तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

१३० श्रीतन्त्रालोकः ।
इत्यन्ततत्रत्यग्रन्थार्थगर्भीकारेण ग्रन्थान्तरमुपक्षे-
प्तुकामो ग्रन्थकारः स्वोक्त्या योजयति 'तस्य सर्वं
प्रसिद्धयति' इति–तस्य ग्रामधर्मवृत्तेः प्राणापानग-
तित्रोटनेन मध्यधामानुप्रवेशात् प्राप्तपरशक्तिसामर-
स्यस्य सर्वं बाह्यमाभ्यन्तरं च प्रकर्षेण शिवाभेदम-
यत्वेन सिद्धयति प्रथते इत्यर्थः । तदुक्तं
'शिवभावनयौषध्या बद्धे मनसि संसृते ।
काष्ठकुड्यादिषु क्षिप्ते रसवच्छ्लवहेमता ॥'
इति ॥८४॥८५॥
अत आह
ऊर्ध्वं त्यक्त्वाधो विशेत्स
रामस्थो मध्यदेशगः ॥८६॥
ऊर्ध्वम् इति ऊर्ध्ववाहित्वात्प्राणम्, अध इति
अधोवाहित्वादपानं, त्यक्त्वा इति तद्गतिं त्रोट-
यित्वा, स ग्रामधर्मवृत्तिरर्थात् मध्यनाडीं प्रविशेत् ।
स च कीदृशः मध्यदेशगः मध्यनाडिकाया अपि
यत् मध्यं तत्रस्था या बिससूत्राकारा शक्तिः तस्या
पं० ६ क० पु० प्रसिद्धयतीति पाठः ।