ । ४ । ११३
४३९ ति च ७ । ४ । ८९
४५० तितुत्रथसिसुसरक० ७ । २ । ९
२०३ तित्तिरिवरतन्तुग्र० ४ । ३ । १०२
५२४ तित्स्वरितम् ६ । १ । १८५
२५१ तिप्तसिप्थस्थमि० ३ । ४ । ७८
३२८ तिप्यनस्तेः ८ । २ । ७३
६४ तिरसस्तिर्यलोपे ६ । ३ । ९४
२० तिरसोऽन्यतरस्याम् ८ । ३ । ४२
१३० तिरोऽन्तर्ध
L22: २३७ तुश्छन्दसि ६ । ३ । ५९
L23: २५५ तुह्योस्तातङ्लादेशि० ७ । १ । ३५
L24: २०३ तूदीशलातुरवर्मेती० ४ । ३ । ९४
L25: ४९६ तूष्णीमि भुवः ३ । ४ । ६३
L26: १२२ तृजकाभ्यां कर्तरि २ । २ । १५
L27: ३८ तृज्वत्क्रोष्टुः ७ । १ । ९५
L28: ३४७ तृणह ईम् ७ । ३ । ९२
L29: १६५ तृणे च जातौ ६ । ३ । १०३
L30: ५२९ तृतीया कर्मणि ६ । २ । ४८
L31: ४९७ तृतीया च होश्छन्दसि २ । ३ । ३
L32: ११० तृतीया तत्कृतार्थेन० २ । १ । ३०
L33: ४७ तृतीयादिषु भाषित० ७ । १ । ७४
L34: १३२ तृतीयाप्रभृतीन्यन्य० २ । २ । २१
L35: ९६ तृतीयार्थे १ । ४ । ८५
Right Column:
L36: पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
L37:
( १६६ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
•पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
८ त्रिप्रभृतिषु शाकटा० ८ । ४ । ५० | ३९८ दाणश्च सा चेच्चतु० १ । ३ । ५५
२२७ त्रैः संप्रसारणं च ५ । २ । ५५ | १७७ दाण्डिनायनहा० ६ । ४ । १७४
१३५ त्रैप्ल्यः ६ । ३ । ४८ | ४८ दादेर्धातोर्घः ८ । २ । ३२
३६ त्रैत्र्यः ७ । १ । ५३ | ५११ दार्घतिदँर्धतिदर्दधं० ७ । ४ । ६५
५१ त्वामावेकवचने ७ । २ । ९७ | ३०६ दाधा घ्वदाप् १ । १ । २०
६१ त्वामौ द्वितीयायाः ८ । १ । २३ | ४४८ दाधेट्शिसदस० ३ । २ । १४९
५८ त्वाहौ सौ ७ । २ । ९४ | २३५ दानीं च ५ । ३ । १८
१६२ त्वे च ६ । ३ । ६४ | २४२ दामन्यादित्त्रि० ५ । ३ । ११६
५०४ थट् च च्छन्दसि ६ । २ । ५० | ८० दामहायनान्ताच्च ४ । १ । २७
२६७ थलि च सेटि ६ । ४ । १२१ | ४५० दाम्रीशसयुयुज० ३ । २ । १८२
५२५ थलि च सेटीड० ६ । १ । १९६ | ५२५ दायाद्यं दायादे ६ । २ । ५
५३६ थाथघञ्क्ताजबित्र० ६ । २ । १४४ | ४७५ दाश्वङ्गोश्वौ संप्र० ६ । ४ । ७३
२६१ थासः से ३ । ४ । ८० | ५१४ दाश्वान्साह्वामीढ्वांश्च ६ । १ । १२
५०४ था हेतौ च च्छन्दसि ५ । ३ । २६ | ५३३ दिकूछन्दा ग्रामज० ६ । २ । १०३
५५ थो न्थः ७ । १ । ८७ | २३६ दिक्शब्देभ्यः सप्तमी० ५ । ३ । २७
३११ दंशसञ्जस्वञ्जां शपि ६ । ४ । २५ | १९७ दिक्पूर्वपदाद्वञ् ४ । ३ । ६
२३६ दक्षिणादाच् ५ । ३ । ३६ | १९४ दिक्पूर्वपदादसंज्ञा० ४ । २ । १०७
१९३ दक्षिणापश्चात्पुरस० ४ । २ । ९८ | ८६ दिक्पूर्वपदान्डीप् ४ । १ । ६०
१४७ दक्षिणेर्मा लुब्धयोगे ५ । ४ । १२६ | १२५ दिक्संख्ये संज्ञायाम् २ । १ । ५०
२३६ दक्षिणोत्तराभ्यामतसु० ५ । ३ । २८ | २०० दिगादिभ्यो यत् ४ । ३ । ५४
२४२ दण्डव्यक्सर्गायोश्च ५ । ४ । २ | १४४ दिङ्नामान्यन्तराले २ । २ । २६
२१८ दण्डादिभ्यो यत् ५ । १ । ६६ | १६९ दित्यदित्यादित्यपत्यु० ४ । १ । ८५
४२५ ददातिदधात्योर्वि० ३ । १ । १३९ | ४९ दिव उत् ६ । १ । १३१
३३० दघस्तथोश्च ८ । २ । ३८ | ४९ दिव औत् ७ । १ । ८४
४४३ दघातेर्हिः ७ । ४ । ४२ | ९७ दिवः कर्म च १ । ४ । ४३
१८४ दधृक्कू ४ । २ । १८ | १५४ दिवस्तच्च पृथिव्याम् ६ । ३ । ३०
२११ दन्त उन्नत उरच् ५ । २ । १०६ | १०७ दिवस्तदर्थस्य २ । ३ । ५८
२३२ दन्तशिखात्संज्ञा० ५ । २ । ११३ | ३३२ दिवादिभ्यः श्यन् ३ । १ । ६९
३७१ दम्भ इच्च ७ । ४ । ५६ | ४२८ दिवाविभानिशाप्रभा० ३ । २ । २१
३१० दयतेर्दिगि लिटि ७ । ४ । ९ | ५२४ दिवो झल् ६ । १ । १८३
२८६ दयायासश्च ३ । १ । ३७ | १५४ दिवो द्यावा ६ । ३ । २९
५० दश्च ७ । २ । १०९ | ४३८ दिवोऽविजिगीषा० ८ । २ । ३९
३२५ दश्च ८ । २ । ७५ | १९८ दिशोऽमद्राणाम् ७ । ३ । १३
४४३ दस्ति ६ । ३ । १२४ | ५२७ दिधितिवितस्त्योश्च ६ । २ । ३१
सूची। ( १६७ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
३३२ दीङो युडचि किङिति ६ । ४ । ६३ १५४ देवता द्वन्द्वे च ६ । ३ । २६
२५५ दीर्घीवेवीटाम् १ । १ । ६ १८५ देवताद्वन्द्वे च ७ । ३ । २१
२८७ दीपजनबुधपुरो० ३ । १ । ६१ २४४ देवतान्तात्तादर्थ्ये यत् ५ । ४ । २४
३२२ दीर्घ इणः किति ७ । ४ । ६९ २४० देवपथादिभ्यश्च ५ । ३ । १००
५११ दीर्घकाशतुषभ्राष्ट्र० ६ । २ । ८२ ५१७ देवब्राह्मणोरनुदात्तः १ । २ । ३८
५०२ दीर्घजीवी च च्छन्द० ४ । १ । ५९ २४६ देवमनुष्यपुरुषपुरुम० ५ । ४ । ५६
६ दीर्धे च १ । ४ । १२ ५१० देवसुम्नयोर्यजुषि का० ७ । ४ । ३८
१८५ दीर्घाच्च वरुणस्य ७ । ३ । २३ २४४ देवतात्तल् ५ । ४ । २७
३३ दीर्घाज्जसि च ६ । १ । १०५ २०१ देविकाशिंशपादित्य ७ । ३ । १
१९ दीर्घात् ६ । १ । ७५ ४४८ देविक्रोशोदचोपसर्गे ३ । २ । १४७
५१४ दीर्घादटि समानपादे ८ । ३ । ९ २३१ देशे लूबिलचौ च ५ । २ । १०५
८ दीर्घादाचार्याणाम् ८ । ४ । ५२ १८२ दैवयज्ञिशौचिवृक्षि० ४ । १ । ८१
३७४ दीर्घोऽकितः ७ । ४ । ८३ ४४३ दो दद्घोः ७ । ४ । ४६
२८४ दीर्घो लघोः ७ । ४ । ९४ ३६९ दोषो णौ ६ । ४ । ५०
२४६ दुःखात्प्रातिलोम्ये ५ । ४ । ६४ ४४२ द्यतिस्यतिमास्थामि० ७ । ४ । ४०
४२६ दुन्योरनुपसर्गे ४ । १ । १४२ १८५ द्यावापृथिवीशुना० ४ । २ । ३२
५१० दुरस्युर्द्रविणस्युर्यु० ७ । ४ । ३६ २९५ द्युतिस्वाप्योः संप्रसा० ७ । ४ । ६७
१७९ दुष्कुलाड्ढक् ४ । १ । १४२ २९५।४०१ द्युद्भ्यो लुङि १ । ३ । ९१
४३४ दुहः कब्घश्च ३ । २ । ७० २३२ द्युद्रुभ्यां मः ५ । २ । १०८
४०८ दुहश्च ३ । १ । ६३ १९३ द्युप्रागपागुदक्प्रती० ४ । २ । १०१
५०२ दूतस्य भावकर्मणी ४ । ४ । १२० ४३७ द्रवमूर्त्तिस्पर्शयोः श्यः ६ । १ । २४
१३ दूराद्धूते च ८ । २ । ८४ २४१ द्रव्यं च भव्ये ५ । ३ । १०४
१०४ दूरान्तिकार्थेभ्यो द्वि० २ । ३ । ३५ १७४ द्रोणपर्वतजीवन्ता० ४ । १ । १०३
१०६ दूरान्तिकार्थैः षष्ठ्य० २ । ३ । ३४ २०६ द्रोश्च ४ । ३ । १६१
५०९ दृक्स्रवःस्वतवसां छ० ७ । १ । ८३ २४८ द्वंद्वं रहस्यमर्यादाव० ८ । १ । १५
१६४ दृग्दृशवतुषु ६ । ३ । ८९ २२४ द्वन्द्वमनोज्ञादिभ्यश्च ५ । १ । १३३
४४१ दृढः स्थूलबलयोः ७ । २ । २० १५१ द्वन्द्वश्च प्राणितूर्यसेना० २ । ४ । २
२०० दृतिकुक्षिकुशिशिव० ४ । ३ । ५६ १५४ द्वन्द्वाच्चुदषहान्ता० ५ । ४ । १०६
४३६ दृशेः कनिप् ३ । २ । ९४ १८३ द्वन्द्वाच्छः ४ । २ । ६
५०१ दृशे विख्ये च ३ । ४ । ११ २०४ द्वन्द्वाद्धुन्वैरमैथुनि० ४ । ३ । १२५
१८३ दृष्टं साम ४ । २ । ७ १५१ द्वन्द्वे घि २ । २ । ३२
२०९ देयमृणे ४ । ३ । ४७ ३१ द्वन्द्वे च १ । १ । ३१
२४६ देये त्रा च ५ । ४ । ५५ २३३ द्वन्द्वोपतापगर्ह्या० ५ । २ । १२८
५३६ देवताद्वन्द्वे च ६ । २ । १४१ १९८ द्वारादीनां च ७ । ३ । ४
( १५८ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१२६ द्विगुरेकवचनम् २ । ४ । १ | २२७ द्वैस्तीयः ५ । २ । ५४
११९ द्विगुश्च २ । १ । २३ | १८४ द्वैपवैय्याघ्रादञ् ४ । २ । १२
७९ द्विगोः ४ । १ । २१ | १७६ द्व्यचः ४ । १ । १२१
२१७ द्विगोः ष्ट्रन् ५ । १ । ५४ | ५०२ द्व्यचश्छन्दसि ४ । ३ । १५०
२१९ द्विगोरर्थे ५ । १ । ८२ | ५०६ द्व्यचोऽन्तित्डः ६ । ३ । १३५
१७० द्विगोर्लुगनपत्ये ४ । १ । ८८ | २०१ द्व्यजुद्राक्षागर्क्यथमा० ४ । ३ । ७२
२१९ द्विगोर्वा ५ । १ । ८६ | १८१ द्व्यङ्गमगधकलिङ्ग० ४ । १ । १७०
५३२ द्विगौ क्रतौ ६ । २ । ९७ | १५७ द्व्यन्तरुपसर्गेभ्योऽप० ६ । ३ । ९७
५२६ द्विगौ प्रमाणे ६ । २ । १२ | १३५ द्व्यष्टनः संख्यायाम० ६ । ३ । ४७
१२३ द्वितीयतृतीयचतुर्थ० २ । २ । ३ | २५ द्व्येकयोर्द्विवचनैकवचने १ । ४ । २२
५१ द्वितीयातौस्खेनः २ । ४ । ३४ | ४५० धः कर्मणि ष्ट्रन् ३ । २ । १८१
४९७ द्वितीया ब्राह्मणे २ । २ । ६० | २११ धनगणं लब्धा ४ । ४ । ८४
४९५ द्वितीयायां च ३ । ४ । ५३ | २२८ धनहिरण्यात्कामे ५ । २ । ६५
५९ द्वितीयायां च ७ । २ । ८७ | १४७ धनुषश्च ५ । ४ । १३२
११९ द्वितीया श्रितातीत० २ । १ । २४ | १९५ धन्वयोपधाद्वुञ् ४ । २ । १२१
१६३ द्वितीये चानुपारू्ये ६ । ३ । ८० | २०९ धर्मं चरति ४ । ४ । ४१
२४३ द्वित्रिचतुर्भ्यः सुच् ५ । ४ । १८ | २१२ धर्मपथ्यर्थन्यायादन० ४ । ४ । ९२
२१६ द्वित्रिपूर्वादण् च ५ । १ । ३६ | २३३ धर्मशीलवर्णान्ताच्च ५ । २ । १३२
२१५ द्वित्रिपूर्वान्निष्कात् ५ । १ । ३० | १४६ धर्मादनिच्केवलात् ५ । ४ । १२४
१४५ द्वित्रिभ्यां ष मूर्ध्नः ५ । ४ । ११५ | ४१५ धातुसंबन्धे प्रत्ययाः ३ । ४ । १
२२७ द्वित्रिभ्यां तयस्यायज्वा ५ । २ । ४३ | ४१७ धातोः ३ । १ । ९१
१३४ द्वित्रिभ्यामञ्जलेः ५ । ४ । १०२ | ५१७ धातोः ६ । १ । १६२
५४० द्वित्रिभ्यां पदन्मूर्ध० ६ । २ । १९७ | ३७० धातोः कर्मणः समा० ३ । १ । ७
२३६ द्वित्र्यांश्र्च धमुञ् ५ । ३ । ४५ | ३७३ धातोरेकाचो हलादेः ३ । १ । २२
१४७ द्विद्ण्ड्यादिभ्यश्च ५ । ४ । १२८ | ९ धातोस्तन्निमित्तस्यैव ६ । १ । ८०
१६३ द्विवचनेऽचि १ । १ । ५९ | २६८ धात्वादेः षः सः ६ । १ । ६४
२३७ द्विवचनविभज्योपपदे० ५ । ३ । ५७ | २२४ धान्यानां भवने क्षेत्रे० ५ । २ । १
४३२ द्विषत्परयोस्तापेः ३ । २ । ३९ | ९९ धारेरुत्तमर्णः १ । ४ । ३५
३१८ द्विषश्च ३ । ४ । ११२ | २६४ धिच्च ८ । २ । २५
४४६ द्विषोऽमित्रे ३ । २ । १३१ | २९० धिन्विकृण्व्योर च ३ । १ । ८०
१५८ द्विस्नावा त्रिस्नावा० ५ । ४ । ८४ | २११ धुरो यड्ढकौ ४ । ४ । ७७
२० द्विखिश्चतुरिति कृ० ८ । ३ । ४३ | १९५ धूम दिभ्यश्च ४ । २ । १२७
१९७ द्वीपादनुसमुद्रं यञ् ४ । ३ । १० | ४४१ धूविषभी वेपात्ये ७ । २ । १९
| १०१ ध्रुवमपायेऽपादानम् १ । ४ । २४
सूची । ( १६९ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
५०८ ध्वमो ध्वात् ७ । १ । ४२ | १७४ नडादिभ्यः फक् ४ । १ । ९९
१२४ ध्वाङ्क्षेण क्षेपे २ । १ । ४२ | १९२ नडादीनां कुक्च ४ । २ । ९१
३८० नः क्ये १ । ४ । १५ | ४३ नतिसूचत्सू ६ । ४ । ४
१४१ न कपि ७ । ४ । १४ | २२६ नते नासिकायाः सं० ५ । २ । ३१
४८० न कर्मव्यतिहारे ७ । ३ । ६ | १७१ न तौल्वलिभ्यः २ । ४ । ६१
३७४ न कवतेर्यङि ७ । ४ । ६३ | २०५ न दण्डमाणवान्ते ० ४ । ३ । १३०
१४३ न कोपधायाः ६ । ३ । ३७ | १५३ न दधिययआदीनि २ । ४ । १४
४९० न क्तिचि दीर्घश्च ६ । ४ । ३९ | ११९ नदीपौर्णमास्याग्र० ५ । ४ । ११०
४९१ न क्त्वा सेट् १ । २ । १८ | ५३३ नदी बन्धुनि ६ । २ । १०९
८६ न क्रोडादिबह्वचः ४ । १ । ५६ | ११७ नदीभिश्च २ । १ । २०
४२१ न क्वादेः ७ । ३ । ५९ | ४६० न दुहस्तुनमां य० ३ । १ । ८९
५०३ नक्षत्राद्वः ४ । ४ । १४१ | ३१३ न दृशः ३ । १ । ४७
१६४ नक्षत्राद्वा ८ । ३ । १०० (ग १८३) | १६१ नद्याः शेषस्यान्य० ६ । ३ । ४४
११२ नक्षत्रे च लुपि २ । ३ । ४५ | १९३ नद्यादिभ्यो ढक् ४ । २ । ९७
१८३ नक्षत्रेण युक्तः कालः ४ । २ । ३ | १९२ नद्यां मतुप् ४ । २ । ८४
११९ नक्षत्रेभ्यो बहुलम् ४ । ३ । ३७ | १४० नद्यृतश्च ५ । ४ । १५३
८६ नखमुखात्संज्ञायाम् ४ । १ । ५८ | १९४ न द्व्यचः प्राच्य० ४ । २ । ११३
३९१ न गतिहिंसाथैभ्यः १ । ३ । १५ | ३७९ न धातुलोप आर्धधातु० १ । १ । ४
१९६ नगरात्कुत्सनप्रावी० ४ । २ । १२८ | ४३९ नध्याख्यापूमूर्छि० ८ । २ । ५७
५३९ न गुणादयोऽवयवाः ६ । २ । १७६ | २२२ न नञ्पूर्वात्तत्पुरु० ५ । १ । १२१
१७८ न गोपवनादिभ्यः २ । ४ । ६७ | १२१ न निर्धारणे २ । २ । १०
१२९ नगोऽप्राणिश्वन्यतर० ६ । ३ । ७७ | ५३९ न निर्विश्याम् ६ । २ । १८१
५२४ न गौश्वन्सावर्ण० ६ । १ । १८२ | ४१० ननौ पृष्टप्रतिवचने ३ । २ । १२०
५१ न ङिसंबुद्ध्योः ८ । २ । ८ | ४२४ नन्दिग्रहिपचादि० ३ । १ । १३४
६१ न चवाहाहैवयुक्ते ८ । १ । २४ | ३२० नन्द्राः संयोगादयः ६ । १ । ३
५१० न च्छन्दस्यपुत्रस्य ७ । ४ । ३५ | ५४२ नन्वित्यनुज्ञैषणायाम् ८ । १ । ४३
१२९ नञ् २ । २ । ६ | ४१० नन्वोर्विभाषा ३ । २ । १२१
२०२ नञः शुचीश्वरक्षेत्र० ७ । ३ । ३० | ७ न पदान्तद्विवचन० १ । १ । ५८
१५८ नञस्तत्पुरुषात् ५ । ४ । ७१ | १५ न पदान्ताट्टोरनाम् ८ । ४ । ४२
५३७ नञो गुगप्रतिषेधे ६ । २ । १५५ | १७ न परे नः ८ । ३ । २७
५३४ नञो जरमरमि० ६ । २ । ११६ | ४०१ न पादम्याङ्यमाङ्य० १ । ३ । ८९
१४६ नञ्दुःसुभ्यो हलिस० ५ । ४ । १२१ | १५५ नपुंसकमनपुंसकेनक० १ । २ । ६९
५३९ नञ्सुभ्याम् ६ । २ । १७२ | ४६ नपुंसकस्य झलचः ७ । १ । ७२
१९२ नडशादाड्डूञ् ४ । २ । ८८ | ४५ नपुंसकाच्च ७ । १ । १९
( १६० ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
११८ नपुंसकादन्यतर० ५ । ४ । १०९ | ४९२ नल्यपि ६ । ४ । ६९
४४४ नपुंसके भावे क्तः ३ । ३ । ११४ | ३७५ न वशः ६ । १ । २०
१५८ न पूजनात् ५ । ४ । ६९ | २५ न विभक्तौ तुस्माः १ । ३ । ४
१८२ न प्राच्यभर्गादियौ० ४ । २ । १०८ | २९६ न वृद्धयश्चतुर्भ्यः ७ । २ । ५९
३० न बहुव्रीहौ १ । १ । २९ | ५ नवेति विभाषा १ । १ । ४४
२११ न भकुंछुराम् ८ । २ । ७९ | ३१६ न व्यो लिटि ६ । १ । ४६
४१८ न भाभूपूकमिगमि० ८ । ३ । ३४ | ४३१ न शब्दश्लोककलह० ३ । २ । २३
५३२ न भूताधिकसंजीव० ६ । २ । ९१ | २६८ न शसददवादिगुणा० ६ । ४ । १२६
...? 3.3.28: "निर्गम्याः पुल्वोः"? 3.3.28 is "निरभिभ्यां..." wait, "निर्वाणो ऽवाते"? That's 8.2.42)
Line 18: ५३९ निरुदकादानि च ६ । २ । १८४
Line 19: ४१८ निर्वाणो ऽवाते ८ । २ । ५० (wait, 418 or 418 निर्वाणो ऽवाते 8.2.50? wait, निर्वाणोऽवाते is 8.2.42 in standard Panini, here 8.2.50 or 42? wait, looks like ८ । २ । ५० or ४२?)
Line 20: २०८ निर्वृत्ते ऽक्षद्यूतादिभ्यः ४ । ४ । १९ (Wait, 4.4.19 is "निर्वृत्ते..." 4.4.19)
Line 21: ५२६ निर्वाते वातत्राणे ६ । २ । ८
Line 22: ४७९ निशम्यनिशामौ ३ । ३ । ४३ (or निशम्यनिशामौ? 3.3.43)
Line 23: ५१० निश्वयविशो ऽन्य० ८ । ३ । ११९
( १६२ ) अष्टाध्यायीसूत्राणां-
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
३९५ निसमुपविभ्यो ह्वः १ । ३ । ३०
३१३ निसस्तपतावना० ८ । ३ । १०२
३७४ नीग्वञ्चुंस्रंसुध्वंसु० ७ । ४ । ८४
२ नीचैरनुदात्तः १ । २ । ३०
२३९ नीतौ च तद्युक्तात् ५ । ३ । ७७
३७४ नुगतोऽनुनासिका० ७ । ४ । ८५
४३९ नुदविन्दोन्द्रत्राघ्रा० ८ । २ । ५६
६६ नुम्विसर्जनीयशर्व्यवा० ८ । ३ । ५८
३९ नृ च ६ । ४ । ६
५२४ नृ चान्यतरस्याम् ६ । १ । १८४
१८ नॄन्पे ८ । ३ । १०
२७० नेटि ७ । २ । ४
३३५ नेय्यलिटि रधेः ७ । १ । ६२
४३४ नेड्वशि कृति ७ । २ । ८
५०७ नेतराच्छन्दसि ७ । १ । २६
५० नेदमदसोरकोः ७ । १ । ११
१८५ नेन्द्रस्य परस्य ७ । ३ । २२
१६० नेन्सिद्बध्नादिषु च ६ । ३ । १९
[L
सूची । ( १६३ )
पृष्ठाङ्काः सूत्राणि । | पृष्ठाङ्काः सूत्राणि ।
१५८ पथो विभाषा ५ । ४ । ७२ | २०९ परिपन्थं च तिष्ठति ४ । ४ । ३६
२१२ पथ्यतिथिवसति० ४ । ४ । १०४ | ५२७ परिप्रत्युपापा वर्ज्ये० ६ । २ । ३३
२११ पदमस्मिन्दृश्यम् ४ । ४ । ८७ | ४३७ परिमाणाख्यायां स० ३ । ३ । २०
४७६ पदरुजविशस्पृशो० ३ । ३ । १६ | २१४ परिमाणान्तस्यासं० ७ । ३ । १७
१६७ पदव्यवायेऽपि ८ । ४ । ३८ | ४३२ परिमाणे पचः ३ । २ । ३२
६० पदस्य ८ । १ । १६ | २०९ परिमुखं च ४ । ४ । २९
६० पदात् ८ । १ । १७ | १८३ परिवृतो रथः ४ । २ । १०
२६ पदान्तस्य ८ । ४ । ३७ | ३९१ परिच्येवेभ्यः क्रियः १ । ३ । १८
२०८ पदान्तस्यान्यतरस्याम् ७ । ३ । ९ | २०९ परिषद्दो ण्यः ४ । ४ । ४४
१९ पदान्ताद्वा ६ । १ । ७६ | २१२ परिषद्दो ण्यः ४ । ४ । १०१
४२१ पदास्वैरिवाह्याप० ३ । १ । ११९ | ४३८ परिस्कन्दः प्राच्यभ० ८ । ३ । ७५
५२६ पदेऽपदेशे ६ । २ । ७ | ५३९ परेऽमितोभावि म० ६ । २ । १८२
२०९ पदोत्तरपदं गृह्णाति ४ । ४ । ३९ | ४०० परेर्मुषः १ । ३ । ८२
३२ पद्धनोमास्हृन्निद्धस० ६ । १ । ६३ | २४७ परेर्वर्जने ८ । १ । ५
१६१ पद्यत्यतदर्थे ६ । ३ । ५३ | ३१२ परेश्च ८ । ३ । ७४
२१८ पन्थो ण नित्यम् ५ । १ । ७६ | ४८३ परेश्च घाङ्क्यौः ८ । २ । २२
६ परः संनिकर्षः संहिता १ । ४ । १०९ | २५३ परोक्षे लिट् ३ । २ । ११५
१३६ परवल्लिङ्गं द्वन्द्वतत्पुरुष० २ । ४ । २६ | २२५ परोवरपरंपरपुत्रपौत्र० ५ । २ । १०
२४ परश्च ३ । १ । २ | ४८३ परौ घः ३ । ३ । ८४
२१० परश्वधाद्वञ् ४ । ४ । ५८ | ४८१ परौ भुवोऽवज्ञाने ३ । ३ । ५५
४१२ परस्मिन्विभाषा ३ । ३ । १३८ | ४८० परौ यज्ञे ३ । ३ । ४७
२५३ परस्मैपदानां णल० ३ । ४ । ८२ | २०८ पर्णादिभ्यः ष्ठन् ४ । ४ । १०
१५९ परस्य च ६ । १ । ८ | २३५ पर्धीभ्यां च ५ । ३ । १९
१०२ पराजेरसोढः १ । ४ । २६ | ४७६ पर्याप्तिवचनेष्वलमर्थेषु ३ । ४ । ६६
५४१ परादिश्च्छन्दसि० ६ । २ । १९९ | ४८८ पर्यायार्हर्णोत्पत्तिषु० ३ । ३ । १११
४७९ परावनुपात्यय इणः ३ । ३ । ३८ | १९७ पर्वताच्च ४ । २ । १४३
४९१ परावरयोगे च ३ । ४ । २० | २४२ पश्चादियौधेयादि० ५ । ३ । ११७
१९७ परावराधमोत्तमपूर्वाच्च ४ । ३ । ५ | ५३५ पललसूपशाकं मिश्रे ६ । २ । १२८
१०० परिक्रयणे संप्रदानम्० १ । ४ । ४४ | २०५ पलाशदिभ्यो वा ४ । ३ । १४१
४९५ परिक्रीड्यमाने च ३ । ४ । ५५ | ५०४ पश्च पश्चा च च्छन्दसि ५ । ३ । ३३
२१४ परिखाया ढञ् ५ । १ । १७ | २३६ पश्चात् ५ । ३ । ३२
२७० परिनिविभ्यः सेव० ८ । ३ । ७० | ६२ पश्यार्थैश्चानालोचने ८ । १ । २५
४७९ परिन्योर्नीणोर्द्यूतः० ३ । ३ । ३७ | ८७ पाकक्षर्णपर्णपुष्पफल० ४ । १ । ६४
| ४१५ पाघ्राध्मास्थाम्नादा० ३ । १ । १३७