ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

स्तस्योक्तमेव निर्वचनमभिप्रेत्य पृष्ठवाहसम्बन्धमाह--
पृष्ठवाड्वा एतेनाऽङ्गिरसश्चतुर्थस्याऽह्नो वाचं वदन्ती-
मुपाशृणोत्स होवागिति निधनमुपैत्तदस्याऽभ्युदितं
तदहरवसत् ॥ ११ ॥
पृष्ठवाण्नामाऽङ्गिरसः पुरा एतेन (१) साम्नो निधनेन चतुर्थस्य वक्ष्या-
माणस्याऽह्नः सम्बन्धिनीं वाचं स्तुतशस्त्रात्मिकां वदन्तीं शब्दायमानां
तृतीयेऽहनि स्थित्वा उपाशृणोत् श्रुतवान् । तदनन्तरं स ऋषिः होवा-
गिति तां वाचं सम्बोध्य तदेव शब्दरूपमस्य साम्नो निधनमुपैत् उपा-
गच्छत् । अस्य च पाष्ठौहस्य ह्यवसाने पुरा पृष्ठवाक् होपेतन्निधनमेव
हाऊ वा औ वा २३४५ इति व्यासेन अन्त्यवर्णलोपेन चाऽधीयते, तन्नि-
धनं अस्य तृतीयस्याऽह्नस्सम्बन्धि अभ्युदितं चतुर्थस्याऽह्नो वाचमभि-
लक्ष्योदितं उच्चारितं तच्चतुर्थमहरवसत् अवासयत् ॥ ११ ॥
आ सोता परीत्यस्यां गातव्यं साम विधत्ते--
वाचः साम भवति ॥ १२ ॥
वाचो वाग्देवतायास्सम्बन्धितया दृष्टं साम वाचस्साम ।
तदस्यां गेयं भवति ॥ १२ ॥
यज्ञसमृद्धिहेतुतामाह--
वाग्वै द्वादशाहो वाग्येव तद्वाचा स्तुवते यज्ञस्य
प्रभूत्यै ॥ १३ ॥
द्वादशाहस्य वागात्मकत्वं प्रागुक्तम्। तत्तथा सति वाचि वागात्मक
एव द्वादशाहे वाचा दृष्टत्वात् सामाऽपि वाक् । वागात्मकेन साम्ना
स्तुवते स्तुवन्ति । किमर्थम् ? यज्ञस्याऽस्य प्रभूत्यै प्रभूतिः समृद्धिः
तदर्थाय ॥ १३ ॥
वाचस्साम्नश्चोक्तमेव सम्बन्धं प्रदर्शयन् आख्यायिकामुखेनाऽस्य
साम्नो दर्शनहेतुतामाह--