तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

१८८ श्रीतन्त्रालोकः ।
उक्तम्। यतस्ताभिः-भेदप्रथामयीभिः कल्पनाभिः,
कृतः-स्वशिल्पेन कल्पितः, बहिर्भूतोऽवच्छिन्नो
योऽसौ उच्चारादिः अर्थः तत्साधनम्, तुशब्दो व्यति-
रेके। शाक्ते हि विकल्प एव अर्थः, इह तु बाह्योऽपि
इति, अत एव न तत्र उच्चारादिः। ननु उपाय-
भेदादुपेयभेदोऽपि स्याद् ? इत्याशङ्क्योक्तं 'भेदो
नात्रापवर्गः' इति। स्वरूपप्रथनं हि अपवर्गः, तच्च
सर्वैरेव हि द्वारद्वारिभावेन भवति, इति भावः॥१४६॥
ननु ज्ञानमेव उपायः इति सामान्येन प्रतिज्ञातं,
तत्कथमाणवे क्रियोपायत्वमुक्तम् ? इत्याशङ्क्याह
यतो नान्या क्रिया नाम
ज्ञानमेव हि तत्तथा ।
रूढेर्योगान्ततां प्राप्त-
मिति श्रीगमशासने ॥१५०॥
अन्या इति अर्थाज्ज्ञानात्, यतः तज्ज्ञानमेव
रूढेः प्ररोहात् योगस्यान्तः पराकाष्ठा, तत्त्वं प्राप्तं
सत् तथा 'क्रिया' इति सर्वत्र अभिधीयते इत्यर्थः ।
पं० ४ क० पु० विकल्प्य एवार्थ इति पाठः ।