ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

चतुर्थाध्याये पञ्चमः खण्डः । ११५
स्तमेतैः स्तोमैः सप्तदशैरदृꣳहन्यदेते स्तोमाभवन्त्या-
दित्यस्य धृत्यै ॥ ९ ॥
देवाः पुरा आदित्यस्य स्वर्गाल्लोकादवपादात् अधःपतनात् अबि-
भयुर्भीता आसन् तमादित्यमेतैः स्तोमैः सप्तदशकैः स्वरसामभिः अ-
भितः स्थितैः अदृंहन् अदृढयन् यदेते स्तोमाः स्तोमयुक्ताः स्वरसा-
मानोऽभितो भवन्ति तदादित्यस्य धृत्यै धारणाय स्थैर्याय भवन्ति ॥९॥
प्रकारान्तरेण प्रशंसति ।
चतुस्त्रिꣳशा भवन्ति वर्ष्म वै चतुस्त्रिꣳशो वर्ष्म-
णैवेनꣳ सम्मिमते ॥ १० ॥
तेषु स्वरसामसु प्रयुज्यमानाः सप्तदश स्तोमाः द्वौ द्वौ सम्पद्य च-
तुस्त्रिंशा भवन्ति चतुस्त्रिंशच्च वर्ष्म वै उच्छ्रितं स्थानं वर्ष्म तद्रूपः
खलु । ननु यत्र षड्विंश एव स्तोमानि त्रिवृदाद्यपेक्षया उच्छ्रितस्था-
नगताः न चतुस्त्रिंशाः कथन्तस्योच्छ्रितस्थानत्वं, नैषदोषः, त्रयस्त्रिं-
श एव एकाधिकश्चतुस्त्रिंशो भवतीति तदुपपत्तेः, एवं सति वर्ष्म-
णा उच्छ्रितेन स्थानेन सहैव एनमादित्यं विषुवदात्मकं सम्मिमते स-
त्रिणः स्थापयन्ति स्वरसामभ्यः पुरस्तादभिजित्कार्य्यः आवृत्तेभ्यस्ते-
भ्य ऊर्द्ध्वं विश्वजित् तयोर्विधिर्थवादेनोन्नेय इति ॥ १० ॥
तस्य पराचीनातिपादादबिभयुस्तꣳसर्वैः स्तोमैः
पर्य्यारिषन्विश्वजिदभिज्जिद्भ्यां वीर्य्यं वा एतौ स्तोमौ
वीर्य्येणैव तदादित्यं पर्युषन्ति धृत्यै ॥ ११ ॥
तस्यादित्यस्य पराचीनातिपादात्पराचीनेन अनाभिमुख्येन अति-
पादादत्यूर्द्धगमनात् शङ्कमानात् अबिभयुः भीता देवाः तं सर्व्वैः
स्तोमैस्त्रिवृदादिभिस्त्रयस्त्रिंशान्तैः पर्य्यार्षन् परिगता आसन् ऋषी
गतौ , परितोदृष्टीञ्चकुरित्यर्थः । कथं विश्वजिदभिज्जिद् भ्यां सर्वस्तो-
माभ्यामूर्द्ध्वं विश्वजिता अधस्तादभिजितेत्यर्थः, वीर्य्यं वा एतौ स्तोमौ
स्तोमवन्तौ विश्वजिदभ