सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
उपवनविनोद (आचार्य शार्ङ्गधर - वृक्षायुर्वेद, भू-जल संधान एवं उद्यान-विज्ञान सटीक)

उपवनविनोद (आचार्य शार्ङ्गधर - वृक्षायुर्वेद, भू-जल संधान एवं उद्यान-विज्ञान सटीक)

Upavanavinoda of Sharngadhara with Commentary

आचार्य शार्ङ्गधर (सम्पादक: पं. गिरिजाप्रसाद) द्वारा

DevanagariHindipublished134 पृष्ठ

पृष्ठ 115, कुल 134 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 115

SCIENCE OF ARBORI-HORTICULTURE IN ANCIENT INDIA 107
तक्रकाञ्जिकसुराः सकुलत्था
योजितानि बदराणि च तस्मिन् ।
सप्तरात्रमुषितान्यभितप्तां
दारयन्ति हि शिलां परिषेकैः ॥११४
नैम्बं पत्रं त्वक् च नालं तिलानां
सापामागं तिन्दुकं स्याद् गुडूची ।
गोमूत्रेण स्रावितः क्षार एषां
षट्कृत्वोऽतस्तापितो भिद्यतेऽश्मा ॥११५
आर्क पयो हुडुविषाणमषीसमेतं
पारावताङ्गुशकृता च युतं प्रलेपः ।
टङ्कस्य तैलमथितस्य ततोऽस्य पानं
पश्चाच्छितस्य शिलासु भवेद्विघातः ॥११६
क्षारे कदल्या मथितेन युक्ते
दिनोषिते पायितमायसं यत् ।
सम्यक् शितं चाश्मनि च एति भङ्गं
न चान्यलोहेष्वपि तस्य कौण्ठ्यम् ॥११७
पाली प्रागपरायताम्बु सुचिरं धत्ते न याम्योत्तरा
कल्लोलैरवदारमेति मरुता सा प्रायशः प्रेरितैः ।
तां चेदिच्छति सारदार्घभिरपां सम्पातमावारयेत्-
पाषाणादिभिरेव वा प्रतिचयं क्षुण्णां द्विपाश्वादिभिः ॥११८
ककुभवटाम्रप्लक्षकदम्बैः
सनिचुलजम्बूवेतसनीपैः ।
कुरुबकतालाशोकमधुकैर्व्व-
कुलविमिश्रैश्चावृततीराम् ॥११९
द्वारञ्च नैर्वाहिकमेकदेशे
कार्य्यं शिलासञ्चितवारिमार्गम् ।
कोशस्थितं निर्व्विवरं कपाटं
कृत्वा ततः पांशुभिरावपेत्तम् ॥१२०
अञ्जनमुस्तोशीरैः सराजकोशकामलकचूर्णैः ।
कतकफलसमायुक्तैर्योगः कूपे प्रदातव्यम् ॥१२१