ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

नवमाध्याये षष्ठः खण्डः । ३३३
स्वीकरणाय भवति ॥ ९ ॥
अथ दक्षिणां विधत्ते—
पञ्च दक्षिणा देयाः ॥ १० ॥
दक्षिणाशब्देन गौरुच्यते । पञ्च गावो दक्षिणात्वेन ऋत्विग्भ्यो
देया इति ॥ १० ॥
तदेतत्प्रशंसति—
पाङ्क्तो यज्ञो यावान्यज्ञस्तमेवाऽऽरभते ॥ ११ ॥
यज्ञस्तावत्पाङ्क्तः—त्रीणि सवनानि, अवभृथो, ऽनूबन्ध्या चेति । यद्वा
धानाः करम्भः परिव्रापः पुरोडाशः पयस्येति पञ्च सवनीयहवींषि तद्यु-
क्तत्वात् पाङ्कः । दक्षिणाऽपि पञ्चसंख्यावती । अतो यावान् यत्परिमाण
को यज्ञस्तं तत्परिमाणकमेव यज्ञमारभते । अनेन पञ्चदक्षिणाविधानेन
सङ्कल्पावसरे क्लृप्तानां दक्षिणानां बाध उक्तो भवति ॥ ११ ॥
अथैतं सोमयागं समाप्य प्रायश्चित्तार्थं पुनः सोमेन साङ्गमनुष्ठेय-
मिति विधत्ते—
अवभृथादुदेत्य पुनर्दीक्षेत ॥ १२ ॥
अवभृथादवभृथं कृत्वा तदनन्तरमुदेत्योदयनीयाद्युदवसानीयान्तं
कृत्वा पुनस्तस्मै एव क्रतवे दीक्षते । दीक्षणीयाद्युदवसानीयान्तं सर्वं
कर्त्तव्यम् ॥ १२ ॥
तत्र तद्दद्याद्यद्दास्यं स्यात् ॥ १३ ॥
तत्र तस्मिन् यज्ञे दक्षिणाद्रव्यं दद्यात् पूर्वस्मिन् प्रयोगे यद्दक्षिणा-
द्रव्यं दास्यन् स्याद्भवेत् । पूर्वस्मिन् यज्ञे या सप्तैकविंशत्यादिका द-
क्षिणा सङ्कल्पिता तामस्मिन् द्वितीये प्रयोगे दद्यादित्यर्थः ॥ १३ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे नवमाध्यायस्य पञ्चमः खण्डः ॥ ५ ॥
अथ षष्ठः खण्डः ॥
अथ द्रोणकलशस्य भेदने प्रायश्चित्तं विधत्ते—
यदि कलशो दीर्येत वषट्कारणिधनं ब्रह्मसाम कुर्यात् ॥ १ ॥
अत्र कलशशब्देन नामैकदेशेन द्रोणकलश एवोच्यते । यथा भीम-
सेनो भीमः, सत्यभामा भामेति । सयदि दीर्येत भिद्येत तदानीं ‘अभि