ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

चतुर्थाध्याये द्वितीयखण्डः। ९९
तदेतत् प्रशंसति—
चतुर्विꣳशत्यक्षरा गायत्री तेजो ब्रह्मवर्चसङ्गायत्री
तेज एव ब्रह्मवर्चसमारभ्य प्रयन्ति ॥ ५ ॥
अयञ्च स्तोमश्चतुर्विंशतिसंख्याकः गायत्री चतुर्विंशत्यक्षरा
सा च गायत्री तेजः प्रजापतिमुखादग्निना सहोत्पन्नत्वात् अस्यास्तेजो-
रूपं ब्रह्मवर्चसं च तेजोऽवान्तरभेदइति तेजोब्रह्मवर्चसरूपा गायत्री एवं
सति चतुर्विंशतिस्तोममतः प्रयुञ्जानाः साक्षादेव प्रत्यक्षमेव संवत्सरं
प्रारभन्ते अस्मिन्नहनि प्रयुञ्जानाः संख्याद्वारेण तेजो ब्रह्मवर्चसञ्चारभ्य
अवष्टभ्य स्वर्य्यन्ति स्वर्गं गच्छन्ति ॥ ५ ॥
पुनरपि विहितं स्तोममनूद्य प्रशंसति—
चतुर्विꣳशं भवति चतुर्विꣳशो वै संवँत्सरः साक्षा-
देव संवँत्सरमारभन्ते ॥ ६ ॥
चतुर्विंशत्यर्द्धमासात्मकत्वात् संवत्सरस्य चतुर्विंशत्वं तथा सति
चतुर्विंशस्तोमं प्रथमतः प्रयुञ्जानाः साक्षादेव प्रत्यक्षमेव संवत्सरमा-
रभन्ते ॥ ६ ॥
अथैमं स्तोमं स्तोत्रीयागतसंख्याद्वारेण प्रशंसति—
यावत्यश्चतुर्विꣳशस्योक्थस्य स्तोत्रीयास्तावत्यः स-
वँत्सरस्य रात्रयः स्तोत्रीयाभिरेव तत् संवँत्सरमाप्नु-
वन्ति ॥ ७ ॥
पञ्चदशस्तोत्रे अस्मिन्नहनि पञ्चदशस्तोत्रेषु प्रत्येकं चतुर्विंशस्तो-
त्रीयायुक्तेषु परिगणनायां मिलित्वा षष्ट्युत्तरात्रिंशत्तस्तोत्रीया भवन्ति ।
तथा सति चतुर्विंशस्तोम कस्य यावत्यः स्तोत्रीयाः संवत्सरस्यापि
तावत्यो रात्रयः एवं प्रयुञ्जानाः सत्रिणस्तेन चतुर्विंशेन स्तोत्रीयाभिरेव
संवत्सरं प्राप्नुवन्ति ॥ ७ ॥
स्तोत्रसंख्ययापीदमहः प्रशंसति—
पञ्चदशस्तोत्राणि भवन्ति पञ्चदशार्द्धमासस्य रात्र-
योऽर्द्धमासश एव तत् संवँत्सरमाप्नुवन्ति ॥ ८ ॥
स्पष्टोऽर्थः ॥ ८ ॥
अथ स्तोत्रशस्त्राणि समुच्चित्य तत्संख्ययापीदमहः प्रशंसति—
पञ्चदश स्तोत्राणि पञ्चदश शस्त्राणि समासो मासश
एव तत् संवँत्सरमाप्नुवन्ति ॥ ९ ॥