ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

[header]
सप्तमाध्याये अष्टमः खण्डः । २५५

रितरैः प्रयुक्तैः सह स्वर्गं लोकमायन् । तेषां मध्ये रथन्तरपृष्ठं महिम्ना
प्रवृद्धेन माहात्म्येन निमित्तेन तत्र तत्र विप्रकीर्णत्वेनेत्यर्थः। तेनोत्पतद्-
पि रथन्तरं स्वर्गं गन्तुं नाशक्नोत् ॥ १७ ॥
इदानीं स्वर्गसाधनत्वेन विदधाति—
तस्य॒ व्वशि॑ष्ठो महि॒म्नो वि॑नि॒धाय॒ तेन॑ स्तु॒त्वा स्वर्गँ॑
लो॒कमै॑त्तान् सं॒भृत्योद्गा॑येत ॥ ॥ १८ ॥
तस्य रथन्तरस्य महिम्नो माहात्म्यानि विप्रकीर्णानि विनिधाय
विशेषेणैकत्र स्थाप्य तेन स्तुत्वा वशिष्ठः स्वर्गं लोकमैदगच्छत् । तस्मा-
त्तन्महिम्नः संभृत्योद्गेयमितरैरपि ॥ १८ ॥
अथ गातव्यं संभृतमहिमानमन्त्रन्दर्शयति ।
यस्ते॑ गो॒षु म॑हि॒मा यस्ते॑ अ॒प्सु रथे॑ वा ते स्त॒न-
यि॒त्नौ य उ॑ ते॒ यस्ते॑ अ॒ग्नौ महि॑मा॒ तेन॑ सम्भव रथन्तर
द्रवि॑णवन्न एधि॑ ॥ १९ ॥
अस्यायमर्थः' हे रथन्तर यो यो महिमा ते तव सम्बन्धी गवादिषु
अग्न्यन्तेषु विप्रकीर्णो वर्त्तते तेन सर्वेण सम्भव समर्चितं प्रवृद्धं
भव । तथा भूतं सत् द्रविणवत् बहुद्रविणोपेतं सन्नोऽस्मदर्थमेधि
भव समागच्छ वा ॥ १९ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे सप्तमाध्यायस्य सप्तमः खण्डः ।

अथाष्टमः खण्डः ।
अथाष्टमनवमयोर्वामदेव्यं स्तूयते तत्रादौ निर्वचनद्वारा तत्प्र-
शंसति—
अपो॒ वा ऋ॒त्व्य॒माच्छ॑त्तासां॒ व्वा॑युः पृ॒ष्ठे व्य॑वर्त्तत॒
ततो॒ व्वसु॑ व्वा॒मँ॑समभवत्तस्मि॒न् मित्रावरु॑णौ पर्य्य॑प-
श्यतां ताव॑ब्रूतां॒ व्वामं॒ मर्य्या॑ इ॒दं दे॒वेष्वाजा॑नीति॒ तस्मा॑-
द्वामदे॒व्यम् ॥ १ ॥
ऋत्व्यमृतुसंबन्धि प्रजननसामर्थ्यमप उदकानि खल्वाच्छद्-
गच्छत् । तासां प्राप्तर्त्वियानामपां वायुः पृष्ठे देशे व्यवर्त्तत-अनुप्रवृत्तोऽ-
भूत् । ततोऽद्भ्यः सकाशात् वामं वननीयं वसु धनं समभवत् । तत्सम्मू-
तं धनं मित्रावरुणौ पर्य्यपश्यतां दृष्टवन्तौ दृष्ट्वा च तावब्रूताम्। किमिति ?