ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

एकादशाध्याये द्वितीयः खण्डः । ३९७
कानि पुनस्तथाविधानीति ? तान्याह—
(१) “अग्न आयाहि वीतय” (२) “आ नो मित्रावरुणा”
(३) “ऽऽयाहि सुषुमा हि त” (४) “इन्द्राग्नी आगतꣳसुत”
मिति राथन्तरमेव तद्रूपं निर्द्योतयति स्तोमः इति ॥३॥
एते चत्वारस्तृचाश्चत्वार्याज्यस्तोत्राणि । एषु च आकारो दृश्यते;
एति प्रेत्याशुमदिति परिगणितत्वात् । तच्च राथन्तरं रूपं तदेकमेव रा-
थन्तरं रूपं निर्द्योतयति प्रकाशयति स्तोमश्चाऽऽज्येष्वपि त्रिवृदेव । स चै-
कैकस्मिन्नाज्ये तृचस्याऽऽवर्त्तनेन पूरणीय इत्यर्थः । एवं प्रातःसवनि-
केषु पञ्चसु स्तोत्रेषु स्तोत्रीयाणामेव विधानादत्र गातव्यं साम प्राकृ-
तमेव गायत्रम् ॥ ३ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे सायणाचार्यविरचिते माधवीये
वेदार्थप्रकाशे एकादशाध्यायस्य द्वितीयः खण्डः ॥
(१) क. अग्न आयाहि वीतये गृणानो हव्यदातये । नि होता सत्सि बर्हिषि ॥
ख. तं त्वा समिद्भीरङ्गिरो घृतेन वर्धयामसि । बृहच्छोचा यविष्ठ्य ॥
ग. स नः पृथुश्रवाय्यमच्छा देव विवाससि । बृहद्रत्ने सुवीर्यम् ॥ (सा.सं.उ.१.१.४.)
(२) क. आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् । मध्वा रजांसि सुक्रतू ।
ख. उरुशꣳसा नमो वृधा महा दक्षस्य राजथः । द्राघिष्ठाभिः शुचिव्रता ॥
ग. गृणाना जमदग्निना योनावृतस्य सीदतम् । पातꣳसोममृतावृधा ॥
( सा. सं. उ. १. १. ५. )
(३) क. आ याहि सुषुमा हि त इन्द्र सोमं पिबा इमम् । एदं बर्हिस्सदो मम ॥
ख. आ त्वा ब्रह्मयुजा हरी वहतामिन्द्र केशिना । उप ब्रह्माणि नश्शृणु ॥
ग. ब्रह्माणस्त्वा युजा वयꣳसोमपामिन्द्र सोमिनः । सुतावन्तो हवामहे ॥
( सा. सं. उ. १. १. ६. )
(४) क. इन्द्राग्नी आगतꣳसुतं गीर्भिर्नभो वरेण्यम् । अस्य पातं धियेषिता ।
ख. इन्द्राग्नी जरितुः सचा यज्ञो जिगाति चेतनः । अया पातमिमꣳसुतम् ॥
ग. इन्द्रमग्निं कविच्छदा यज्ञस्य जूत्या वृणे । ता सोमस्येह तृम्पतम् ॥
( सा. सं. १. १. ७.)
३४ ता० ब्रा०