ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

[Header] एकादशाध्याये एकादशः खण्डः । ४२९

ऐयाहा इति पूर्वमाष्टादंष्ट्रे विद्यमानस्तोभः । शब्दानुकरणमेतत् ।
एवं शब्दं कुर्वन् खलु पुरा इन्द्रो वृत्रमसुरमहन् हतवान् । ऐयादो हो
वेति द्वितीयस्य स्तोभः । एतदपि शब्दानुकरणम् । ऐयादो हो वेति श-
ब्दायमानस्तमसुरं न्यगृह्णात् निगृहीतवान् । अत एते सामनी वार्त्रघ्ने
वृत्रहननसाधने वीर्यवती वीर्योपेते ॥ १२ ॥
किं तत इत्याह—
ओज एवैताभ्यां वीर्यमवरुन्धे ॥ १३ ॥
यस्मादुक्तप्रकारेण वीर्योपेते तस्मादेताभ्यां सामभ्यां ओजो बल-
रूपं वीर्यं शत्रुहननसामर्थ्यमवरुन्धे लभते ॥ १३ ॥
अथैषामुक्थानां पूर्ववत् स्तोमं विधाय तत्साध्यफलमाह—
पञ्चदश एव स्तोमो भवत्योजस्येव तद्वीर्ये प्रतिति-
ष्ठत्योजो वीर्यं पञ्चदशः ॥ १४ ॥
पूर्वोक्तः पञ्चदश एवैषां स्तोमो भवति । तत्तेन ओजस्येव ओजोरूपे
बलात्मक एव वीर्ये प्रतितिष्ठति यजमानः प्रतिष्ठितो भवति, यतः प-
ञ्चदशः स्तोमः ओजो वीर्यं ओजोरूपवीर्यात्मकः वीर्यवतोऽङ्गात्
बाहुलक्षणात् प्रजापतिना सृष्टत्वात् । अतः पञ्चदशस्तोमेन वीर्ये प्रति-
ष्ठायुकेतिभावः ॥
वेदार्थस्य प्रकाशेन तमो हार्दं निवारयन् ।
पुमर्थांश्चतुरो देयाद्विद्यातीर्थमहेश्वरः ॥ १४ ॥
इति श्रीमद्राजाधिराजपरमेश्वरवैदिकमार्गप्रवर्त्तकश्रीवीरबुक्कभूपाल-
साम्राज्यधुरन्धरेण सायणाचार्येण विरचिते माधवीये सामवे-
दार्थप्रकाशे ताण्ड्यमहाब्राह्मणे एकादशाध्यायस्य
एकादशः खण्डः ॥
एकादशाध्यायः समाप्तिमगमत् ॥