ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

१६८ ताण्ड्यमहाब्राह्मणे
नाति सर्व्वमस्मै दिवा भवति ॥ ९ ॥
यदा वै खलु पुरुषः स्वं स्वकीयम् ओको गृहं स्थानमागच्छति
प्राप्नोति तर्हि तस्मिन् काले सर्वं प्रजानाति स्वगृहप्राप्तेः पूर्वं समा-
धिक्येन किञ्चिन्न ज्ञायते गृहप्राप्तौ सत्यां समपनोदे सति ज्ञानवान्
भवतीत्यर्थः। सर्वञ्च विद्यमानं वस्तु अस्मै गृहप्राप्ताय दिवा दिवे प्रका-
शाय भवति प्रज्ञातं भवतीत्यर्थः। अत ओको निधनेन तस्य प्रज्ञातिर्यु-
क्तेत्यर्थः ॥ ९ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे पञ्चमाध्यायस्य अष्टमः खण्डः ।
अथ नवमः खण्डः ।
उक्तं गवामयनमथ तस्य दीक्षाकालमाह—
एकाष्टकायां दीक्षेरन् ॥ १ ॥
माघकृष्णाष्टमी एकाष्टका । उक्तं हि आपस्तम्बेन 'माघ्याः पौर्णमास्या
उपरि षडष्टका तस्यामष्टमी ज्येष्ठा या सम्पद्यते तामेकाष्टकेत्या-
चक्षत' इति ॥ २ ॥
अथ तस्यामेकाष्टकायां संवत्सरसत्राय दीक्षेरन्—
एषा वै सँवत्सरस्य पत्नी यदेकाष्टकैतस्यां वा एताᳪ
रात्रिं वसति साक्षादेव तत् सँवत्सरमारभ्य दीक्षन्ते ॥
यत या इयमेकाष्टका एषा खलु संवत्सरस्य प्रजापत्यात्मकस्य पत्नी
स्त्री तथा सति एकस्यामेवैकाष्टकायाम् एताᳪ रात्रिम् 'अत्यन्तसंयोगे
द्वितीया' वसति । संवत्सरात्मकः प्रजापतिः शेते । लोके पत्न्याः
समीपे हि पतीरात्रौ वसति । एवं चैकाष्टकायां दीक्षमाणाः साक्षात्
प्रत्यक्षमेव संवत्सरं प्रजापत्यात्मकमारभ्य गीत्वा दीक्षन्ते ॥ २ ॥
अस्मिन् पक्षे एको दोषः स्यादित्याह—